ఛందోరత్నావళి


అనుక్రమణిక

  1. జాతులు
    1. ఉత్సాహము
    2. కందం
    3. తరువోజ
    4. త్రిపది
    5. త్రిపది2
    6. షట్పదము
  2. అక్కరలు
    1. అంతరాక్కర
    2. అల్పాక్కర
    3. మధురాక్కర
    4. మధ్యాక్కర
    5. మహాక్కర
  3. రగడలు
    1. ఉత్కళిక
    2. తాళ రగడ
    3. తురగవల్గన రగడ
    4. ద్విరదగతి రగడ
    5. మధురగతి రగడ
    6. విజయభద్ర రగడ
    7. విజయమంగళ రగడ
    8. వృషభగతి రగడ
    9. హంసగతి రగడ
    10. హయప్రచార రగడ
    11. హరిగతి రగడ
    12. హరిణగతి రగడ
  4. ముత్యాలసరములు
    1. ముత్యాల సరము
    2. ముత్యాల సరము2
  5. షట్పదలు
    1. కుసుమ షట్పద
    2. పరివర్ధినీ షట్పద
    3. భామినీ షట్పద
    4. భోగ షట్పద
    5. వార్ధక షట్పద
    6. శర షట్పద
  6. ఉప-జాతులు
    1. ఆటవెలది
    2. తేటగీతి(పంచపాది)
  7. ద్విపదలు
    1. ద్విపద
    2. ద్విపదమాలిక
    3. మంజరీ ద్విపద
  8. సీసములు
    1. ద్విపద
    2. ద్విపదమాలిక
    3. మంజరీ ద్విపద
  9. వృత్తములు
    1. ఉక్త (1)
      1. శ్రీ (శ్రీః)
    2. అత్యుక్త (2)
      1. స్త్రీ
    3. మధ్య (3)
      1. నారీ (జన , పుష్ప , మద , మధు , బలి)
      2. మృగీ
      3. వినయము (రమణః)
    4. ప్రతిష్ఠ (4)
      1. కన్య
      2. బింబము (వలా)
      3. లలిత-2 (దయి/పటు)
      4. వ్రీడ (వ్రీళ , క్రీడా)
      5. సుకాంతి (జయా , నగానితా , నగణికా , లాసినీ , విలాసినీ , కలా)
    5. సుప్రతిష్ఠ (5)
      1. అంబుజ (మణ్డలమ్)
      2. నంద (కణికా)
      3. పంక్తి-1 (సుందరి-1 , అక్షరోపపదా , అక్షరపంక్తి , కాంచనమాలా , కుంతలతన్వీ , భూతలతన్వీ , హంసా , పఙ్క్తిః)
      4. ప్రగుణ
      5. ప్రీతి (సూరిణీ)
      6. వలమురి(సులూః)
      7. సతి (కణ్ఠీ)
    6. గాయత్రి (6)
      1. చంద్రవదన
      2. తనుమధ్య
      3. వసుధ (కిసలయ , తిలకా)
      4. వసుమతి
      5. విచిత్రము (సోమరాజీ)
      6. సావిత్రి (విద్యుల్లేఖా)
      7. సురలత (శశివదన , కనకలతా , చతురంశా , మకరశీర్షా , ముకులితా)
    7. ఉష్ణిక్కు (7)
      1. కుమారలలిత-1 (స్విదా)
      2. కుమారలలిత-2
      3. ప్రసవశర (దృతిః)
      4. మదనవిలసిత (ద్రుతగతి , చపలా , మధుమతి , లటహ , హరివిలసిత)
      5. మదరేఖ
      6. మధుమతి (స్వనకరీ)
      7. లోల (అభీకమ్)
      8. విభూతి (చామరమ్)
      9. సురుచిర-1 (సరసిజ , మదలేఖా , విధువక్త్రా , రుచిరమ్)
      10. హంసమాల (భూరిధామా)
    8. అనుష్టుప్పు (8)
      1. చిత్రపదము
      2. నాగర (నాగరక)
      3. నారాచ (నారాచక)
      4. నారాయణ
      5. ప్రమాణి (ప్రమాణికా)
      6. మాణవక
      7. వితాన
      8. విద్యున్మాలా (విద్యుల్లేఖా)
      9. విమాన (వారిశాలా)
      10. సమాని (సమానిక , శ్రద్ధరా)
      11. సింహరేఖ
      12. హంసరుత
    9. బృహతి (9)
      1. ఉత్సుక (మదనోద్ధురా)
      2. కిశోర (కరశయా)
      3. భద్రకము-1
      4. భుజంగశిశురుతము
      5. భుజగశిశురుతము (భుజగశిశుభృతా)
      6. హలముఖి
    10. పంక్తి (10)
      1. కోమల
      2. కౌముది (చరపదమ్)
      3. చంపకమాలి (రుక్మవతి , చంపకమాలి , చంపకమాలా , పుష్పసమృద్ధి , సుభావా)
      4. నందిని (నంది)
      5. పంక్తి-2(విశ్వముఖీ)
      6. పణవము (ప్రణవ , హీరాఙ్గీ)
      7. భోగివిలసిత(కుప్యమ్)
      8. మణిరంగము
      9. మత్త (హంసశ్రేణి)
      10. మనోరమ
      11. మయూరసారి(మయూరభాషిణి)
      12. రసాలి
      13. రుగ్మవతి
      14. శుద్ధవిరాటి (విరాట్)
    11. త్రిష్టుప్పు (11)
      1. ఇంద్రవజ్రము
      2. ఉపస్థిత-1
      3. ఉపస్థిత-2 (స్త్రీ , శిఖండి , విరుత)
      4. ఉపేంద్రవజ్రము
      5. ఏకరూప
      6. గీతాలంబనము (కలితాంత , కాంత , కాంతి , మోటనకమ్)
      7. చంద్రిక (భద్రిక-2)
      8. దోదకము (తోధక , తోదక , తోటక , దోధక , తరంగక , బందు , భిత్తక)
      9. పృథివి (పృథ్వి)
      10. భద్రిక-1 (సుభద్రికా , చంద్రిక , అపరవక్త్ర , ప్రసభ)
      11. భ్రమరవిలసిత
      12. మందారదామ (ప్రాకారబన్ధః)
      13. మౌక్తికమాల (అనుకూలా)
      14. రథోద్ధతము (పరాంతికము)
      15. వాతోర్మి
      16. వృంత (రథపదమ్)
      17. వృత్త
      18. శాలిని
      19. శ్యేని (సేని)
      20. సుముఖి (ద్రుతపాదగతి)
      21. స్వాగతం
    12. జగతి (12)
      1. ఇంద్రవంశము(ఇన్దువంశా)
      2. ఉజ్జ్వల
      3. కుసుమవిచిత్ర (గజలలిత)
      4. గణనాథ
      5. చంద్రవర్త్మ
      6. జలధరమాలా (కాంతోత్పీడా)
      7. జలోద్ధతగతి
      8. తోటకము (ఛిత్తక , భ్రమరావళి , నందినీ)
      9. తోవకము (తోదకము-2 , దోధకము , తామరస , కలరవము)
      10. ద్రుతవిలంబితము (సుందరీ , హరిణప్లుతా)
      11. నవమాలిని
      12. పదమాలి (మాలతీ)
      13. ప్రభ (ప్రముదితవదన , ప్రభాత , మందాకినీ , గౌరీ , చంచలాక్షీ)
      14. ప్రమితాక్షరము
      15. ప్రహేయ (పుటః)
      16. ప్రియంవద (మత్తకోకిల)
      17. భుజంగప్రయాతము (అప్రమేయా)
      18. మణిమాల-1 (అబ్జవిచిత్రా , పుష్పవిచిత్రా)
      19. మేఘవిలసితము
      20. లలిత
      21. వంశస్థము
      22. విశ్వదేవి (వైశ్వదేవీ)
      23. స్రగ్విణీ (లక్ష్మీధర , పద్మినీ)
    13. అతిజగతి (13)
      1. ఇందువదన
      2. కనకప్రభ (మంజుభాషిణి , జయా , నందినీ , ప్రబోధితా , మనోవతీ , విలంబితా , సునందినీ , సుమంగలీ)
      3. కుటజగతి(కుటగతి)
      4. క్షమ(క్షప , చంద్రిక-2)
      5. గౌరి
      6. చంచరీకావళి-1 (చంచరీకాతతి)
      7. చంచరీకావళి-2
      8. చంద్రలేఖ
      9. జలదము (లవలీలతా)
      10. ప్రభాతము-2 (మృగేంద్రముఖ , సువక్త్రా , అచల)
      11. ప్రహర్షిణి (మయూరపిచ్ఛ)
      12. బలభిన్మణి (అర్ధకుసుమితా)
      13. భంభరగానము
      14. మంజుభాషిణి
      15. మత్తమయూరము (మాయా)
      16. మత్తహంసిని (మత్తహాసిని)
      17. మోహ ప్రలాపము
      18. రతి
      19. రుచిరము (కలావతీ , అతిరుచిరా , సదాగతి)
      20. లత (మదనజవనికా)
      21. శ్రీకర
      22. సుమంగలి-1 (కలహంసః)
    14. శక్వరి (14)
      1. అపరాజితము (పరాజితము)
      2. అసంబాధ
      3. ఆలోల
      4. కమలవిలసితము(సురుచిర , ఉపచిత్ర , సుపవిత్ర)
      5. కలరవము
      6. కుమారి (కురరీరుతా)
      7. గోవృష
      8. జలంధరము
      9. దేవ
      10. నది
      11. నవనందిని
      12. నాందీముఖి
      13. పరమేశ
      14. ప్రహరణకలిత (ప్రహరణకలికా)
      15. భూనుతము-1 (లతా , వనలతా , వలనా)
      16. భూనుతము-2
      17. మణికమలవిలసితము
      18. మదనము
      19. మదనార్త (శారదచన్ద్రః)
      20. వనమయూరము(ఇందువదన , ఇన్ద్రవదనా)
      21. వసంతతిలకము (ఉద్ధర్షిణీ , ఔద్ధర్షిణి , కర్ణోత్పలా , మధుమాధవీ , శోభావతీ , సింహోన్నతా , సింహోద్ధతా , మదనము)
      22. వాసంతి
      23. విద్రుమలత
      24. శ్లోకము
      25. సుందరి-2
      26. సుమంగలి-2
    15. అతిశక్వరి (15)
      1. అలసగతి
      2. ఇల
      3. ఇల2
      4. కమలాకర
      5. కలహంసి
      6. గజరాజ
      7. చంద్రరేఖ
      8. చంద్రశేఖర
      9. చంద్రశ్రీ
      10. డిండిమ
      11. నలిని (భ్రమరావలికా , నలినీ , భ్రమరావళి)
      12. మణిగణనికరము (శశికళ)
      13. మణిభూషణము (మణిభూషణశ్రీ , నూతనమ్ , రమణీయక , సుందర , ఉత్సర)
      14. మనోజ్ఞము
      15. మహామంగళమణి
      16. మాలిని (నాందీముఖీ)
      17. లలితగతి
      18. శంకర1
      19. సన్నుత
      20. సరసాంక
      21. సుకేసరము (ప్రభద్రక , భద్రక-2)
      22. సుగంధి (ఉత్సవ , ఉత్సాహ , చామర , తూణక , మహోత్సవ , శాలిని-2 , ప్రశాంతి)
    16. అష్టి (16)
      1. అశ్వగతి (ఖగతిః , అశ్వాక్రాంత , పద్మముఖీ , సంగత)
      2. గజవిలసిత (ఋషభగజవిలసితమ్)
      3. చంచల (చిత్రశోభ,చిత్రమ్)
      4. చంద్రభాను
      5. చంద్రశ్రీ (ప్రవరలలితమ్)
      6. జ్ఞాన
      7. డమరుక
      8. పంచచామరము (నారాచ , మహోత్సవ)
      9. పద్మకము-1 (పద్మ)
      10. పద్మకము-2 (పద్మ)
      11. ప్రియకాంత(కాంత)
      12. ఫలసదనము (శిశుభరణమ్)
      13. మంగళమణి
      14. మదనదర్పణ (మదనదర్ప)
      15. మేదిని (వాణి , వాణినీ)
      16. వామదేవ
      17. శంకర2
    17. అత్యష్టి (17)
      1. చంపకకేసరి
      2. జాగ్రత్
      3. తారక
      4. ధృతి (పృథ్వి , విలంబితగతి)
      5. నర్కుటము (కోకిలకాక , నర్దటకమ్)
      6. పదకోకిలకాంక
      7. పాలాశదళము (త్వరితగతి)
      8. పృథ్వి-2
      9. మందాక్రాంతము (శ్రీధరా)
      10. వంశపత్రపతిత
      11. శిఖరిణి
      12. శ్రీమతి
      13. హరిణి
    18. ధృతి (18)
      1. అతివినయ
      2. కుసుమితలతావేల్లిత
      3. క్ష్మాహార
      4. తనుమధ్యమా
      5. తరలి
      6. తాండవజవ
      7. త్వరితపదగతి
      8. దేవరాజ
      9. నిశా-2 (నారాచ , నారాచక , మహామలికా , సింహవిక్రీడిత , వరదా )
      10. మత్తకోకిల (చర్చరీ , మల్లికామాల , మాలికోత్తరమాలికా , విబుధప్రియా , హరనర్తన , ఉజ్జ్వల)
      11. శివశంకర (సురభి)
      12. హరనర్తన
      13. హరిణప్లుత
    19. అతిధృతి (19)
      1. కవికంఠభూషణ (కవికంఠవిభూషణ)
      2. చంద్రకళ
      3. తరళము (ధ్రువకోకిల)
      4. ప్రభాకలిత
      5. భూతిలకము
      6. మణిదీప్తి
      7. మేఘవిస్ఫూర్జితం
      8. వాణి
      9. శంభు
      10. శార్దూలవిక్రీడితము
      11. శుభిక
    20. కృతి (20)
      1. అంబురుహము
      2. ఉత్పలమాల
      3. కలిత
      4. ఖచరప్లుతము
      5. ప్రభాకలితము
      6. భుజగ
      7. మత్తకీర
      8. మత్తేభవిక్రీడితము
      9. వసంతమంజరి
    21. ప్రకృతి (21)
      1. కనకలత
      2. కరిబృంహితము
      3. చంపకమాల (సరసీ)
      4. నరేంద్ర
      5. మణిమాల-2
      6. లాటీవిటము
      7. వనమంజరి
      8. సురభూజరాజ
      9. స్రగ్ధర
    22. ఆకృతి (22)
      1. తురగవల్గిత (తురగ)
      2. నతి
      3. భద్రకము-3
      4. భద్రిణీ
      5. మత్తేభ (అశ్వధాటి,సితస్తవకః)
      6. మద్రక
      7. మహాస్రగ్ధర
      8. మానిని (మదిరా , లతాకుసుమ , సంగతా)
      9. యశస్వి
      10. లక్ష్మీ
      11. విచికిలిత (కనకలతిక , అచలవిరతిః)
      12. హంసి
    23. వికృతి (23)
      1. అశ్వలలితము (అద్రితనయా)
      2. కవిరాజవిరాజితము (హంసగతి , మహాతరుణీదయిత , శ్రవణాభరణమ్)
      3. కుసుమ
      4. గాయక
      5. తుల్య2
      6. పద్మనాభము
      7. మత్తాక్రీడ
    24. సంకృతి (24)
      1. అష్టమూర్తి
      2. క్రౌంచపదం (పంచశిర , కోకపదమ్)
      3. తన్వి
      4. తుల్య1
      5. దుర్మిల (ద్విమిలా)
      6. మేదురదన్తమ్ (కిరీట)
      7. శృంగార
      8. సరసిజము
    25. అభికృతి (25)
      1. ధరణిధరగతి (జలదరవ , అలకా)
      2. బంధుర
      3. భాస్కరవిలసితము
      4. రాజహంస
      5. వనరుహ
      6. విజయ
      7. శతపత్ర (చారుమతి)
      8. శోభనమహాశ్రీ
      9. సాధ్వీ
      10. సురుచి
    26. ఉత్కృతి (26)
      1. అపవాహ
      2. కల్యాణ
      3. ప్రభు
      4. భుజంగవిజృంభితము
      5. మంగళమహాశ్రీ
      6. మలయజము
      7. వరాహ
      8. శంభునటనము
    27. ఉద్ధురమాల (>26)
      1. త్రిభంగి(పంచపాది)
      2. దర
      3. బంధురము
      4. రమణకము
      5. లయగ్రాహి
      6. లయవిభాతి
      7. లయహారి
      8. లాక్షణి
      9. శాలూర
  10. దండకములు
    1. అర్ణ
    2. అర్ణవ(అర్హవ)
    3. ఉద్దామ
    4. చండవృష్టిప్రయాత
    5. జీమూత
    6. తగణ దండకము
    7. నగణ దండకము
    8. నత దండకము
    9. ననత దండకము
    10. ననయ దండకము
    11. ననహత దండకము
    12. నసహత దండకము
    13. రగణ దండకము
    14. లీలాకర
    15. వ్యాళ
    16. శంఖ
    17. సత దండకము
    18. సనహత దండకము
    19. హగణ దండకము
  11. అసమ వృత్తములు
    1. అంగజాస్త్రము
    2. అజిత ప్రతాపము
    3. ఉపజాతి
    4. కోమలి
    5. నదీప్రఘోషము
    6. నారీప్లుత
    7. మనోహరము
    8. రతిప్రియ
    9. రథగమన మనోహరము
    10. వారాంగి
    11. వియోగిని
    12. వీణారచనము
    13. శరభక్రీడా
    14. శ్రీరమణము

