కవిరాజవిరాజితము పద్య లక్షణములు

  1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే హంసగతి , మహాతరుణీదయిత , శ్రవణాభరణమ్ అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
  2. వృత్తం రకానికి చెందినది
  3. వికృతి ఛందమునకు చెందిన 3595120 వ వృత్తము.
  4. 23 అక్షరములు ఉండును.
  5. 30 మాత్రలు ఉండును.
  6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I U I - I U I - I U I - I U I - I U I - I U I - I U
    • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I I I - U I I - U I I - U I I - U I I - U I I - U I I - U
    • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I U - I I U I I - U I I U - I I U I I - U I I U
    • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I I I - I U I I - U I - I U I I - U I - I U I I - U I - I U
  7. 4 పాదములు ఉండును.
  8. ప్రాస నియమం కలదు
  9. ప్రతి పాదమునందు 8,14,20 వ అక్షరములు యతి స్థానములు
  10. ప్రతి పాదమునందు న , జ , జ , జ , జ , జ , జ , వ(లగ) గణములుండును.
  11. ఉదాహరణలు:
    1. సరససమాసవిలాసవిభాసము సాధునుతంబు సుసంధిగమున్
      వరమధురోపనతార్థ సువాక్యనిబద్ధము యోగసమంజసమున్
      ఖరదశకంఠవధాధికమున్ సుమనస్సుఖదంబు మునీరితమున్
      స్ఫురదురుసద్గుణభూషణభూషితమున్ గనుఁ డీ రఘురాము కథన్
    2. కమలదళంబులకైవడిఁ జెన్నగు కన్నులు జారుముఖప్రభలున్‌
      సమధికవృత్తకుచంబులు నొప్పఁగ శైలరసర్తు విశాలయతిన్‌
      సముచితనాన్వితషడ్జలగంబుల జానుగఁ బాడిరి చక్రధరున్‌
      రమణులు సొంపలరం గవిరాజవిరాజితమున్‌ బహురాగములన్‌.
    3. అనవుడునిట్లనునన్నరపాలునకాతఁడు మోక్షమునర్థిజగ
      జ్జనులకుఁబుట్తుటసన్మతిగోరివిశారదులాదరసంబృతులై
      యనఘసుదుస్తరమైనభవంబునకచ్చగునీయితి హాసముబో
      ధనమహనీయవిధంబునఁజెప్పిరిదాత్తగుణాశ్రయతామహితా
    4. స్థితిమతులై మనుజేంద్రు లనేకులుసింధువులైవిలసిల్లినభా
      రతకవిరాజ విరాజితమైన పురాకృత కావ్యమరంద మహో
      న్నతులనుకోర సనాతనశైలి ఘనంబుగ ఘంటమునాడుచుస
      త్కృతులిటజారెను ఋత్వి జుడైకృతికృత్య మిడన్ కవిహృద్యముగా. ~ శ్రీ పిరాట్ల వెంకట శివరామకృష్ణ ప్రసాద్ గారిచే విరచితం.

పద్యాన్ని గణించండి...!!

యొక్క ప్రధానలక్ష్యం వాడుకరి చెప్పిన పద్యాన్ని గణించి అది ఏ ఛందస్సో కనిపెట్టడం మరియూ అందులోని ఛందోనియమాలను ఉల్లంఘించిన దోషాలను ఎత్తిచూపించడం. మరి మీదగ్గర ఉన్న లేదా వ్రాయబోతున్న పద్యమును గణించండి.

ఉపకరణాలు

కేవలం ఛందోగణనమే కాకుండా మరికొన్ని ఛందస్సుకు పనికి వచ్చే పనిముట్లను కూడా అందిస్తోంది. దీనిలో కొన్ని ఛందస్సుకు సంబంధించి కొన్ని సాంకేతిక కూడా ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు కంప్యూటర్‌తో ♬♫ ♫♬ లతో పద్యం రాయించడం.

ఛందం© తో పద్య సాహిత్యం మరింత రసమయం..!!

 
ఛందం© ఫలితాలపైనే పూర్తిగా అధారపడవద్దు. స్వవిచక్షణతో నిర్ణయం తీసుకోగలరు.