మత్తకోకిల పద్య లక్షణములు

  1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే చర్చరీ , మల్లికామాల , మాలికోత్తరమాలికా , విబుధప్రియా , హరనర్తన , ఉజ్జ్వల అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
  2. వృత్తం రకానికి చెందినది
  3. ధృతి ఛందమునకు చెందిన 93019 వ వృత్తము.
  4. 18 అక్షరములు ఉండును.
  5. 26 మాత్రలు ఉండును.
  6. మాత్రా శ్రేణి: U I U - I I U - I U I - I U I - U I I - U I U
    • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : U I - U I I - U I - U I I - U I - U I I - U I - U
  7. 4 పాదములు ఉండును.
  8. ప్రాస నియమం కలదు
  9. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
  10. ప్రతి పాదమునందు ర , స , జ , జ , భ , ర గణములుండును.
  11. ఉదాహరణలు:
    1. బల్లిదుం డగు కంసుచేతను బాధ నొందుచుచున్న మీ
      తల్లిఁ గాచిన భంగిఁ గాచితి ధార్తరాష్ట్రులచేత నేఁ
      దల్లడంబునఁ జిక్కకుండఁగ దావకీన గుణవ్రజం
      బెల్ల సంస్తుతి సేసి చెప్పఁగ నెంతదాన జగత్పతీ!
    2. అన్యసన్నుత సాహసుండు మురారి యొత్తె యదూత్తముల్
      ధన్యులై వినఁ బాంచజన్యము దారితాఖిలజంతు చై
      తన్యమున్ భువనైకమాన్యము దారుణధ్వని భీతరా
      జన్యమున్ బరిమూర్చితాఖిలశత్రుదానవసైన్యమున్.
    3. తండ్రి సచ్చినమీఁద మాపెదతండ్రిబిడ్డలు దొల్లి పె
      క్కండ్రు సర్పవిషాగ్నిబాధల గాసిఁ బెట్టఁగ మమ్ము ని
      ల్లాండ్ర నంతముఁ బొందకుండఁగ లాలనంబున మీరు మా
      తండ్రి భంగి సముద్ధరింతురు తద్విధంబు దలంతురే?
    4. వావిఁ జెల్లెలు గాని పుత్రికవంటి దుత్తమురాలు; సం
      భావనీయచరిత్ర; భీరువు; బాల; నూత్నవివాహ సు
      శ్రీవిలాసిని; దీన; కంపితచిత్త; నీ కిదె మ్రొక్కెదన్;
      కావవే; కరుణామయాత్మక; కంస! మానవవల్లభా!
    5. తల్లి! నీ యుదరంబులోనఁ బ్రధానబూరుషుఁ డున్నవాఁ
      డెల్లి పుట్టెడిఁ; గంసుచే భయ మింత లేదు; నిజంబు; మా
      కెల్లవారికి భద్రమయ్యెడు; నింక నీ కడు పెప్పుడుం
      జల్లగావలె యాదవావళి సంతసంబునఁ బొంగఁగన్.
    6. ఒక్కచేత సుదర్శనంబును నొక్క చేతను శంఖమున్‌
      ఒక్కచేతఁ బయోరుహంబును నొక్క చేత గదం దగన్‌
      జక్కడంబగుమూర్తికిన్‌ రసజాభరంబులు దిగ్యతిన్‌
      మక్కువందగఁ బాడి రార్యులు మత్తకోకిల వృత్తమున్‌.

పద్యాన్ని గణించండి...!!

యొక్క ప్రధానలక్ష్యం వాడుకరి చెప్పిన పద్యాన్ని గణించి అది ఏ ఛందస్సో కనిపెట్టడం మరియూ అందులోని ఛందోనియమాలను ఉల్లంఘించిన దోషాలను ఎత్తిచూపించడం. మరి మీదగ్గర ఉన్న లేదా వ్రాయబోతున్న పద్యమును గణించండి.

ఉపకరణాలు

కేవలం ఛందోగణనమే కాకుండా మరికొన్ని ఛందస్సుకు పనికి వచ్చే పనిముట్లను కూడా అందిస్తోంది. దీనిలో కొన్ని ఛందస్సుకు సంబంధించి కొన్ని సాంకేతిక కూడా ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు కంప్యూటర్‌తో ♬♫ ♫♬ లతో పద్యం రాయించడం.

ఛందం© తో పద్య సాహిత్యం మరింత రసమయం..!!

 
ఛందం© ఫలితాలపైనే పూర్తిగా అధారపడవద్దు. స్వవిచక్షణతో నిర్ణయం తీసుకోగలరు.