జాతులు

  1. ఉత్సాహము పద్య లక్షణములు

    1. జాతి రకానికి చెందినది
    2. 15 నుండి 22 అక్షరములు ఉండును.
    3. 4 పాదములు ఉండును.
    4. ప్రాస నియమం కలదు
    5. ప్రతి పాదమునందు 5 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
    6. ప్రతి పాదమునందు ఏడు సూర్య , ఒక గురువు గణములుండును.
    7. ఉదాహరణలు:
      1. ము దెరలి దాని కొఱలి కంప మొంది పాఱఁగా
        న నింద్రుఁ డంకుశమునఁ ట్టి బిట్టు నిల్పుచున్
        నిసుధారసైకపాన నిర్ణ యార్ద్ర కరమునన్
        త మీఱ నిమిఱె నదియు రీతి మెఱసి క్రమ్మఱన్.
      2. చారుదేష్ణుఁ డాగ్రహించి త్రుభీషణోగ్ర దో
        స్సాదర్ప మేర్పడన్ నిశాత బాణకోటిచే
        దారుణప్రతాపసాల్వదండనాథమండలిన్
        మారి రేఁగినట్లు పిల్కుమార్చి పేర్చి యార్చినన్.
      3. కారూపధారులుం బ్ర కాశమాన తేజులున్
        ధీతుల్ ప్రధాయుతుల్ సుధీరతావిరాజియుల్
        భీవేగభూరిశౌర్య విక్రమేడ్యయూథపుల్
        భూమిశతసహస్రశతము పుట్టి క్రాలు చుండఁ గన్
      4. సాచర్య మమర సప్త వితృవర్గమును సము
        త్సా మెక్క నొక్కగురుఁడు రణములు భజింపఁగా
        నీహితప్రదానలీల లెసగుకమఠమూర్తి ను
        త్సారీతు లుల్లసిల్ల సంస్తుతింతు రచ్యుతున్.
      5. లికి వణకె చేతు లిచట లికి కాళ్ళు వణకెరా
        లికి వణకె పెదవు లిచట లికి నోరు వణకెరా
        లికి వణకె నంగము లిట లికి తనువు వణకెరా
        లియు యింట చలియు బయట లికి జగతి వణకెరా
      [TOP]
  2. కందం పద్య లక్షణములు

    1. జాతి రకానికి చెందినది
    2. 6 నుండి 20 అక్షరములు ఉండును.
    3. 4 పాదములు ఉండును.
    4. ప్రాస నియమం కలదు
    5. రెండవ పాదమునందు 4 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
    6. నాలుగవ పాదమునందు 4 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
    7. గణ లక్షణాలు :
      1. ఒకటవ పాదమునందు మూడు 4 మాత్రలు గణములుండును.
      2. రెండవ పాదమునందు ఐదు 4 మాత్రలు గణములుండును.
      3. మూడవ పాదమునందు మూడు 4 మాత్రలు గణములుండును.
      4. నాలుగవ పాదమునందు ఐదు 4 మాత్రలు గణములుండును.
    8. ఉదాహరణలు:
      1. లికెడిది భాగవత మఁట,
        లికించెడివాడు రామద్రుం డఁట, నేఁ
        లికిన భవహర మగునఁట,
        లికెద, వేఱొండు గాథ లుకఁగ నేలా?
      2. లోకంబులు లోకేశులు
        లోస్థులుఁ దెగినఁ దుది నలోకం బగు పెం
        జీటి కవ్వల నెవ్వం
        డే కాకృతి వెలుఁగు నతని నే సేవింతున్.
      3. వంతుడనాకేమని
        లువురతో నిగ్రహించి లుకుట మేలా
        వంతమైన సర్పము
        లి చీమల చేత చిక్కి చావదె సుమతీ
      4. లఁ డందురు దీనుల యెడఁ
        లఁ డందురు పరమయోగి ణముల పాలం
        లఁ డందు రన్నిదిశలను
        లఁడు కలం డనెడి వాఁడు లఁడో లేఁడో?
      5. ర మొకటి రవిఁ జొచ్చెను;
        రము మఱియొకటి ధనదు మాటున డాఁగెన్;
        రాలయమునఁ దిరిగెఁడు
        రంబులు కూర్మరాజు ఱువున కరిగెన్.
      6. ఇందు గలఁ డందు లేఁ డని
        సందేహము వలదు చక్రి ర్వోపగతుం
        డెం దెందు వెదకి చూచిన
        నందందే కలఁడు దానవాగ్రణి! వింటే.
      [TOP]
  3. తరువోజ పద్య లక్షణములు

    1. జాతి రకానికి చెందినది
    2. 22 నుండి 30 అక్షరములు ఉండును.
    3. 4 పాదములు ఉండును.
    4. ప్రాస నియమం కలదు
    5. ప్రతి పాదమునందు 3,5,7 గణముల మొదటి అక్షరములు యతి స్థానములు
    6. ప్రతి పాదమునందు మూడు ఇంద్ర , ఒక సూర్య , మూడు ఇంద్ర , ఒక సూర్య గణములుండును.
    7. ఉదాహరణలు:
      1. నెల్ల ప్రొద్దు నా యెడ లోనఁ దలఁతు నీయభిప్రాయంబ యిది దారుణంబు
        గా వాకునకుఁ జుల్కన తేరనోపఁ డఁగి పాండవుల నేత మెట్టు లనుప
        గా గు మఱి దీని గాంగేయవిదురలశజాశ్వత్థామ గౌతముల్ బుద్ధి
        గా నొడంబడుదురె కాదయ్య యనినఁ గౌరవజ్యేష్ఠుండు నుఁ డిట్టు లనియె.
      2. నామకంబులు గణాంతములుగ నాలుగంఘ్రులయందు నాలుగుఁగూర్చి
        ళులు మూఁడెడలను రుసతో నిల్ప లయు మూఁడవగణర్ణంబు మొదల
        నిలుపంగ నివ్విధి నిర్మించి విశ్వనృపతికి నిచ్చిన నింపుసొంపారుఁ
        కొని తగఁ బ్రాలు దంపెడిచోటఁ రుణులచే సొంపునరుఁ దర్వోజ
      3. విల్లు మోపెట్టి యేను బాణముల నీ యంత్రమత్స్యంబు నేసిన వాఁడ
        భాజప్రతిముఁ డిబ్బాలకుఁ దగిన తి యిది మునిశక్తిఁ డసిన విద్య
        గావున మీ రిప్డుగావింపుఁ డిదియ నతర కార్ముక కౌశలోన్నతియు
        లావును గలవారకు నవసరము లితయశంబుఁ గల్యాణంబుఁ బడయ.
      4. ణీశుఁ డుద్యతదండుఁ డై యుచిత దండవిధానంబుఁ ప్పక ధర్మ
        రితులఁగా మహీనుల రక్షించి ద్వృత్తుఁ డగునది ర్వవర్ణములు
        రుసన తమతమ ర్ణధర్మముల ర్తిల్లుదురు గడక దండభీతి
        రిమిత్రవర్జితుఁ డై సమబుద్ధి గు మహీవల్లభు నుశాసనమున.
      5. వెండి వెన్నెల కాచి వెలుగు జాబిల్లి వెండి కొండను నిల్చె విశ్వేశుపైన
        పండు వెన్నెల తోడ రవశంబిడక పండె పూవుగ తాను ఫాలాక్షుసిగను
        కొం కోనల పైన కురిపించి సుధలు గుండెలో తా గ్రుచ్చ గునపాలునాకు
        ఎండిపోవగ గుండె నాడు ఇచట ఎండమావిగ మారెనీజీవితమ్ము
      [TOP]
  4. త్రిపది పద్య లక్షణములు

    1. జాతి రకానికి చెందినది
    2. 8 నుండి 16 అక్షరములు ఉండును.
    3. 3 పాదములు ఉండును.
    4. ప్రాస నియమం కలదు
    5. గణ లక్షణాలు :
      1. ఒకటవ పాదమునందు నాలుగు ఇంద్ర గణములుండును.
      2. రెండవ పాదమునందు రెండు ఇంద్ర , రెండు సూర్య గణములుండును.
      3. మూడవ పాదమునందు రెండు ఇంద్ర , ఒక సూర్య గణములుండును.
    6. ఉదాహరణలు:
      1. త్రిదికి నొకయంఘ్రి నింద్రులు నలువురు
        ద్యుతులిద్దఱు సూర్యులిర్వు రౌల
        ద్యుతిద్వయార్కులునౌల
      [TOP]
  5. త్రిపది2 పద్య లక్షణములు

    1. జాతి రకానికి చెందినది
    2. 8 నుండి 16 అక్షరములు ఉండును.
    3. 3 పాదములు ఉండును.
    4. ప్రాస నియమం కలదు
    5. గణ లక్షణాలు :
      1. ఒకటవ పాదమునందు నాలుగు ఇంద్ర గణములుండును.
      2. రెండవ పాదమునందు రెండు ఇంద్ర , ఒక సూర్య గణములుండును.
      3. మూడవ పాదమునందు రెండు ఇంద్ర , ఒక సూర్య గణములుండును.
    6. ఉదాహరణలు:
      1. త్రిద నీయగమన్న ఇపుడు కాదనెదవా !
        త్రిద పేరున్న దేవివయి
        కృజూపవా కీరవాణి !
      2. మూడు పాదాలె నన్నేడిపిమ్చె నిటుల !
        వాడిపోవగ మోము యంత
        మూడు అంతయు మారి పోయె !
      3. ట నాటకమాడు నిపుణత ఉమ్దని ,
        న నొమ్దగజేసి సుతను ,
        పుడు జారగ జేసినావ !
      4. మి పాటులె తల్లి నీ మాట కొఱకిట !
        ప్రే జూపగ రావె యన్న
        బాము లిచ్చెదవేమిటమ్మ !
      5. చాలు చాలులె ఆట, చాలులే నేటికి
        వే మీరినదెంతొ !వెళ్ళి
        వా వలెనె పాన్పు పైన .
      6. విఁ బ్రాసమునొంది సురపతుల్‌ నలువురు
        రియు గై కార్కులు కలియ
        గు నిప్పగిది యై త్రిపద.
      [TOP]
  6. షట్పదము పద్య లక్షణములు

    1. జాతి రకానికి చెందినది
    2. 6 నుండి 13 అక్షరములు ఉండును.
    3. 6 పాదములు ఉండును.
    4. ప్రాస నియమం లేదు
    5. మూడవ పాదమునందు 3 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
    6. ఆరవ పాదమునందు 3 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
    7. గణ లక్షణాలు :
      1. ఒకటవ పాదమునందు రెండు ఇంద్ర గణములుండును.
      2. రెండవ పాదమునందు రెండు ఇంద్ర గణములుండును.
      3. మూడవ పాదమునందు రెండు ఇంద్ర , ఒక చంద్ర గణములుండును.
      4. నాలుగవ పాదమునందు రెండు ఇంద్ర గణములుండును.
      5. ఇదవ పాదమునందు రెండు ఇంద్ర గణములుండును.
      6. ఆరవ పాదమునందు రెండు ఇంద్ర , ఒక చంద్ర గణములుండును.
    8. ఉదాహరణలు:
      1. శ్రీ రామ! జయరామ!
        ధీరాత్మ! నీ ప్రేమ
        ధారాళముగ గొన్న న్య సీత!
        కారుణ్యమును జూపి
        నీరూప మును జూపి
        కోరిన ముక్తిని కొలుపుమయ్య!
      2. మెఱియంగ నిద్దఱి
        ద్దఱు సురేంద్రులు మూఁడు
        తెఱెఁగులన్‌ శశిఁగూడ ర్థంబులన్‌
        నెఱిఁ గ్రాలఁగా వళ్ళు
        దొఱఁగ షట్పదరీతి
        ఱలుఁ జక్రిపదాబ్జ ర్ణనంబు.
      [TOP]

అక్కరలు

  1. అంతరాక్కర పద్య లక్షణములు

    1. జాతి(అక్కరలు) రకానికి చెందినది
    2. 12 నుండి 16 అక్షరములు ఉండును.
    3. 4 పాదములు ఉండును.
    4. ప్రాస నియమం కలదు
    5. ప్రతి పాదమునందు 3 వ గణము యొక్క చివరి అక్షరము యతి స్థానము
    6. ప్రతి పాదమునందు ఒక సూర్య , రెండు ఇంద్ర , ఒక చంద్ర గణములుండును.
    7. ఉదాహరణలు:
      1. సారపు తీరమున సంరించే వేల?
        సారము నీ మనసు సంయమ్మిం కేల?
        సార తరంగములు చంలమ్మై తేలు
        రా-మయమౌ పలు వరా సద్భావాలు!
      2. స్వర్ణమయ సంధ్య యది చంలమ్మై పిల్చు
        ర్ణముల చిత్ర మది వైవమ్మై నిల్చు
        ర్ణములు గీతికల కాలీ-నాదంపు
        పూర్ణ-సుఖ మందె నహ బుద్బుదమ్మీ యింపు!
      3. లమిత్రుండు సురరాగణ యుగంబు
        లశత్రునితోఁ జెంది కందళింప
        రుఁ బ్రావళ్ళు నర్థంబు నతిశయిల్ల
        ల మగు నంతరాక్క మబ్ధిసంఖ్య
      4. నుఁ డొకండును నింద్రు లిద్దఱును నొక్క
        జవైరియుఁ గూడి వైభవ మొనర్ప
        కవస్త్రుని గృత్తకైటభుని గొల్తు
        నుచుఁ జెప్పుదు రంతరాక్కర బుధులు.
      [TOP]
  2. అల్పాక్కర పద్య లక్షణములు

    1. జాతి(అక్కరలు) రకానికి చెందినది
    2. 10 నుండి 13 అక్షరములు ఉండును.
    3. 4 పాదములు ఉండును.
    4. ప్రాస నియమం కలదు
    5. ప్రతి పాదమునందు 3 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
    6. ప్రతి పాదమునందు రెండు ఇంద్ర , ఒక చంద్ర గణములుండును.
    7. ఉదాహరణలు:
      1. మీరిందు శంబరు మెచ్చిచూడ
        నారూఢి నేనొక్క యము నెక్క
        చూరించి పోవన దుర్గభూమి
        భారంబుగా జొచ్చె నాజి వేగ
      2. సునఃపతియుగము సోముండును
        నెకంగఁ బ్రావళ్ళు నిండిమీఱ
        నీయవిభవంబుగాంచునెప్డు
        ణీయ మల్పాక్కము కృతుల
      3. గి నిద్దఱింద్రులు నొకవిధుండు
        తీధరుని పదాబ్జములు గొల్తు
        ణితభక్తి నంభినుతింప
        నెడు నల్పాక్కర నియతితోడ.
      [TOP]
  3. మధురాక్కర పద్య లక్షణములు

    1. జాతి(అక్కరలు) రకానికి చెందినది
    2. 15 నుండి 20 అక్షరములు ఉండును.
    3. 4 పాదములు ఉండును.
    4. ప్రాస నియమం కలదు
    5. ప్రతి పాదమునందు 4 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
    6. ప్రతి పాదమునందు ఒక సూర్య , మూడు ఇంద్ర , ఒక చంద్ర గణములుండును.
    7. ఉదాహరణలు:
      1. వియు నింద్రులు మువ్వురు రాజొకండును గలసి
        విసుధాకర లోచను రాజితాసన సరోజ
        వికులేశ గొలుతురని ప్రస్తుతింతురు ధరిత్రి
        విరళం బగు మధురాక్కరాఖ్యచే సత్కవులు
      2. ర జనకుండు నన్నప్రదాతయును భయత్రాత
        యును ననఁగ నింతులకు మువ్వు రొగిన గురువులు వీర
        ఘ యుపనేత మఱియు నిరంతరాధ్యాపకుండు
        నఁగఁ బురుషున కియ్యేవు నయంబును గురువులు
      3. ణి వాసవ త్రితయంబు వళ భానుయుతి నొంద
        నితి విశ్రాంతి నాలవనెలవున నింపుమీఱ
        సమధురార్ధములఁ జెప్పఁ ను మధురాక్కరంబు
        రుసఁ బంచగణములను వాలి కృతుల వెలయు
      [TOP]
  4. మధ్యాక్కర పద్య లక్షణములు

    1. జాతి(అక్కరలు) రకానికి చెందినది
    2. 16 నుండి 22 అక్షరములు ఉండును.
    3. 4 పాదములు ఉండును.
    4. ప్రాస నియమం కలదు
    5. ప్రతి పాదమునందు 4 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
    6. ప్రతి పాదమునందు రెండు ఇంద్ర , ఒక సూర్య , రెండు ఇంద్ర , ఒక సూర్య గణములుండును.
    7. ఉదాహరణలు:
      1. హిళను దూషించువాడు మాన్యుడు జగతిన్ నిజమ్ము
        హుబంధనములు గల్గించి ట్టిలాగుచునుండు ననుచు
        హు విధముల వేదికపయి ల్కు ప్రగల్భాలు గాని
        హినట్టి వాడె భార్యయెడ సలు నెంతయు వినయమున
      2. తో నిద్దఱింద్రులును నొక్కయాదిత్యుండు మఱియు
        రాజితంబుగ నిద్ద ఱమర రాజులు నొక్కసూర్యుండు
        పూజింతు రత్యంతభక్తిఁ బుండరీకాక్షు ననంతు,
        భ్రాజిల్లు బుధులు మధ్యాక్కరంబు నొప్పారఁ బల్కుదురు.
      [TOP]
  5. మహాక్కర పద్య లక్షణములు

    1. జాతి(అక్కరలు) రకానికి చెందినది
    2. 21 నుండి 28 అక్షరములు ఉండును.
    3. 4 పాదములు ఉండును.
    4. ప్రాస నియమం కలదు
    5. ప్రతి పాదమునందు 5 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
    6. ప్రతి పాదమునందు ఒక సూర్య , ఐదు ఇంద్ర , ఒక చంద్ర గణములుండును.
    7. ఉదాహరణలు:
      1. దివార మాదిగ ననుక్రమమున -న్నివాసరముల నొక్కినుండు
        నాదితేయాధినాథు లేగురు నల -రారంగ నొక్కసుధాకరుండు
        నాది హరిఁ గొల్వ రెండును నాలుగు -గు వాసరంబున నర్కుఁడైన
        నారంబున నెడసొచ్చునని మ -హాక్కరం బలుకుదు రార్యు లెల్ల.
      2. వారిజాప్తుండు పంచేంద్రగణములు నజారియును గూడి వెలయుచుండ
        నాయ రెండవ నాలవచోట్ల నర్కుండయిననుం దనర్చుచుండఁ
        గోరి యవ్వడిపంచమగణమునఁ గూడి మొదల నిలుపంగ నగు
        సామై ప్రాసవడి సప్తగణములు సాఁగ మహాక్కర యతిశయిల్లు
      3. మొట సూర్యుండు పదపగా నింద్రుండు మొదలుగా నేవురు వరలుచుమ్డ్రు
        మెల సూర్యుండు పిమ్మట నేగురు పురుహుతులదకంగ జంద్రుడొండు
        ముము తోనెడ సొచ్చు మహాక్కర మొనసి కావ్యములందు నిడగ కృష్ణ
      [TOP]

రగడలు

  1. ఉత్కళిక పద్య లక్షణములు

    1. జాతి(రగడలు) రకానికి చెందినది
    2. 8 నుండి 12 అక్షరములు ఉండును.
    3. 2 పాదములు ఉండును.
    4. ప్రాస నియమం కలదు
    5. అంత్య ప్రాస నియమం కలదు
    6. ప్రతి పాదమునందు నాలుగు 3 మాత్రలు గణములుండును.
    7. ఉదాహరణలు:
      1. భునసువన ఫలము లలమి
        నపవన బలము కలిమి
        యెలు పొదల మరగి తిరిగి
        ల తుదల కరిగి పెరిగి
        పేపుమాపు మించి పొంచి
        రూపు చూపి సంచరించు
        యోరాగ కీరమునకు
        యాభాగ సారమునకు
      [TOP]
  2. తాళ రగడ పద్య లక్షణములు

    1. జాతి(రగడలు) రకానికి చెందినది
    2. 32 నుండి 64 అక్షరములు ఉండును.
    3. 2 పాదములు ఉండును.
    4. ప్రాస నియమం కలదు
    5. ప్రాస యతి నియమం కలదు
    6. ప్రతి పాదమునందు 5,9,13 గణముల మొదటి అక్షరములు యతి స్థానములు
    7. ప్రతి పాదమునందు 16 4 మాత్రలు గణములుండును.
    8. ఉదాహరణలు:
      1. వుదౌ, వులగాం, చెంగై, లాసమురుణెందుకళాధరును నువాసము ళహరి, నికటస్థానస్థపుటితవళచ్ఛాయా, చ్చేదవి, లాసము
        వుదౌ, వులగాం, చెంగై, లాసమురుణెందుకళాధరును నువాసము ళహరి, నికటస్థానస్థపుటితవళచ్ఛాయా, చ్చేదవి, లాసము
      [TOP]
  3. తురగవల్గన రగడ పద్య లక్షణములు

    1. జాతి(రగడలు) రకానికి చెందినది
    2. 16 నుండి 24 అక్షరములు ఉండును.
    3. 4 పాదములు ఉండును.
    4. ప్రాస నియమం కలదు
    5. అంత్య ప్రాస నియమం కలదు
    6. ప్రాస యతి నియమం కలదు
    7. ప్రతి పాదమునందు 5 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
    8. ప్రతి పాదమునందు ఎనిమిది 3 మాత్రలు గణములుండును.
    9. ఉదాహరణలు:
      1. రథావనీశ విమలర తపఃఫలావతా
        నిశిత శర లఘుప్రయోగ నిహత తాటకా విహా
        ట పటు సుబాహు దశన టిత గాధిసూను యా
        రిమేయ గౌతమాంగనాఘ దమన పద పరా
        కోలేక్షు దళన సదృశ ఘోర శంభు చాప భం
        భూమిజా వివాహ విభవ పూర్ణ సమ్మదాంతరం
        శురామ గర్వ పవన పాప పీన బాహు నా
        గురు వచోఽనుపాల నాతి కుతుక విధుత రాజ్యభో
        పా భజన వితరణాతి లిత గుహ సమస్త పుణ్య
        పాదుకా ప్రదాన విహిత రత సౌహృదానుగుణ్య
        విరాధ మద వినాశ లిత బహు విపన్నిరా
        వినుత పద నివేశ పూత వివిధ మౌని కుల నివా
        నిశాచరీ విరూపతా కృతప్రియా వినో
        తుల బల ఖరాది దనుజ నన జనిత విబుధ మో
        రిణ రూప ధారి దారు ణాసు రాసు హరణ బా
        మ ఘోర బాహుబల కబంధ మర్దనప్రవీ
        ల శబరికా ఫలోపహార రుచి ఘనాభిముఖ్య
        ద వాలి దర్ప దమన ఫలితార్క తనయ సఖ్య
        ణ వరణ పర పరానుప్రదీపితప్రసా
        రుణితాక్షి కోణ విరచితాంబురాశి గర్వ సా
        ర్వతౌఘ రచిత సేతు బంధ సుతర సింధు కాం
        ర్వ పంక్తికంఠ కంఠ ఖండనప్రచండకాం
        ల దివిజ నుత చరిత్ర సాధు భవ లతా లవిత్ర
        రుణా తరంగ నేత్ర జానకీ మనోజ్ఞ గాత్ర
        తి జపార్హ పుణ్య నామ తి వితీర్ణ భక్త కా
        త సిత యశోఽభిరామ ర్వలోక పూర్ణ ధా
        హిత విదళ నాతి రౌద్ర యార్త పాలనా వినిద్ర
        హిత నిఖిల గుణ సముద్ర మ్ము బ్రోవు రామభద్ర
      [TOP]
  4. ద్విరదగతి రగడ పద్య లక్షణములు

    1. జాతి(రగడలు) రకానికి చెందినది
    2. 12 నుండి 20 అక్షరములు ఉండును.
    3. 2 పాదములు ఉండును.
    4. ప్రాస నియమం కలదు
    5. అంత్య ప్రాస నియమం కలదు
    6. ప్రాస యతి నియమం కలదు
    7. ప్రతి పాదమునందు 3 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
    8. ప్రతి పాదమునందు నాలుగు 5 మాత్రలు గణములుండును.
    9. ఉదాహరణలు:
      1. శ్రీయువతి నిజయువతిఁ జేసి యెంతయు మించి
        కాజునిఁ దనతనయుఁ గా నెలమిఁ బాటించి
        ల దేవతలఁ బరినులుగా మన్నించి,
        ప్రటగతి శ్రుతుల నుతిపాఠకులఁ గావించి
        రి యొప్పు నన నొప్పు వతార లఘువిరతి
        ది నగనలలభలలతరల ద్విరదగతి.
      [TOP]
  5. మధురగతి రగడ పద్య లక్షణములు

    1. జాతి(రగడలు) రకానికి చెందినది
    2. 8 నుండి 16 అక్షరములు ఉండును.
    3. 2 పాదములు ఉండును.
    4. ప్రాస నియమం కలదు
    5. అంత్య ప్రాస నియమం కలదు
    6. ప్రాస యతి నియమం కలదు
    7. ప్రతి పాదమునందు 3 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
    8. ప్రతి పాదమునందు నాలుగు 4 మాత్రలు గణములుండును.
    9. ఉదాహరణలు:
      1. శ్రీనితాధిపుఁ జేరి భజింపుఁడు
        భాజ జనకుని క్తిఁ దలంపుఁడు
        ని గగనలభసను నాల్గిటఁ గృతి
        ను గజలఘువిశ్రమము మధురగతి.
      [TOP]
  6. విజయభద్ర రగడ పద్య లక్షణములు

    1. జాతి(రగడలు) రకానికి చెందినది
    2. 24 నుండి 40 అక్షరములు ఉండును.
    3. 2 పాదములు ఉండును.
    4. ప్రాస నియమం కలదు
    5. అంత్య ప్రాస నియమం కలదు
    6. ప్రాస యతి నియమం కలదు
    7. ప్రతి పాదమునందు 5 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
    8. ప్రతి పాదమునందు ఎనిమిది 5 మాత్రలు గణములుండును.
    9. ఉదాహరణలు:
      1. శ్రీకి నొడయం డనఁగఁ జిత్తజునిగురుఁ డనఁగ శేషశయనుం డనఁగఁ జెలువుగఁ జతుర్భుజుఁడు
        నాకౌకసుల నేలు నముచిసూదనువూజ తఁడు దాఁగైకొన్న నందగోపాత్మజుఁడు
        నిఁ గొల్చినఁ గాని యిహపరంబులు గలుగ వితరసేవల ననఁగ నెసఁగు నివ్విభుఁ డంచుఁ
        తురమతు లొనరింప జయభద్రరగడ లిటు ద్ద్విరదగతి రెంటఁ జాటింపులం బెంచు
      [TOP]
  7. విజయమంగళ రగడ పద్య లక్షణములు

    1. జాతి(రగడలు) రకానికి చెందినది
    2. 32 నుండి 48 అక్షరములు ఉండును.
    3. 2 పాదములు ఉండును.
    4. ప్రాస నియమం కలదు
    5. అంత్య ప్రాస నియమం కలదు
    6. ప్రాస యతి నియమం కలదు
    7. ప్రతి పాదమునందు 9 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
    8. ప్రతి పాదమునందు 16 3 మాత్రలు గణములుండును.
    9. ఉదాహరణలు:
      1. శ్రీరాయ శిష్టజననిషేవితాయ భక్తలోక జీవితాయ గర్వితోరుసింధురాజబంధనా
        గాధిపుత్రయజ్ఞ విఘ్నకరమహాసురీమహోగ్ర కాయ శైలదళన నిపుణ ఘన సురాధిపాయుధా
      2. కేవాయ తే నమోఽస్తు కృష్ణ పాహిపాహి యనుఁచు గేలుమొగచి మౌళినునిచి కృష్ణుఁ బలికెననుచునిట్లు
        దేభాషణములఁ జెప్ప ద్విగుణతురగవల్గనమునఁ దేరు విజయమంగళంబు తీయచెఱకు రసమునట్లు.
      [TOP]
  8. వృషభగతి రగడ పద్య లక్షణములు

    1. జాతి(రగడలు) రకానికి చెందినది
    2. 16 నుండి 28 అక్షరములు ఉండును.
    3. 2 పాదములు ఉండును.
    4. ప్రాస నియమం కలదు
    5. అంత్య ప్రాస నియమం కలదు
    6. ప్రాస యతి నియమం కలదు
    7. ప్రతి పాదమునందు 5 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
    8. ప్రతి పాదమునందు ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు , ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు , ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు , ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు గణములుండును.
    9. ఉదాహరణలు:
      1. శ్రీనోహరు నంబుజోదరుఁ జిత్తజాతగురుం దలంచెదఁ
        గామితార్థవిధాయి నిర్జిత కాళియాహిని నాశ్రయించె
        నువుగా భగణములు భానుస న్వితద్వితయములు నాలుగు
        నిమిషాధిపలఘుయతినిడఁగ లరువృషభగమనము మేలగు.
      [TOP]
  9. హంసగతి రగడ పద్య లక్షణములు

    1. జాతి(రగడలు) రకానికి చెందినది
    2. 10 నుండి 16 అక్షరములు ఉండును.
    3. 2 పాదములు ఉండును.
    4. ప్రాస నియమం కలదు
    5. అంత్య ప్రాస నియమం కలదు
    6. ప్రాస యతి నియమం కలదు
    7. ప్రతి పాదమునందు 3 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
    8. ప్రతి పాదమునందు రెండు 5 మాత్రలు , రెండు 3 మాత్రలు గణములుండును.
    9. ఉదాహరణలు:
      1. ఱియును గ, టాక్షజిత -మారునందు
        ఱి త్రాడు, సొమ్మగు ను -దారునందు.
      [TOP]
  10. హయప్రచార రగడ పద్య లక్షణములు

    1. జాతి(రగడలు) రకానికి చెందినది
    2. 8 నుండి 12 అక్షరములు ఉండును.
    3. 2 పాదములు ఉండును.
    4. ప్రాస నియమం కలదు
    5. అంత్య ప్రాస నియమం కలదు
    6. ప్రాస యతి నియమం కలదు
    7. ప్రతి పాదమునందు 3 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
    8. ప్రతి పాదమునందు నాలుగు 3 మాత్రలు గణములుండును.
    9. ఉదాహరణలు:
      1. తెల్లగ పడె తిన్నగ పడె
        మెల్లగ పడె మృదువుగ పడె
        ల్లగ పడె క్కగ పడె
        వెల్లగ హిమ వృష్టియు పడె
      2. చతుష్టయంబు ఋతు
        నితయతుల రగుఁ గృతులఁ
        ను హయప్రచార రగ
        వినుతశాస్త్రవిధులు వొగ.
      [TOP]
  11. హరిగతి రగడ పద్య లక్షణములు

    1. జాతి(రగడలు) రకానికి చెందినది
    2. 16 నుండి 32 అక్షరములు ఉండును.
    3. 2 పాదములు ఉండును.
    4. ప్రాస నియమం కలదు
    5. అంత్య ప్రాస నియమం కలదు
    6. ప్రాస యతి నియమం కలదు
    7. ప్రతి పాదమునందు 5 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
    8. ప్రతి పాదమునందు ఎనిమిది 4 మాత్రలు గణములుండును.
    9. ఉదాహరణలు:
      1. శ్రీరామాకుచకుంకుమపంకము చేఁ బొలుపగు విపులోరఃఫలకము
        తాతుషారపటీరసమానో కవాహిని యొదవిన పదకమలము
        తిశయ మై యలవడు నేదేవుని నవరతోదారత నాహరిగతి
        యిరుల కలవడ దని నృప లఘుయతి నిభనలగగభసల నగును హరిగతి.
      [TOP]
  12. హరిణగతి రగడ పద్య లక్షణములు

    1. జాతి(రగడలు) రకానికి చెందినది
    2. 8 నుండి 14 అక్షరములు ఉండును.
    3. 2 పాదములు ఉండును.
    4. ప్రాస నియమం లేదు
    5. అంత్య ప్రాస నియమం కలదు
    6. ప్రాస యతి నియమం కలదు
    7. ప్రతి పాదమునందు 3 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
    8. ప్రతి పాదమునందు ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు , ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు గణములుండును.
    9. ఉదాహరణలు:
      1. శ్రీనివాసు భజింతు నే నని
        పూని కుజనులపొంత బోనని
      2. భానుయుతనలసగగంబు
        లోననిరుదోలుననగంబు
      3. నివుగా నిరుమాఱులఘువు
        నెల్లవారును నొగి గణింపఁ
      4. విరతులను గావింపనిమ్ము
        రిణగతి చెలుగు జగమ్ము.
      [TOP]

ముత్యాలసరములు

  1. ముత్యాల సరము పద్య లక్షణములు

    1. జాతి(రగడలు) రకానికి చెందినది
    2. 8 నుండి 16 అక్షరములు ఉండును.
    3. 4 పాదములు ఉండును.
    4. ప్రాస నియమం కలదు
    5. అంత్య ప్రాస నియమం కలదు
    6. గణ లక్షణాలు :
      1. ఒకటవ పాదమునందు ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు , ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు గణములుండును.
      2. రెండవ పాదమునందు ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు , ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు గణములుండును.
      3. మూడవ పాదమునందు ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు , ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు గణములుండును.
      4. నాలుగవ పాదమునందు ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు , ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు , ఒక 2 మాత్రలు గణములుండును.
    7. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
        [TOP]
    8. ముత్యాల సరము2 పద్య లక్షణములు

      1. జాతి(రగడలు) రకానికి చెందినది
      2. 5 నుండి 14 అక్షరములు ఉండును.
      3. 4 పాదములు ఉండును.
      4. ప్రాస నియమం కలదు
      5. గణ లక్షణాలు :
        1. ఒకటవ పాదమునందు ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు , ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు గణములుండును.
        2. రెండవ పాదమునందు ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు , ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు గణములుండును.
        3. మూడవ పాదమునందు ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు , ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు గణములుండును.
        4. నాలుగవ పాదమునందు ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు , ఒక 2 మాత్రలు గణములుండును.
      6. ఉదాహరణలు:
        1. చెలియ బంగరు చెలిమి బంగరు
          పు బంగారమని చెబితివి
          చెలిని చూడవు కాదు సరి యిది
          చిలిపి కృష్ణయ్యా
        2. త నిద్దురలోన కంటిని
          లువ కన్నుల వాని కలలో
          నులికి పడి లేచితిని నేనిట
          చిలిపి కృష్ణయ్యా
        3. వెలిగె నాకాశమున తారలు
          వెలిగె నాకాశమున చంద్రుడు
          వెలుగు నవ్వుల రూపు చూపర
          చిలిపి కృష్ణయ్యా
        4. లుకు వజ్రపు తునకలా హరి
          పిలిచి యలసితి పిలుపు వినదా
          చిలుకరించగ సుధల వడి రా
          చిలిపి కృష్ణయ్యా
        [TOP]

    షట్పదలు

    1. కుసుమ షట్పద పద్య లక్షణములు

      1. జాతి(షట్పదలు) రకానికి చెందినది
      2. 6 నుండి 17 అక్షరములు ఉండును.
      3. 6 పాదములు ఉండును.
      4. ప్రాస నియమం లేదు
      5. గణ లక్షణాలు :
        1. ఒకటవ పాదమునందు రెండు 5 మాత్రలు గణములుండును.
        2. రెండవ పాదమునందు రెండు 5 మాత్రలు గణములుండును.
        3. మూడవ పాదమునందు మూడు 5 మాత్రలు , ఒక 2 మాత్రలు గణములుండును.
        4. నాలుగవ పాదమునందు రెండు 5 మాత్రలు గణములుండును.
        5. ఇదవ పాదమునందు రెండు 5 మాత్రలు గణములుండును.
        6. ఆరవ పాదమునందు మూడు 5 మాత్రలు , ఒక 2 మాత్రలు గణములుండును.
      6. ఉదాహరణలు:
        1. శ్రీశంభుతనయునకు
          సిద్ధిగణనాథునకు
          వాసిగల దేవతావందితునకూ
          ఓబొజ్జకనకయ్య
          నీబంటు నేనయ్య
          ఉండ్రాళ్ళ మీదికీ దండుబంపూ
        [TOP]
    2. పరివర్ధినీ షట్పద పద్య లక్షణములు

      1. జాతి(షట్పదలు) రకానికి చెందినది
      2. 8 నుండి 26 అక్షరములు ఉండును.
      3. 6 పాదములు ఉండును.
      4. ప్రాస నియమం లేదు
      5. గణ లక్షణాలు :
        1. ఒకటవ పాదమునందు నాలుగు 4 మాత్రలు గణములుండును.
        2. రెండవ పాదమునందు నాలుగు 4 మాత్రలు గణములుండును.
        3. మూడవ పాదమునందు ఆరు 4 మాత్రలు , ఒక 2 మాత్రలు గణములుండును.
        4. నాలుగవ పాదమునందు నాలుగు 4 మాత్రలు గణములుండును.
        5. ఇదవ పాదమునందు నాలుగు 4 మాత్రలు గణములుండును.
        6. ఆరవ పాదమునందు ఆరు 4 మాత్రలు , ఒక 2 మాత్రలు గణములుండును.
      6. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
          [TOP]
      7. భామినీ షట్పద పద్య లక్షణములు

        1. జాతి(షట్పదలు) రకానికి చెందినది
        2. 8 నుండి 23 అక్షరములు ఉండును.
        3. 6 పాదములు ఉండును.
        4. ప్రాస నియమం కలదు
        5. మూడవ పాదమునందు 4 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
        6. ఆరవ పాదమునందు 4 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
        7. గణ లక్షణాలు :
          1. ఒకటవ పాదమునందు ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు , ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు గణములుండును.
          2. రెండవ పాదమునందు ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు , ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు గణములుండును.
          3. మూడవ పాదమునందు ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు , ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు , ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు , ఒక 2 మాత్రలు గణములుండును.
          4. నాలుగవ పాదమునందు ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు , ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు గణములుండును.
          5. ఇదవ పాదమునందు ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు , ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు గణములుండును.
          6. ఆరవ పాదమునందు ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు , ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు , ఒక 3 మాత్రలు , ఒక 4 మాత్రలు , ఒక 2 మాత్రలు గణములుండును.
        8. ఉదాహరణలు:
          1. చెలియ బంగరు చెలిమి బంగరు
            పు బంగారమని చెబితివి
            చెలిని చూడవు కాదు రి యిది చిలిపి కృష్ణయ్యా
            త నిద్దురలోన కంటిని
            లువ కన్నుల వాని కలలో
            నులికి పడి లేచితిని నేనిట చిలిపి కృష్ణయ్యా
          2. వెలిగె నాకాశమున తారలు
            వెలిగె నాకాశమున చంద్రుడు
            వెలుగు నవ్వుల రూపు చూపర చిలిపి కృష్ణయ్యా
            లుకు వజ్రపు తునకలా హరి
            పిలిచి యలసితి పిలుపు వినదా
            చిలుకరించగ సుధల డి రా చిలిపి కృష్ణయ్యా
          3. చు కోగనె తనివి గూర్చెడి
            లుకు జెలియవు పలుకు పడతివి
            వెలుగు నిచ్చెడి వెలదివీవవి కేలు మోడ్చంగా
            లుక బూనిన యటుల ఆటలు !
            లుకు లీనని పచ్చి కోతలు !
            నిలువ గలవటె తల్లి కూతురలిగీ కూర్చొనినన్ !
          4. తే మాటల తీయతీయగ
            పా తోడను ప్రస్తుతించగ
            మా లీయక యున్న నిజముగ బోటి నిలిచేనా !
            టి కమ్మరొ యిట్టి మాటలు
            చీటి మాటికి చిలిపి ఆటలు
            కోటివీణలు మ్రోగిట్టుల పాట రానీకన్ !
          5. గుమ్మడేడే గోపదేవీ
            గుమ్మడేడే కన్నతల్లీ
            గుమ్మడిని పొడచూపదవే -అమ్మ గోపెమ్మా
            గుమ్మడేడే గోపదేవీ
            గుమ్మడేడే కన్నతల్లీ
            గుమ్మడిని పొడచూపదవే -అమ్మ గోపెమ్మా
          [TOP]
      8. భోగ షట్పద పద్య లక్షణములు

        1. జాతి(షట్పదలు) రకానికి చెందినది
        2. 8 నుండి 20 అక్షరములు ఉండును.
        3. 6 పాదములు ఉండును.
        4. ప్రాస నియమం లేదు
        5. గణ లక్షణాలు :
          1. ఒకటవ పాదమునందు నాలుగు 3 మాత్రలు గణములుండును.
          2. రెండవ పాదమునందు నాలుగు 3 మాత్రలు గణములుండును.
          3. మూడవ పాదమునందు ఆరు 3 మాత్రలు , ఒక 2 మాత్రలు గణములుండును.
          4. నాలుగవ పాదమునందు నాలుగు 3 మాత్రలు గణములుండును.
          5. ఇదవ పాదమునందు నాలుగు 3 మాత్రలు గణములుండును.
          6. ఆరవ పాదమునందు ఆరు 3 మాత్రలు , ఒక 2 మాత్రలు గణములుండును.
        6. ఉదాహరణలు:
          1. తులసి యింటనుంచువార్ని
            తులసి పూజచేయువార్ని
            తులసియందు భక్తియుంచి మెలగువారినీ
            తులసి జూచి మ్రొక్కువార్ని
            తులసి యనుభవించువార్ని
            తెలిసి నీవు వారి దిక్కు తొంగిచూడకూ
          [TOP]
      9. వార్ధక షట్పద పద్య లక్షణములు

        1. జాతి(షట్పదలు) రకానికి చెందినది
        2. 12 నుండి 32 అక్షరములు ఉండును.
        3. 6 పాదములు ఉండును.
        4. ప్రాస నియమం లేదు
        5. గణ లక్షణాలు :
          1. ఒకటవ పాదమునందు నాలుగు 5 మాత్రలు గణములుండును.
          2. రెండవ పాదమునందు నాలుగు 5 మాత్రలు గణములుండును.
          3. మూడవ పాదమునందు ఆరు 5 మాత్రలు , ఒక 2 మాత్రలు గణములుండును.
          4. నాలుగవ పాదమునందు నాలుగు 5 మాత్రలు గణములుండును.
          5. ఇదవ పాదమునందు నాలుగు 5 మాత్రలు గణములుండును.
          6. ఆరవ పాదమునందు ఆరు 5 మాత్రలు , ఒక 2 మాత్రలు గణములుండును.
        6. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
            [TOP]
        7. శర షట్పద పద్య లక్షణములు

          1. జాతి(షట్పదలు) రకానికి చెందినది
          2. 4 నుండి 14 అక్షరములు ఉండును.
          3. 6 పాదములు ఉండును.
          4. ప్రాస నియమం లేదు
          5. గణ లక్షణాలు :
            1. ఒకటవ పాదమునందు రెండు 4 మాత్రలు గణములుండును.
            2. రెండవ పాదమునందు రెండు 4 మాత్రలు గణములుండును.
            3. మూడవ పాదమునందు మూడు 4 మాత్రలు , ఒక 2 మాత్రలు గణములుండును.
            4. నాలుగవ పాదమునందు రెండు 4 మాత్రలు గణములుండును.
            5. ఇదవ పాదమునందు రెండు 4 మాత్రలు గణములుండును.
            6. ఆరవ పాదమునందు మూడు 4 మాత్రలు , ఒక 2 మాత్రలు గణములుండును.
          6. ఉదాహరణలు:
            1. శ్రీతరుణిరొ నే
              శ్రీరఘురాముడ
              చేరి కవాటము తీవే
              ఖ్యాతిగ శ్రీరఘు
              రాముడవైతే
              కోతుల జేరగదోయీ
            [TOP]

        ఉప-జాతులు

        1. ఆటవెలది పద్య లక్షణములు

          1. ఉపజాతి రకానికి చెందినది
          2. 10 నుండి 17 అక్షరములు ఉండును.
          3. 4 పాదములు ఉండును.
          4. ప్రాస నియమం లేదు
          5. ప్రాస యతి నియమం కలదు
          6. ప్రతి పాదమునందు 4 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
          7. గణ లక్షణాలు :
            1. ఒకటవ పాదమునందు మూడు సూర్య , రెండు ఇంద్ర గణములుండును.
            2. రెండవ పాదమునందు ఐదు సూర్య గణములుండును.
            3. మూడవ పాదమునందు మూడు సూర్య , రెండు ఇంద్ర గణములుండును.
            4. నాలుగవ పాదమునందు ఐదు సూర్య గణములుండును.
          8. ఉదాహరణలు:
            1. నగణత్రయంబునింద్రద్వయంబును
              హంసపంచకంబు నాటి వెలది
              నగణత్రయంబునింద్రద్వయంబును
              హంసపంచకంబు నాటి వెలది
            2. నుల కెల్ల శుభము సాంఖ్య యోగము; దాని
              లన ధర్మనిష్టలన నయిన
              నంత్యకాలమందు రిచింత సేయుట
              పుట్టువులకు ఫలము భూవరేంద్ర!
            3. వనములు జయించి రిహృతసంగుఁడై
              యింద్రియముల గర్వమెల్ల మాపి
              రి విశాలరూపమందుఁ జిత్తముఁ జేర్చి
              నిలుపవలయు బుద్ధి నెఱపి బుధుఁడు.
            4. రమ భాగవతులు పాటించు పథ మిది
              యీ పథమున యోగి యేఁగెనేని
              గుడి రాఁడు వాఁడు ఱి సంశయము లేదు
              ల్పశతము లైనఁ గౌరవేంద్ర!
            5. సుతుల హితుల విడిచి, చుట్టాల విడిచి, యి
              ల్లాలి విడిచి, బహు బలాళి విడిచి
              రాజు హృదయ మిడియె రాజీవనయనుపై
              నము విడిచి, జడ్డుఁనము విడిచి.
            6. నీలకంధరునకు నీకు నాకు సనత్కు
              మార ముఖ్య సుతసమాజమునకు
              ర్మ సత్త్వ బుద్ధి త్త్వములకు నీశ్వ
              రాత్మ వినుము పరమమైన నెలవు.
            [TOP]
        2. తేటగీతి పద్య లక్షణములు

          1. ఉపజాతి రకానికి చెందినది
          2. 12 నుండి 17 అక్షరములు ఉండును.
          3. 4 పాదములు ఉండును.
          4. ప్రాస నియమం లేదు
          5. ప్రాస యతి నియమం కలదు
          6. ప్రతి పాదమునందు 4 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
          7. ప్రతి పాదమునందు ఒక సూర్య , రెండు ఇంద్ర , రెండు సూర్య గణములుండును.
          8. ఉదాహరణలు:
            1. దేవదేవుని చింతించు దినము దినము;
              క్రహస్తునిఁ బ్రకటించు దువు చదువు;
              కుంభినీధవుఁ జెప్పెడి గురుఁడు గురుఁడు;
              తండ్రి! హరిఁ జేరు మనియెడి తండ్రి తండ్రి.
            2. రసి నిర్గుణబ్రహ్మంబు నాశ్రయించి
              విధినిషేధ నివృత్తి సద్విమలమతులు
              సేయుచుందురు హరిగుణచింతనములు
              మానసంబుల నేప్రొద్దు మానవేంద్ర!
            3. మంద గొందల మంద నమందవృష్టిఁ,
              గ్రందుకొనుఁ డంచు నింద్రుండు మందలింపఁ
              జండపవన సముద్ధూత టుల విలయ
              మయ సంవర్త కాభీల లధరములు.
            4. ద్రమగుఁగాక! నీకు నో! ద్మగర్భ!
              రము నిపు డిత్తు నెఱిఁగింపు వాంఛితంబు;
              దేవదేవుఁడ నగు నస్మదీయ పాద
              ర్శనం బవధి విపత్తిశల కనఘ!
            5. చేతులారంగ శివునిఁ బూజింపఁడేని
              నోరు నొవ్వంగ హరికీర్తి నుడువఁడేని
              యయు సత్యంబు లోనుగాఁ లఁపఁడేనిఁ
              లుగ నేటికిఁ దల్లుల డుపుఁ జేటు.
            6. క్షితిని గోశంబు లరసి వీక్షింపవలయుఁ
              బిదప నాలింపఁజనును గోవిదులఁ బ్రశ్న
              సేయఁదగుఁ గడుమదిని యోచింపుటొప్పు
              నెచట నెఱుఁగనిచో నేరమెంచఁగూడ
              నుచు నే భావి లోకుల భినుతింతు
            [TOP]

        ద్విపదలు

        1. ద్విపద పద్య లక్షణములు

          1. జాతి(ద్విపదలు) రకానికి చెందినది
          2. 11 నుండి 15 అక్షరములు ఉండును.
          3. 2 పాదములు ఉండును.
          4. ప్రాస నియమం కలదు
          5. ప్రతి పాదమునందు 3 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
          6. ప్రతి పాదమునందు మూడు ఇంద్ర , ఒక సూర్య గణములుండును.
          7. ఉదాహరణలు:
            1. శ్రీకామినీనాధుజితదైత్యనాధు
              లోరక్షణకృత్యులోకైకనిత్యు
            2. డురాత్రి యరుదెంచెరలోకనాధ
              డుడస్సినాడవునుమోడ్తుగాక
            3. ఇంద్ర గణములు మూఁ డిన గణంబొకటి
              చంద్రాస్య !ద్విపదకుఁ ను చెప్పరేచ
            4. ద్విదకు ద్విపదకుఁ దెగ జెప్పవలయు
              నెపుడు సంస్కృతమున నితర భాషలను
            5. తుల లోపలఁ బ్రాసతి దక్క సకల
              తులు చెల్లును బ్రయో గాతి సారమున
            6. ద్విద తో ద్విపద సంధిల నేకశబ్ద
              పుడు రెంటను గూర్ప ది యయుక్తంబు
            [TOP]
        2. ద్విపదమాలిక పద్య లక్షణములు

          1. జాతి(ద్విపదలు) రకానికి చెందినది
          2. 11 నుండి 15 అక్షరములు ఉండును.
          3. 4 పాదములు ఉండును.
          4. ప్రాస నియమం కలదు
          5. ప్రతి పాదమునందు 3 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
          6. ప్రతి పాదమునందు మూడు ఇంద్ర , ఒక సూర్య గణములుండును.
          7. ఉదాహరణలు:
            1. శ్రీకామినీనాధుజితదైత్యనాధు
              లోరక్షణకృత్యులోకైకనిత్యు
              డురాత్రి యరుదెంచెరలోకనాధ
              డుడస్సినాడవునుమోడ్తుగాక
            [TOP]
        3. మంజరీ ద్విపద పద్య లక్షణములు

          1. జాతి(ద్విపదలు) రకానికి చెందినది
          2. 11 నుండి 15 అక్షరములు ఉండును.
          3. 4 పాదములు ఉండును.
          4. ప్రాస నియమం లేదు
          5. ప్రాస యతి నియమం కలదు
          6. ప్రతి పాదమునందు 3 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
          7. ప్రతి పాదమునందు మూడు ఇంద్ర , ఒక సూర్య గణములుండును.
          8. ఉదాహరణలు:
            1. శ్రీకామినీనాధుజితదైత్యనాధు
              లోకరక్షణకృత్యులోకైకనిత్యు
              డురాత్రి యరుదెంచెరలోకనాధ
              డుడస్సినాడవునుమోడ్తుగాక
            2. శ్రీమందిరాకారు జితదైత్యధీరుఁ
              గీర్తించుచోఁ బుణ్యర్తనుం డనుచు
              తిమాఱు ప్రాస మి ట్లచ్చోట నిడక
              రసిజనాభాయ ముదగ్రసాహ
            3. సాయ నమోయంచు బ్దమొక్కటియు
              రెండుపాదముల నీక్రియఁ బంచియిడక
              వెలయు ప్రాసములేని ద్విపద యై పరఁగఁ
              బూజింపవలయు వాక్పుష్పమంజరుల.
            4. ఇంద్రులు మువ్వురు నినుఁ డొక్కరుండు
              సాంద్రమై యొక్కొక్కరణంబుఁ గొలువ
              లరుఁ బద్మోదరుఁ డంచు ధీరోత్త
              ములు విస్తరింతురు ముదముతో ద్విపద.
            5. శ్రీమందిరాకారు జితదైత్యధీరు
              గీర్తించుచోఁ బుణ్యర్తనుఁ డనుచు
              తిమాఱు ప్రాసమిట్లచ్చోట నిడక
              రసిజనాభాయ ముదగ్ర సాహ
            [TOP]

        సీసములు

        1. ద్విపద పద్య లక్షణములు

          1. జాతి(ద్విపదలు) రకానికి చెందినది
          2. 11 నుండి 15 అక్షరములు ఉండును.
          3. 2 పాదములు ఉండును.
          4. ప్రాస నియమం కలదు
          5. ప్రతి పాదమునందు 3 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
          6. ప్రతి పాదమునందు మూడు ఇంద్ర , ఒక సూర్య గణములుండును.
          7. ఉదాహరణలు:
            1. శ్రీకామినీనాధుజితదైత్యనాధు
              లోరక్షణకృత్యులోకైకనిత్యు
            2. డురాత్రి యరుదెంచెరలోకనాధ
              డుడస్సినాడవునుమోడ్తుగాక
            3. ఇంద్ర గణములు మూఁ డిన గణంబొకటి
              చంద్రాస్య !ద్విపదకుఁ ను చెప్పరేచ
            4. ద్విదకు ద్విపదకుఁ దెగ జెప్పవలయు
              నెపుడు సంస్కృతమున నితర భాషలను
            5. తుల లోపలఁ బ్రాసతి దక్క సకల
              తులు చెల్లును బ్రయో గాతి సారమున
            6. ద్విద తో ద్విపద సంధిల నేకశబ్ద
              పుడు రెంటను గూర్ప ది యయుక్తంబు
            [TOP]
        2. ద్విపదమాలిక పద్య లక్షణములు

          1. జాతి(ద్విపదలు) రకానికి చెందినది
          2. 11 నుండి 15 అక్షరములు ఉండును.
          3. 4 పాదములు ఉండును.
          4. ప్రాస నియమం కలదు
          5. ప్రతి పాదమునందు 3 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
          6. ప్రతి పాదమునందు మూడు ఇంద్ర , ఒక సూర్య గణములుండును.
          7. ఉదాహరణలు:
            1. శ్రీకామినీనాధుజితదైత్యనాధు
              లోరక్షణకృత్యులోకైకనిత్యు
              డురాత్రి యరుదెంచెరలోకనాధ
              డుడస్సినాడవునుమోడ్తుగాక
            [TOP]
        3. మంజరీ ద్విపద పద్య లక్షణములు

          1. జాతి(ద్విపదలు) రకానికి చెందినది
          2. 11 నుండి 15 అక్షరములు ఉండును.
          3. 4 పాదములు ఉండును.
          4. ప్రాస నియమం లేదు
          5. ప్రాస యతి నియమం కలదు
          6. ప్రతి పాదమునందు 3 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
          7. ప్రతి పాదమునందు మూడు ఇంద్ర , ఒక సూర్య గణములుండును.
          8. ఉదాహరణలు:
            1. శ్రీకామినీనాధుజితదైత్యనాధు
              లోకరక్షణకృత్యులోకైకనిత్యు
              డురాత్రి యరుదెంచెరలోకనాధ
              డుడస్సినాడవునుమోడ్తుగాక
            2. శ్రీమందిరాకారు జితదైత్యధీరుఁ
              గీర్తించుచోఁ బుణ్యర్తనుం డనుచు
              తిమాఱు ప్రాస మి ట్లచ్చోట నిడక
              రసిజనాభాయ ముదగ్రసాహ
            3. సాయ నమోయంచు బ్దమొక్కటియు
              రెండుపాదముల నీక్రియఁ బంచియిడక
              వెలయు ప్రాసములేని ద్విపద యై పరఁగఁ
              బూజింపవలయు వాక్పుష్పమంజరుల.
            4. ఇంద్రులు మువ్వురు నినుఁ డొక్కరుండు
              సాంద్రమై యొక్కొక్కరణంబుఁ గొలువ
              లరుఁ బద్మోదరుఁ డంచు ధీరోత్త
              ములు విస్తరింతురు ముదముతో ద్విపద.
            5. శ్రీమందిరాకారు జితదైత్యధీరు
              గీర్తించుచోఁ బుణ్యర్తనుఁ డనుచు
              తిమాఱు ప్రాసమిట్లచ్చోట నిడక
              రసిజనాభాయ ముదగ్ర సాహ
            [TOP]

        వృత్తములు

        ఉక్త (1)

        1. శ్రీ పద్య లక్షణములు

          1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే శ్రీః అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
          2. వృత్తం రకానికి చెందినది
          3. ఉక్త ఛందమునకు చెందిన 1 వ వృత్తము.
          4. 1 అక్షరములు ఉండును.
          5. 2 మాత్రలు ఉండును.
          6. మాత్రా శ్రేణి: U
          7. 4 పాదములు ఉండును.
          8. ప్రాస నియమం లేదు
          9. ప్రతి పాదమునందు గణములుండును.
          10. ఉదాహరణలు:
            1. శ్రీ
              శ్రీం
              జే
              యున్
            2. శ్రీ
              భా
              విం
              తున్‌.
            [TOP]

        అత్యుక్త (2)

        1. స్త్రీ పద్య లక్షణములు

          1. వృత్తం రకానికి చెందినది
          2. అత్యుక్త ఛందమునకు చెందిన 1 వ వృత్తము.
          3. 2 అక్షరములు ఉండును.
          4. 4 మాత్రలు ఉండును.
          5. మాత్రా శ్రేణి: U U
          6. 4 పాదములు ఉండును.
          7. ప్రాస నియమం కలదు
          8. ప్రతి పాదమునందు గా(గగ) గణములుండును.
          9. ఉదాహరణలు:
            1. స్త్రీరూ
              పారున్‌
              ఘోరా
              ఘోరీ.
            2. స్త్రీరూ
              పారుం
              గారూ
              పారున్
            [TOP]

        మధ్య (3)

        1. నారీ పద్య లక్షణములు

          1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే జన , పుష్ప , మద , మధు , బలి అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
          2. వృత్తం రకానికి చెందినది
          3. మధ్య ఛందమునకు చెందిన 1 వ వృత్తము.
          4. 3 అక్షరములు ఉండును.
          5. 6 మాత్రలు ఉండును.
          6. మాత్రా శ్రేణి: U U U
          7. 4 పాదములు ఉండును.
          8. ప్రాస నియమం కలదు
          9. ప్రతి పాదమునందు గణములుండును.
          10. ఉదాహరణలు:
            1. నారీవృ
              త్తారంభం
              బారు న్మా
              కారం బై
            2. నారీలో
              కారాధ్యా
              సాస్యా
              ధారాధ్యా
            [TOP]
        2. మృగీ పద్య లక్షణములు

          1. వృత్తం రకానికి చెందినది
          2. మధ్య ఛందమునకు చెందిన 3 వ వృత్తము.
          3. 3 అక్షరములు ఉండును.
          4. 5 మాత్రలు ఉండును.
          5. మాత్రా శ్రేణి: U I U
            • త్రిమాత్రా శ్రేణి: U I - U
          6. 4 పాదములు ఉండును.
          7. ప్రాస నియమం కలదు
          8. ప్రతి పాదమునందు గణములుండును.
          9. ఉదాహరణలు:
            1. విన్ము రే
              న్మృగీ
              మున్ముగాఁ
              జిన్మయా
            [TOP]
        3. వినయము పద్య లక్షణములు

          1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే రమణః అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
          2. వృత్తం రకానికి చెందినది
          3. మధ్య ఛందమునకు చెందిన 4 వ వృత్తము.
          4. 3 అక్షరములు ఉండును.
          5. 4 మాత్రలు ఉండును.
          6. మాత్రా శ్రేణి: I I U
          7. 4 పాదములు ఉండును.
          8. ప్రాస నియమం కలదు
          9. ప్రతి పాదమునందు గణములుండును.
          10. ఉదాహరణలు:
            1. వియం
              బొరిం
              తు నం
              తుకున్‌.
            [TOP]

        ప్రతిష్ఠ (4)

        1. కన్య పద్య లక్షణములు

          1. వృత్తం రకానికి చెందినది
          2. ప్రతిష్ఠ ఛందమునకు చెందిన 1 వ వృత్తము.
          3. 4 అక్షరములు ఉండును.
          4. 8 మాత్రలు ఉండును.
          5. మాత్రా శ్రేణి: U U U - U
            • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - U U
          6. 4 పాదములు ఉండును.
          7. ప్రాస నియమం కలదు
          8. ప్రతి పాదమునందు మ , గ గణములుండును.
          9. ఉదాహరణలు:
            1. పొత్తై గాగా
              త్తింగన్యా
              వృత్తంబయ్యెన్
              జిత్తంబరన్
            [TOP]
        2. బింబము పద్య లక్షణములు

          1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే వలా అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
          2. వృత్తం రకానికి చెందినది
          3. ప్రతిష్ఠ ఛందమునకు చెందిన 7 వ వృత్తము.
          4. 4 అక్షరములు ఉండును.
          5. 6 మాత్రలు ఉండును.
          6. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U
            • త్రిమాత్రా శ్రేణి: U I - I U
            • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U I I - U
          7. 4 పాదములు ఉండును.
          8. ప్రాస నియమం కలదు
          9. ప్రతి పాదమునందు భ , గ గణములుండును.
          10. ఉదాహరణలు:
            1. శ్రీలితా
              స్తో భగల్‌
              పైకొను బిం
              బాకృతికిన్‌.
            2. పంచిభకా
              రంబుగకా
              రంబునుగా
              బింమగున్
            [TOP]
        3. లలిత-2 పద్య లక్షణములు

          1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే దయి/పటు అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
          2. వృత్తం రకానికి చెందినది
          3. ప్రతిష్ఠ ఛందమునకు చెందిన 16 వ వృత్తము.
          4. 4 అక్షరములు ఉండును.
          5. 4 మాత్రలు ఉండును.
          6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I
            • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I I I - I
            • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I I I
          7. 4 పాదములు ఉండును.
          8. ప్రాస నియమం కలదు
          9. ప్రతి పాదమునందు న , ల గణములుండును.
          10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
              [TOP]
          11. వ్రీడ పద్య లక్షణములు

            1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే వ్రీళ , క్రీడా అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
            2. వృత్తం రకానికి చెందినది
            3. ప్రతిష్ఠ ఛందమునకు చెందిన 2 వ వృత్తము.
            4. 4 అక్షరములు ఉండును.
            5. 7 మాత్రలు ఉండును.
            6. మాత్రా శ్రేణి: I U U - U
            7. 4 పాదములు ఉండును.
            8. ప్రాస నియమం కలదు
            9. ప్రతి పాదమునందు య , గ గణములుండును.
            10. ఉదాహరణలు:
              1. సురారాతి
                స్ఫుత్సైన్యం
                బురోఽసృగ్ధా
                రాదీయన్
              [TOP]
          12. సుకాంతి పద్య లక్షణములు

            1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే జయా , నగానితా , నగణికా , లాసినీ , విలాసినీ , కలా అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
            2. వృత్తం రకానికి చెందినది
            3. ప్రతిష్ఠ ఛందమునకు చెందిన 6 వ వృత్తము.
            4. 4 అక్షరములు ఉండును.
            5. 6 మాత్రలు ఉండును.
            6. మాత్రా శ్రేణి: I U I - U
              • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I U - I U
              • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I U I - U
            7. 4 పాదములు ఉండును.
            8. ప్రాస నియమం కలదు
            9. ప్రతి పాదమునందు జ , గ గణములుండును.
            10. ఉదాహరణలు:
              1. గంబులం
                గున్ సుకాం
                తి ల్పిత
                ప్రల్భతన్
              2. గున్‌ సుకాం
                తి గూర్పఁగా
                గంబులన్‌
                త్పతీ.
              [TOP]

          సుప్రతిష్ఠ (5)

          1. అంబుజ పద్య లక్షణములు

            1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే మణ్డలమ్ అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
            2. వృత్తం రకానికి చెందినది
            3. సుప్రతిష్ఠ ఛందమునకు చెందిన 15 వ వృత్తము.
            4. 5 అక్షరములు ఉండును.
            5. 7 మాత్రలు ఉండును.
            6. మాత్రా శ్రేణి: U I I - I U
              • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U I I - I U
              • పంచమాత్రా శ్రేణి: U I I I - U
            7. 4 పాదములు ఉండును.
            8. ప్రాస నియమం కలదు
            9. ప్రతి పాదమునందు భ , వ(లగ) గణములుండును.
            10. ఉదాహరణలు:
              1. ఇంగు భకా
                రంబును వకా
                రంబును జుమీ
                యంబుజ మగున్.
              2. ఇంబులభకా
                రంబును లగం
                నుం బొనరగా
                నంబుజమగున్
              3. వందింతును నే
                నందాత్మజునా
                నందంబున స్వ
                ఛ్చంప్రణతిన్
              [TOP]
          2. నంద పద్య లక్షణములు

            1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే కణికా అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
            2. వృత్తం రకానికి చెందినది
            3. సుప్రతిష్ఠ ఛందమునకు చెందిన 13 వ వృత్తము.
            4. 5 అక్షరములు ఉండును.
            5. 8 మాత్రలు ఉండును.
            6. మాత్రా శ్రేణి: U U I - I U
              • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - I I U
              • పంచమాత్రా శ్రేణి: U U I - I U
            7. 4 పాదములు ఉండును.
            8. ప్రాస నియమం కలదు
            9. ప్రతి పాదమునందు త , వ(లగ) గణములుండును.
            10. ఉదాహరణలు:
              1. వందింతును నే
                నందాత్మజు నా
                నందంబున స్వ
                ఛ్ఛంప్రణతిన్
              [TOP]
          3. పంక్తి-1 పద్య లక్షణములు

            1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే సుందరి-1 , అక్షరోపపదా , అక్షరపంక్తి , కాంచనమాలా , కుంతలతన్వీ , భూతలతన్వీ , హంసా , పఙ్క్తిః అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
            2. వృత్తం రకానికి చెందినది
            3. సుప్రతిష్ఠ ఛందమునకు చెందిన 7 వ వృత్తము.
            4. 5 అక్షరములు ఉండును.
            5. 8 మాత్రలు ఉండును.
            6. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U U
              • త్రిమాత్రా శ్రేణి: U I - I U - U
              • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U I I - U U
            7. 4 పాదములు ఉండును.
            8. ప్రాస నియమం కలదు
            9. ప్రతి పాదమునందు భ , గా(గగ) గణములుండును.
            10. ఉదాహరణలు:
              1. సుంరి యొప్పుం
                జెంది భగా నిం
                పొం నియుక్తిన్
                గందుకలీలన్
              2. చెంది భకారం
                బొగగంబుల్
                సుంరి యంపే
                రందురు సూరుల్
              [TOP]
          4. ప్రగుణ పద్య లక్షణములు

            1. వృత్తం రకానికి చెందినది
            2. సుప్రతిష్ఠ ఛందమునకు చెందిన 4 వ వృత్తము.
            3. 5 అక్షరములు ఉండును.
            4. 8 మాత్రలు ఉండును.
            5. మాత్రా శ్రేణి: I I U - U U
              • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I U - U U
            6. 4 పాదములు ఉండును.
            7. ప్రాస నియమం కలదు
            8. ప్రతి పాదమునందు స , గా(గగ) గణములుండును.
            9. ఉదాహరణలు:
              1. ణాసక్తిం
                సంయుక్తిన్
                బ్రగుణాఖ్యంబై
                గు నింపారన్
              [TOP]
          5. ప్రీతి పద్య లక్షణములు

            1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే సూరిణీ అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
            2. వృత్తం రకానికి చెందినది
            3. సుప్రతిష్ఠ ఛందమునకు చెందిన 3 వ వృత్తము.
            4. 5 అక్షరములు ఉండును.
            5. 9 మాత్రలు ఉండును.
            6. మాత్రా శ్రేణి: U I U - U U
              • పంచమాత్రా శ్రేణి: U I U - U U
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : U I - U U - U
            7. 4 పాదములు ఉండును.
            8. ప్రాస నియమం కలదు
            9. ప్రతి పాదమునందు ర , గా(గగ) గణములుండును.
            10. ఉదాహరణలు:
              1. ప్రీతిమై చేత
                స్సాతోన్మేషన్
                ద్యోమౌ శాంతిన్
                పూభావాప్తిన్
              [TOP]
          6. వలమురి పద్య లక్షణములు

            1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే సులూః అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
            2. వృత్తం రకానికి చెందినది
            3. సుప్రతిష్ఠ ఛందమునకు చెందిన 16 వ వృత్తము.
            4. 5 అక్షరములు ఉండును.
            5. 6 మాత్రలు ఉండును.
            6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I U
              • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I I I - I U
              • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I I I - U
            7. 4 పాదములు ఉండును.
            8. ప్రాస నియమం కలదు
            9. ప్రతి పాదమునందు న , వ(లగ) గణములుండును.
            10. ఉదాహరణలు:
              1. గ పదం
                వడఁగా
                మురియౌ
                దనిభా
              [TOP]
          7. సతి పద్య లక్షణములు

            1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే కణ్ఠీ అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
            2. వృత్తం రకానికి చెందినది
            3. సుప్రతిష్ఠ ఛందమునకు చెందిన 6 వ వృత్తము.
            4. 5 అక్షరములు ఉండును.
            5. 8 మాత్రలు ఉండును.
            6. మాత్రా శ్రేణి: I U I - U U
              • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I U - I U - U
              • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I U I - U U
            7. 4 పాదములు ఉండును.
            8. ప్రాస నియమం కలదు
            9. ప్రతి పాదమునందు జ , గా(గగ) గణములుండును.
            10. ఉదాహరణలు:
              1. తీత్వధర్మ
                ప్రతిష్ఠనార్యా
                తీవిశిష్ఠా
                త్మత్వమెంతున్
              [TOP]

          గాయత్రి (6)

          1. చంద్రవదన పద్య లక్షణములు

            1. వృత్తం రకానికి చెందినది
            2. గాయత్రి ఛందమునకు చెందిన 15 వ వృత్తము.
            3. 6 అక్షరములు ఉండును.
            4. 9 మాత్రలు ఉండును.
            5. మాత్రా శ్రేణి: U I I - I U U
              • పంచమాత్రా శ్రేణి: U I I I - U U
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : U I - I I U - U
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : U I I - I U - U
            6. 4 పాదములు ఉండును.
            7. ప్రాస నియమం కలదు
            8. ప్రతి పాదమునందు భ , య గణములుండును.
            9. ఉదాహరణలు:
              1. చంద్రవదనన్ వ
                జ్రేంద్ర మణిభూషా
                సాంద్రలలితాంగిన్
                మంద్రనుతిఁ గొల్తున్
              [TOP]
          2. తనుమధ్య పద్య లక్షణములు

            1. వృత్తం రకానికి చెందినది
            2. గాయత్రి ఛందమునకు చెందిన 13 వ వృత్తము.
            3. 6 అక్షరములు ఉండును.
            4. 10 మాత్రలు ఉండును.
            5. మాత్రా శ్రేణి: U U I - I U U
              • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - I I U - U
              • పంచమాత్రా శ్రేణి: U U I - I U U
              • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U I I - U U
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : U U I - I U - U
            6. 4 పాదములు ఉండును.
            7. ప్రాస నియమం కలదు
            8. ప్రతి పాదమునందు త , య గణములుండును.
            9. ఉదాహరణలు:
              1. గోపాలుని దేవే
                నాపాలికి నాఁగాఁ
                బై పై తనుమధ్యన్‌
                బ్రాపించుఁ దయంబుల్‌.
              2. గౌరీతనుమధ్యన్
                స్వారింగొని సింహం
                బారాధనలందున్
                క్రూరాగ్రియమయ్యున్
              [TOP]
          3. వసుధ పద్య లక్షణములు

            1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే కిసలయ , తిలకా అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
            2. వృత్తం రకానికి చెందినది
            3. గాయత్రి ఛందమునకు చెందిన 28 వ వృత్తము.
            4. 6 అక్షరములు ఉండును.
            5. 8 మాత్రలు ఉండును.
            6. మాత్రా శ్రేణి: I I U - I I U
              • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I U - I I U
              • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I U I - I U
              • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I U I I - U
            7. 4 పాదములు ఉండును.
            8. ప్రాస నియమం కలదు
            9. ప్రతి పాదమునందు స , స గణములుండును.
            10. ఉదాహరణలు:
              1. సుధాపతియౌ
                సుదేవసుతున్
                సుకాపరిగా
                సిఁబిల్తురిలన్
              [TOP]
          4. వసుమతి పద్య లక్షణములు

            1. వృత్తం రకానికి చెందినది
            2. గాయత్రి ఛందమునకు చెందిన 29 వ వృత్తము.
            3. 6 అక్షరములు ఉండును.
            4. 9 మాత్రలు ఉండును.
            5. మాత్రా శ్రేణి: U U I - I I U
              • పంచమాత్రా శ్రేణి: U U I - I I U
              • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U I I - I U
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : U U - I I I - U
            6. 4 పాదములు ఉండును.
            7. ప్రాస నియమం కలదు
            8. ప్రతి పాదమునందు త , స గణములుండును.
            9. ఉదాహరణలు:
              1. ధాత్రిన్ వసుమతిన్
                నేత్రోత్సవముగా
                క్షేత్రజ్ఞునెఱుకన్
                జిత్రింప మనసౌ
              [TOP]
          5. విచిత్రము పద్య లక్షణములు

            1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే సోమరాజీ అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
            2. వృత్తం రకానికి చెందినది
            3. గాయత్రి ఛందమునకు చెందిన 10 వ వృత్తము.
            4. 6 అక్షరములు ఉండును.
            5. 10 మాత్రలు ఉండును.
            6. మాత్రా శ్రేణి: I U U - I U U
              • పంచమాత్రా శ్రేణి: I U U - I U U
              • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I U U I - U U
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I U - U I U - U
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I U U - I U - U
            7. 4 పాదములు ఉండును.
            8. ప్రాస నియమం కలదు
            9. ప్రతి పాదమునందు య , య గణములుండును.
            10. ఉదాహరణలు:
              1. ప్రౌఢచాప
                స్ఫుద్బాణధారన్
                రాకన్యకారా
                ట్మరాసంబువిర్గెన్
              2. విచిత్రంబునందున్
                రుచించున్ యయంబుల్
                విచిత్రంబునందున్
                రుచించున్ యయంబుల్
              [TOP]
          6. సావిత్రి పద్య లక్షణములు

            1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే విద్యుల్లేఖా అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
            2. వృత్తం రకానికి చెందినది
            3. గాయత్రి ఛందమునకు చెందిన 1 వ వృత్తము.
            4. 6 అక్షరములు ఉండును.
            5. 12 మాత్రలు ఉండును.
            6. మాత్రా శ్రేణి: U U U - U U U
              • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - U U - U U
              • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U U - U U U
            7. 4 పాదములు ఉండును.
            8. ప్రాస నియమం కలదు
            9. ప్రతి పాదమునందు మ , మ గణములుండును.
            10. ఉదాహరణలు:
              1. సావిత్రీ ధ్యానంబౌ
                భాప్రాప్తోద్భాసన్
                జీవాత్మైక్యంబెంచన్
                ధీవిస్రబ్ధప్రాప్తిన్
              [TOP]
          7. సురలత పద్య లక్షణములు

            1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే శశివదన , కనకలతా , చతురంశా , మకరశీర్షా , ముకులితా అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
            2. వృత్తం రకానికి చెందినది
            3. గాయత్రి ఛందమునకు చెందిన 16 వ వృత్తము.
            4. 6 అక్షరములు ఉండును.
            5. 8 మాత్రలు ఉండును.
            6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I U U
              • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I I I - I U - U
              • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I I I - U U
              • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I U - U
            7. 4 పాదములు ఉండును.
            8. ప్రాస నియమం కలదు
            9. ప్రతి పాదమునందు న , య గణములుండును.
            10. ఉదాహరణలు:
              1. శివదనాభన్
                ధరుఁడోటన్
                శఁజూటన్
                వియమునందెన్
              2. సులతఁ జెప్పన్
                సొరిది నయంబుల్.
                సులతఁ జెప్పన్
                సొరిది నయంబుల్.
              [TOP]

          ఉష్ణిక్కు (7)

          1. కుమారలలిత-1 పద్య లక్షణములు

            1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే స్విదా అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
            2. వృత్తం రకానికి చెందినది
            3. ఉష్ణిక్కు ఛందమునకు చెందిన 62 వ వృత్తము.
            4. 7 అక్షరములు ఉండును.
            5. 9 మాత్రలు ఉండును.
            6. మాత్రా శ్రేణి: I U I - I I I - U
              • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I U - I I I - I U
              • పంచమాత్రా శ్రేణి: I U I I - I I U
              • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I U I I I - I U
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I U - I I I I - U
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : I U I - I I I - U
            7. 4 పాదములు ఉండును.
            8. ప్రాస నియమం కలదు
            9. ప్రతి పాదమునందు జ , న , గ గణములుండును.
            10. ఉదాహరణలు:
              1. కుమారలలితకున్
                గ్రజనగముల్.
                కుమారలలితకున్
                గ్రజనగముల్.
              [TOP]
          2. కుమారలలిత-2 పద్య లక్షణములు

            1. వృత్తం రకానికి చెందినది
            2. ఉష్ణిక్కు ఛందమునకు చెందిన 30 వ వృత్తము.
            3. 7 అక్షరములు ఉండును.
            4. 10 మాత్రలు ఉండును.
            5. మాత్రా శ్రేణి: I U I - I I U - U
              • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I U I - I I U - U
              • పంచమాత్రా శ్రేణి: I U I I - I U U
              • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I U I I I - U U
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I U - I I I U - U
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I U I I - I U - U
            6. 4 పాదములు ఉండును.
            7. ప్రాస నియమం కలదు
            8. ప్రతి పాదమునందు జ , స , గ గణములుండును.
            9. ఉదాహరణలు:
              1. కుమారలలితాఖ్యా
                మౌ పలనిసుక్షే
                త్రమాన్యమురుగేశున్
                మీకరణనెంతున్
              [TOP]
          3. ప్రసవశర పద్య లక్షణములు

            1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే దృతిః అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
            2. వృత్తం రకానికి చెందినది
            3. ఉష్ణిక్కు ఛందమునకు చెందిన 32 వ వృత్తము.
            4. 7 అక్షరములు ఉండును.
            5. 9 మాత్రలు ఉండును.
            6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I U - U
              • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I I I I - U U
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - I I U - U
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : I I I I - I U - U
            7. 4 పాదములు ఉండును.
            8. ప్రాస నియమం కలదు
            9. ప్రతి పాదమునందు న , స , గ గణములుండును.
            10. ఉదాహరణలు:
              1. సఁగబదమందున్
                గములుచెందన్
                బ్రవశరమయ్యెన్
                బిరుహదళాక్షా
              [TOP]
          4. మదనవిలసిత పద్య లక్షణములు

            1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే ద్రుతగతి , చపలా , మధుమతి , లటహ , హరివిలసిత అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
            2. వృత్తం రకానికి చెందినది
            3. ఉష్ణిక్కు ఛందమునకు చెందిన 64 వ వృత్తము.
            4. 7 అక్షరములు ఉండును.
            5. 8 మాత్రలు ఉండును.
            6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - U
              • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - U
              • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I I I - I I U
              • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I I I I - I U
              • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I I I - U
            7. 4 పాదములు ఉండును.
            8. ప్రాస నియమం కలదు
            9. ప్రతి పాదమునందు న , న , గ గణములుండును.
            10. ఉదాహరణలు:
              1. పడి ననగల్
                సి వెలసినన్
                నవిలసితం
                ది యదుతిలకా.
              2. ధురిపుఁ డనినన్‌
                ధురపుననగల్‌
                ధురము లగుచున్‌
                ధుమతి నమరున్‌.
              [TOP]
          5. మదరేఖ పద్య లక్షణములు

            1. వృత్తం రకానికి చెందినది
            2. ఉష్ణిక్కు ఛందమునకు చెందిన 25 వ వృత్తము.
            3. 7 అక్షరములు ఉండును.
            4. 12 మాత్రలు ఉండును.
            5. మాత్రా శ్రేణి: U U U - I I U - U
              • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - U I I - U U
              • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U U - I I U U
            6. 4 పాదములు ఉండును.
            7. ప్రాస నియమం కలదు
            8. ప్రతి పాదమునందు మ , స , గ గణములుండును.
            9. ఉదాహరణలు:
              1. కోదండాగతరజ్జుల్
                పాదాంతమ్మునయందున్
                మోదించెన్ హరిణంబున్
                నాదూకున్ బదిబారల్
              2. రూపింపన్మగణాద్యం
                బై పెంపార సగంబుల్‌
                దీపించున్మదరేఖన్‌
                గోస్త్రీహృదయేశా!
              [TOP]
          6. మధుమతి పద్య లక్షణములు

            1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే స్వనకరీ అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
            2. వృత్తం రకానికి చెందినది
            3. ఉష్ణిక్కు ఛందమునకు చెందిన 56 వ వృత్తము.
            4. 7 అక్షరములు ఉండును.
            5. 9 మాత్రలు ఉండును.
            6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - U I I - U
              • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I I I - U I - I U
              • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I I U - I I U
              • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I U I - I U
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - U I I - U
            7. 4 పాదములు ఉండును.
            8. ప్రాస నియమం కలదు
            9. ప్రతి పాదమునందు న , భ , గ గణములుండును.
            10. ఉదాహరణలు:
              1. రు పిందెలతోఁ
                జిగురు టాకులతోఁ
                దొరు వన్నెలతోఁ
                మిగిలె మావితరుల్
              [TOP]
          7. లోల పద్య లక్షణములు

            1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే అభీకమ్ అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
            2. వృత్తం రకానికి చెందినది
            3. ఉష్ణిక్కు ఛందమునకు చెందిన 10 వ వృత్తము.
            4. 7 అక్షరములు ఉండును.
            5. 12 మాత్రలు ఉండును.
            6. మాత్రా శ్రేణి: I U U - I U U - U
              • పంచమాత్రా శ్రేణి: I U U - I U U - U
              • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I U U I - U U U
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I U U - I U - U U
            7. 4 పాదములు ఉండును.
            8. ప్రాస నియమం కలదు
            9. ప్రతి పాదమునందు య , య , గ గణములుండును.
            10. ఉదాహరణలు:
              1. ల్గంబులోలాఖ్యన్
                ల్గంబులోలాఖ్యన్
                ల్గంబులోలాఖ్యన్
                ల్గంబులోలాఖ్యన్
              [TOP]
          8. విభూతి పద్య లక్షణములు

            1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే చామరమ్ అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
            2. వృత్తం రకానికి చెందినది
            3. ఉష్ణిక్కు ఛందమునకు చెందిన 43 వ వృత్తము.
            4. 7 అక్షరములు ఉండును.
            5. 11 మాత్రలు ఉండును.
            6. మాత్రా శ్రేణి: U I U - I U I - U
              • త్రిమాత్రా శ్రేణి: U I - U I - U I - U
              • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I U I - U I U
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : U I - U I U - I U
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : U I U - I U - I U
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : U I U - I U I - U
            7. 4 పాదములు ఉండును.
            8. ప్రాస నియమం కలదు
            9. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
            10. ప్రతి పాదమునందు ర , జ , గ గణములుండును.
            11. ఉదాహరణలు:
              1. స్వస్థ సద్విభూతి దా
                స్థ జస్థగంబునన్
                స్వస్థ సద్విభూతి దా
                స్థ జస్థగంబునన్
              2. యెడన్ మునీశ్వరుం
                డీయెడన్ రఘూత్తమం
                డాయెడన్ రఘూత్తమం
                డీయెడన్ మునీద్రుడున్
              [TOP]
          9. సురుచిర-1 పద్య లక్షణములు

            1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే సరసిజ , మదలేఖా , విధువక్త్రా , రుచిరమ్ అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
            2. వృత్తం రకానికి చెందినది
            3. ఉష్ణిక్కు ఛందమునకు చెందిన 31 వ వృత్తము.
            4. 7 అక్షరములు ఉండును.
            5. 10 మాత్రలు ఉండును.
            6. మాత్రా శ్రేణి: U I I - I I U - U
              • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U I I - I I U - U
              • పంచమాత్రా శ్రేణి: U I I I - I U U
              • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I I I I - U U
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : U I - I I I U - U
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : U I I I - I U - U
            7. 4 పాదములు ఉండును.
            8. ప్రాస నియమం కలదు
            9. ప్రతి పాదమునందు భ , స , గ గణములుండును.
            10. ఉదాహరణలు:
              1. భాసుర భసగల్‌రే
                చా సురుచిరమయ్యెన్
                భాసుర భసగల్‌రే
                చా సురుచిరమయ్యెన్
              [TOP]
          10. హంసమాల పద్య లక్షణములు

            1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే భూరిధామా అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
            2. వృత్తం రకానికి చెందినది
            3. ఉష్ణిక్కు ఛందమునకు చెందిన 20 వ వృత్తము.
            4. 7 అక్షరములు ఉండును.
            5. 11 మాత్రలు ఉండును.
            6. మాత్రా శ్రేణి: I I U - U I U - U
              • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I U U - I U U
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : I I U - U I - U U
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I U - U I U - U
            7. 4 పాదములు ఉండును.
            8. ప్రాస నియమం కలదు
            9. ప్రతి పాదమునందు స , ర , గ గణములుండును.
            10. ఉదాహరణలు:
              1. గంబుల్రచింపన్
                రఁగున్ హంసమాలా
                సింహావతారా
                సువిద్విడ్విహారా
              [TOP]

          అనుష్టుప్పు (8)

          1. చిత్రపదము పద్య లక్షణములు

            1. వృత్తం రకానికి చెందినది
            2. అనుష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 55 వ వృత్తము.
            3. 8 అక్షరములు ఉండును.
            4. 12 మాత్రలు ఉండును.
            5. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I I - U U
              • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I I - U U
              • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I I U - I I U U
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : U I - I U I - I U - U
            6. 4 పాదములు ఉండును.
            7. ప్రాస నియమం కలదు
            8. ప్రతి పాదమునందు భ , భ , గా(గగ) గణములుండును.
            9. ఉదాహరణలు:
              1. వాక భాగురుయుగ్మం
                బారఁగఁ జిత్రపదాఖ్యం
                జేరిన వేడ్కఁ గవీంద్రుల్‌
                గోరి నుతింతురు శౌరిన్‌.
              2. కూడియు మున్నుగఁదోచిన్
                వాఁడిశరంబున దూయున్
                బోడి నియతునయందున
                లేడియకంపడకుండున్
              [TOP]
          2. నాగర పద్య లక్షణములు

            1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే నాగరక అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
            2. వృత్తం రకానికి చెందినది
            3. అనుష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 87 వ వృత్తము.
            4. 8 అక్షరములు ఉండును.
            5. 12 మాత్రలు ఉండును.
            6. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I U - I U
              • త్రిమాత్రా శ్రేణి: U I - I U - I U - I U
              • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I I U - I U I U
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : U I - I U I - U I - U
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : U I I - U I U - I U
            7. 4 పాదములు ఉండును.
            8. ప్రాస నియమం కలదు
            9. ప్రతి పాదమునందు భ , ర , వ(లగ) గణములుండును.
            10. ఉదాహరణలు:
              1. ని పేరు వహ్ని సం
                జా రుషాచ్ఛటాప్రచం
                డాపనేత్రవహ్నివి
                ద్యోతిత శౌర్యవార్ధియై
              [TOP]
          3. నారాచ పద్య లక్షణములు

            1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే నారాచక అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
            2. వృత్తం రకానికి చెందినది
            3. అనుష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 85 వ వృత్తము.
            4. 8 అక్షరములు ఉండును.
            5. 13 మాత్రలు ఉండును.
            6. మాత్రా శ్రేణి: U U I - U I U - I U
              • పంచమాత్రా శ్రేణి: U U I - U I U - I U
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : U U - I U - I U I - U
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : U U I - U I - U I U
            7. 4 పాదములు ఉండును.
            8. ప్రాస నియమం కలదు
            9. ప్రతి పాదమునందు త , ర , వ(లగ) గణములుండును.
            10. ఉదాహరణలు:
              1. తండు రాఘవాగ్రజుం
                డేతెంచు శత్రునిం గరా
                ఘాతంబుచే వధించు ని
                ర్ఘాతంబు నామహాజిలో
              [TOP]
          4. నారాయణ పద్య లక్షణములు

            1. వృత్తం రకానికి చెందినది
            2. అనుష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 163 వ వృత్తము.
            3. 8 అక్షరములు ఉండును.
            4. 13 మాత్రలు ఉండును.
            5. మాత్రా శ్రేణి: U I U - U U I - U I
              • పంచమాత్రా శ్రేణి: U I U - U U I - U I
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : U I - U U - U I - U I
              • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : U I U - U U - I U I
            6. 4 పాదములు ఉండును.
            7. ప్రాస నియమం కలదు
            8. ప్రతి పాదమునందు ర , త , హ(గల) గణములుండును.
            9. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                [TOP]
            10. ప్రమాణి పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే ప్రమాణికా అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. అనుష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 86 వ వృత్తము.
              4. 8 అక్షరములు ఉండును.
              5. 12 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: I U I - U I U - I U
                • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I U - I U - I U - I U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I U I U - I U I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I U - I U I - U I - U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I U I - U I U - I U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు జ , ర , వ(లగ) గణములుండును.
              10. ఉదాహరణలు:
                1. రోజనాభుఁ డచ్యుతుం
                  రాతిభంజనుం డనన్‌
                  రేఫలన్‌ గలంబులన్‌
                  రన్ బ్రమాణి యొప్పగున్‌.
                2. స్వమాంసభోక్తలైచనన్
                  ముల్‌సహస్రముల్‌చనుం
                  మందదర్పులైవృధా
                  భ్రమన్‌మనుష్యపాళీలో
                [TOP]
            11. మాణవక పద్య లక్షణములు

              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
              2. అనుష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 103 వ వృత్తము.
              3. 8 అక్షరములు ఉండును.
              4. 12 మాత్రలు ఉండును.
              5. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U U I - I U
                • త్రిమాత్రా శ్రేణి: U I - I U - U I - I U
                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U I I - U U - I I U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I I U - U I I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : U I I - U U I - I U
              6. 4 పాదములు ఉండును.
              7. ప్రాస నియమం కలదు
              8. ప్రతి పాదమునందు భ , త , వ(లగ) గణములుండును.
              9. ఉదాహరణలు:
                1. మావకాఖ్యంబగు న
                  క్షీ భతంబుల్ లగముల్
                  మావకాఖ్యంబగు న
                  క్షీ భతంబుల్ లగముల్
                [TOP]
            12. వితాన పద్య లక్షణములు

              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
              2. అనుష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 6 వ వృత్తము.
              3. 8 అక్షరములు ఉండును.
              4. 14 మాత్రలు ఉండును.
              5. మాత్రా శ్రేణి: I U I - U U U - U U
                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I U I - U U - U U - U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I U I U - U U U - U
              6. 4 పాదములు ఉండును.
              7. ప్రాస నియమం కలదు
              8. ప్రతి పాదమునందు జ , మ , గా(గగ) గణములుండును.
              9. ఉదాహరణలు:
                1. తండు ఋక్షోద్యత్సేనా
                  ప్రతాన కోటీంద్రుం డేచున్
                  జితారిధూమ్రుం డాదిత్య
                  స్తుప్రభావుం డెందైనన్
                [TOP]
            13. విద్యున్మాలా పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే విద్యుల్లేఖా అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. అనుష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 1 వ వృత్తము.
              4. 8 అక్షరములు ఉండును.
              5. 16 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: U U U - U U U - U U
                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - U U - U U - U U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U U - U U U - U U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు 5 వ అక్షరము యతి స్థానము
              10. ప్రతి పాదమునందు మ , మ , గా(గగ) గణములుండును.
              11. ఉదాహరణలు:
                1. మాద్యద్భక్తిన్‌ మాగాయుక్తిన్‌
                  విద్యున్మాలా వృత్తం బొప్పన్‌
                  చైద్యధ్వంసిన్‌ సంబోధింపన్‌
                  ద్యశ్శ్రేయోజాతంబయ్యెన్‌.
                [TOP]
            14. విమాన పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే వారిశాలా అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. అనుష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 38 వ వృత్తము.
              4. 8 అక్షరములు ఉండును.
              5. 13 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: I U I - U U I - U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I U - I U U - I U - U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I U I - U U I - U U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు జ , త , గా(గగ) గణములుండును.
              10. ఉదాహరణలు:
                1. మేఘమాకాశమందున్
                  మించి విద్యుత్తు పొందున్
                  మేతముల్కాప్రపాతం
                  మేయమై పొల్చెనెల్లన్
                [TOP]
            15. సమాని పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే సమానిక , శ్రద్ధరా అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. అనుష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 107 వ వృత్తము.
              4. 8 అక్షరములు ఉండును.
              5. 12 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: U I U - I U I - I U
                • త్రిమాత్రా శ్రేణి: U I - U I - U I - I U
                • పంచమాత్రా శ్రేణి: U I U - I U I I - U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I U I - U I I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : U I U - I U - I I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : U I U - I U I - I U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు ర , జ , వ(లగ) గణములుండును.
              10. ఉదాహరణలు:
                1. మానికిన్ రజవ
                  న్యా మొప్పగుం గృతులన్
                  మానికిన్ రజవ
                  న్యా మొప్పగుం గృతులన్
                2. ఇంబుగారజంబువకా
                  రంబుగా సమాని యగున్
                  ఇంబుగారజంబువకా
                  రంబుగా సమాని యగున్
                [TOP]
            16. సింహరేఖ పద్య లక్షణములు

              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
              2. అనుష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 43 వ వృత్తము.
              3. 8 అక్షరములు ఉండును.
              4. 13 మాత్రలు ఉండును.
              5. మాత్రా శ్రేణి: U I U - I U I - U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : U I - U I U - I U - U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : U I U - I U - I U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : U I U - I U I - U U
              6. 4 పాదములు ఉండును.
              7. ప్రాస నియమం కలదు
              8. ప్రతి పాదమునందు ర , జ , గా(గగ) గణములుండును.
              9. ఉదాహరణలు:
                1. శ్రీజంబుపై గగంబుల్
                  చే సింహరేఖ యయ్యెన్
                  శ్రీజంబుపై గగంబుల్
                  చే సింహరేఖ యయ్యెన్
                2. జాగ్రగా నియుక్తిన్
                  గోరి సింహరేఖ యొప్పున్
                  జాగ్రగా నియుక్తిన్
                  గోరి సింహరేఖ యొప్పున్
                [TOP]
            17. హంసరుత పద్య లక్షణములు

              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
              2. అనుష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 57 వ వృత్తము.
              3. 8 అక్షరములు ఉండును.
              4. 13 మాత్రలు ఉండును.
              5. మాత్రా శ్రేణి: U U U - I I I - U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : U U - U I - I I U - U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : U U - U I I I - U U
              6. 4 పాదములు ఉండును.
              7. ప్రాస నియమం కలదు
              8. ప్రతి పాదమునందు మ , న , గా(గగ) గణములుండును.
              9. ఉదాహరణలు:
                1. శ్రీసంపాదితములై య
                  భ్యాసంబొప్పఁగ సరోజా
                  వాసంబై మధురవంబై
                  కూసెన్‌ మత్తకలహంసల్
                [TOP]

            బృహతి (9)

            1. ఉత్సుక పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే మదనోద్ధురా అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. బృహతి ఛందమునకు చెందిన 183 వ వృత్తము.
              4. 9 అక్షరములు ఉండును.
              5. 13 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I I - U I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : U I - I U I - I U - I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : U I I - U I - I U I - U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : U I - I U I I - U I - U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు భ , భ , ర గణములుండును.
              10. ఉదాహరణలు:
                1. త్సుక మొప్పరచింతు శ్రీ
                  త్సశుభాంకితునిత్యనూ
                  త్నోత్సవకల్పితదివ్యసే
                  వోత్సము హృద్యవచశ్శ్రుతిన్
                [TOP]
            2. కిశోర పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే కరశయా అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. బృహతి ఛందమునకు చెందిన 184 వ వృత్తము.
              4. 9 అక్షరములు ఉండును.
              5. 12 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - U I I - U I U
                • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I I I - U I - I U - I U
                • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I I U - I I U I - U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I U I - I U I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - U I I - U I - U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I I U - I I U - I U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు న , భ , ర గణములుండును.
              10. ఉదాహరణలు:
                1. సుభరాప్తికిశోరమిం
                  పెయురంగమహీపతీ
                  సుభరాప్తికిశోరమిం
                  పెయురంగమహీపతీ
                [TOP]
            3. భద్రకము-1 పద్య లక్షణములు

              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
              2. బృహతి ఛందమునకు చెందిన 187 వ వృత్తము.
              3. 9 అక్షరములు ఉండును.
              4. 13 మాత్రలు ఉండును.
              5. మాత్రా శ్రేణి: U I U - I I I - U I U
                • పంచమాత్రా శ్రేణి: U I U - I I I U - I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : U I - U I I - I U - I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : U I - U I I I - U I - U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : U I U - I I I - U I U
              6. 4 పాదములు ఉండును.
              7. ప్రాస నియమం కలదు
              8. ప్రతి పాదమునందు ర , న , ర గణములుండును.
              9. ఉదాహరణలు:
                1. కాద్రవేయశయనా సము
                  న్నిద్రదైత్యమదభంజనా
                  రుద్రమిత్ర రనరేఫముల్
                  ద్రకంబునకు భాసిలున్.
                [TOP]
            4. భుజంగశిశురుతము పద్య లక్షణములు

              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
              2. బృహతి ఛందమునకు చెందిన 128 వ వృత్తము.
              3. 9 అక్షరములు ఉండును.
              4. 11 మాత్రలు ఉండును.
              5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - I U U
                • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - I U - U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I I I - I U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : I I I I - I I I - U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I I I - I I I U - U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I I I I - I I U - U
              6. 4 పాదములు ఉండును.
              7. ప్రాస నియమం కలదు
              8. ప్రతి పాదమునందు న , న , య గణములుండును.
              9. ఉదాహరణలు:
                1. నిమున ననయలొప్పన్
                  భుగశిశురుతమయ్యెన్
                  సునవినుతచరిత్రా
                  వృజినతృణఘనదాత్రా.
                [TOP]
            5. భుజగశిశురుతము పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే భుజగశిశుభృతా అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. బృహతి ఛందమునకు చెందిన 64 వ వృత్తము.
              4. 9 అక్షరములు ఉండును.
              5. 12 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - U U U
                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I I I - I I U - U U
                • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I I I I - I U U - U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I I I - U U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I I I I - I U - U U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు న , న , మ గణములుండును.
              10. ఉదాహరణలు:
                1. భుగశిశురుతన్నామల్
                  భుగశిశురుతన్నామల్
                  భుగశిశురుతన్నామల్
                  భుగశిశురుతన్నామల్
                [TOP]
            6. హలముఖి పద్య లక్షణములు

              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
              2. బృహతి ఛందమునకు చెందిన 251 వ వృత్తము.
              3. 9 అక్షరములు ఉండును.
              4. 12 మాత్రలు ఉండును.
              5. మాత్రా శ్రేణి: U I U - I I I - I I U
                • త్రిమాత్రా శ్రేణి: U I - U I - I I I - I U
                • పంచమాత్రా శ్రేణి: U I U - I I I I I - U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I U I - I I I I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : U I - U I I - I I I - U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : U I U - I I I - I I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : U I U - I I I I - I U
              6. 4 పాదములు ఉండును.
              7. ప్రాస నియమం కలదు
              8. ప్రతి పాదమునందు ర , న , స గణములుండును.
              9. ఉదాహరణలు:
                1. చిత్తజాతుని గురునికై
                  యెత్తుఁ డంజలు లనినచో
                  త్తుగా రనసములొగిన్‌
                  బొత్తుగా హలముఖి యగున్‌.
                2. ఎంలేసికుటిలులు రా
                  వింలైనవలపులు రా
                  జంలింక తెలియును లే
                  స్వాంమందుశిఖులెగయన్
                [TOP]

            పంక్తి (10)

            1. కోమల పద్య లక్షణములు

              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
              2. పంక్తి ఛందమునకు చెందిన 55 వ వృత్తము.
              3. 10 అక్షరములు ఉండును.
              4. 16 మాత్రలు ఉండును.
              5. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I I - U U U - U
                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I I - U U - U U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I I U - I I U U - U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : U I - I U I - I U - U U - U
              6. 4 పాదములు ఉండును.
              7. ప్రాస నియమం కలదు
              8. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
              9. ప్రతి పాదమునందు భ , భ , మ , గ గణములుండును.
              10. ఉదాహరణలు:
                1. భాగురుప్రతిభన్ బెంపొందన్
                  గోలవృత్తమగున్ రంగేంద్రా
                  భాగురుప్రతిభన్ బెంపొందన్
                  గోలవృత్తమగున్ రంగేంద్రా
                [TOP]
            2. కౌముది పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే చరపదమ్ అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. పంక్తి ఛందమునకు చెందిన 296 వ వృత్తము.
              4. 10 అక్షరములు ఉండును.
              5. 15 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - U U I - U U I - U
                • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I I U - U I U - U I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I I U - U I - U U I - U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు 6 వ అక్షరము యతి స్థానము
              10. ప్రతి పాదమునందు న , త , త , గ గణములుండును.
              11. ఉదాహరణలు:
                1. తొడిరుమణ్వంతుఁ డీతండు నె
                  క్కుడు రిపుశ్రీకుజోన్మీలనో
                  గ్రుఁడు భుజోద్యద్రుషాస్ఫోటనో
                  గ్రుఁడు సమిద్ధీరుఁడు శ్రీపతీ
                [TOP]
            3. చంపకమాలి పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే రుక్మవతి , చంపకమాలి , చంపకమాలా , పుష్పసమృద్ధి , సుభావా అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. పంక్తి ఛందమునకు చెందిన 199 వ వృత్తము.
              4. 10 అక్షరములు ఉండును.
              5. 16 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U U U - I I U - U
                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U I I - U U - U I I - U U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I I U - U U I I - U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : U I - I U U - U I - I U U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
              10. ప్రతి పాదమునందు భ , మ , స , గ గణములుండును.
              11. ఉదాహరణలు:
                1. చంకమాలిన్ గృష్ణమురారిన్
                  సొంపుగ గాంచన్ హృచ్ఛభ వీధీన్
                  మంపిలు వాంచాళిస్మయమిందిన్
                  బెందెనిర్వృత్తస్ఫిరదృష్టిన్
                [TOP]
            4. నందిని పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే నంది అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. పంక్తి ఛందమునకు చెందిన 359 వ వృత్తము.
              4. 10 అక్షరములు ఉండును.
              5. 15 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U U I - I U I - U
                • త్రిమాత్రా శ్రేణి: U I - I U - U I - I U - I U
                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U I I - U U - I I U - I U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I I U - U I I U - I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : U I I - U U I - I U I - U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు 6 వ అక్షరము యతి స్థానము
              10. ప్రతి పాదమునందు భ , త , జ , గ గణములుండును.
              11. ఉదాహరణలు:
                1. ధేనువుగా నందినినాత్మకా
                  మ్యానుగతశ్రీమరన్ శుభ
                  ఙ్ఞాపయోవాంను గొల్తు న
                  వ్యానిశపుష్టిన్‌రిఁజేరఁగన్
                [TOP]
            5. పంక్తి-2 పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే విశ్వముఖీ అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. పంక్తి ఛందమునకు చెందిన 439 వ వృత్తము.
              4. 10 అక్షరములు ఉండును.
              5. 14 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I I - U I I - U
                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I I - U I I - U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I I U - I I U I I - U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : U I - I U I - I U - I I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : U I I - U I - I U I - I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : U I - I U I I - U I - I U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
              10. ప్రతి పాదమునందు భ , భ , భ , గ గణములుండును.
              11. ఉదాహరణలు:
                1. దుర్ముఖుఁడీతఁడు తూగి సమి
                  త్కర్మ ప్రచండుఁడుకాహళరా
                  నోర్మిచలద్రవుఁ త్థభుజా
                  ర్మఠుఁ డాహవకాలుఁడయా
                [TOP]
            6. పణవము పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే ప్రణవ , హీరాఙ్గీ అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. పంక్తి ఛందమునకు చెందిన 121 వ వృత్తము.
              4. 10 అక్షరములు ఉండును.
              5. 16 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: U U U - I I I - I U U - U
                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - U I I - I I U - U U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U U - I I I I U - U U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు 6 వ అక్షరము యతి స్థానము
              10. ప్రతి పాదమునందు మ , న , య , గ గణములుండును.
              11. ఉదాహరణలు:
                1. నీయుల్లం బొకనియతిం గార్యం
                  బాత్తంబుగ నుసంధింపం
                  జేయంజాలవు చెడుతెర్వుం బో
                  బాయంద్రోయవు లిమిం బుత్రున్
                2. రంగా మనగసంయుక్తిన్‌
                  సారోదంచితర విశ్రాంతిన్‌
                  శ్రీరాజుం బొరసిన నత్యంత
                  స్ఫారంబై చను ప్రణవం బుర్విన్‌.
                3. అందంబై మనయుగముల్ సొంపిం
                  పం ప్పొందక ణవం బయ్యెన్.
                [TOP]
            7. భోగివిలసిత పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే కుప్యమ్ అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. పంక్తి ఛందమునకు చెందిన 351 వ వృత్తము.
              4. 10 అక్షరములు ఉండును.
              5. 14 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: U I I - I I U - I U I - U
                • త్రిమాత్రా శ్రేణి: U I - I I I - U I - U I - U
                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U I I - I I U - I U I - U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I I I I - U I U I - U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : U I - I I I U - I U - I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : U I I I - I U I - U I U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
              10. ప్రతి పాదమునందు భ , స , జ , గ గణములుండును.
              11. ఉదాహరణలు:
                1. భోగివిలసితస్ఫుటప్రభా
                  భోలసితు శంభుఁ గొల్తు నే
                  నామనుతుఁ బుణ్యకీర్తనన్
                  నామటుల మంత్రముగ్ధనై
                [TOP]
            8. మణిరంగము పద్య లక్షణములు

              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
              2. పంక్తి ఛందమునకు చెందిన 219 వ వృత్తము.
              3. 10 అక్షరములు ఉండును.
              4. 15 మాత్రలు ఉండును.
              5. మాత్రా శ్రేణి: U I U - I I U - I I U - U
                • పంచమాత్రా శ్రేణి: U I U - I I U I - I U U
              6. 4 పాదములు ఉండును.
              7. ప్రాస నియమం కలదు
              8. ప్రతి పాదమునందు 6 వ అక్షరము యతి స్థానము
              9. ప్రతి పాదమునందు ర , స , స , గ గణములుండును.
              10. ఉదాహరణలు:
                1. శ్రీనస్సరసీరుహమిత్రున్‌
                  బ్రే మొప్పఁగ బేర్కొనుచోటన్‌
                  రా నస్త్రవిరామ రసాగల్‌
                  కోలంబులగున్మణిరంగన్‌.
                2. చెంనాలుగ-చిత్రగతుల్గా
                  దొంయేణముతోచునుదూరో
                  త్తుంధారుణి-దూర్వనుమేయన్
                  వంగినట్టులు-పాతరలాడున్
                [TOP]
            9. మత్త పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే హంసశ్రేణి అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. పంక్తి ఛందమునకు చెందిన 241 వ వృత్తము.
              4. 10 అక్షరములు ఉండును.
              5. 16 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: U U U - U I I - I I U - U
                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - U U - I I I I - U U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U U - U I I I I - U U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
              10. ప్రతి పాదమునందు మ , భ , స , గ గణములుండును.
              11. ఉదాహరణలు:
                1. మొత్తం బారున్మభములు నిత్యో
                  దాత్తంబై సస్ఫురి గకారా
                  త్తంబై షణ్మితతి నొందున్‌
                  త్తావృత్తంబగు హిఁ గృష్ణా!
                [TOP]
            10. మనోరమ పద్య లక్షణములు

              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
              2. పంక్తి ఛందమునకు చెందిన 344 వ వృత్తము.
              3. 10 అక్షరములు ఉండును.
              4. 14 మాత్రలు ఉండును.
              5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - U I U - I U I - U
                • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I I I - U I - U I - U I - U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I U I - U I U I - U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I I I - U I U - I U - I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I I U - I U I - U I U
              6. 4 పాదములు ఉండును.
              7. ప్రాస నియమం కలదు
              8. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
              9. ప్రతి పాదమునందు న , ర , జ , గ గణములుండును.
              10. ఉదాహరణలు:
                1. నికి రమ్యమౌ నోరమా
                  ర్చలు నిత్యధర్మమై మనో
                  జ్ఞలినీవిశిష్టజీవమ
                  ట్లనిశముక్తి నభ్యసించఁగన్
                [TOP]
            11. మయూరసారి పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే మయూరభాషిణి అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. పంక్తి ఛందమునకు చెందిన 171 వ వృత్తము.
              4. 10 అక్షరములు ఉండును.
              5. 16 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: U I U - I U I - U I U - U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I U I - U I U I - U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : U I - U I U - I U - I U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : U I U - I U I - U I U - U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
              10. ప్రతి పాదమునందు ర , జ , ర , గ గణములుండును.
              11. ఉదాహరణలు:
                1. చూమా యశోదసూను నంచున్‌
                  వ్రే పల్కుఁ దర్కవిశ్రమంబుల్‌
                  భాతిగా రజంబుపై రగంబుల్‌
                  జాతిగా మయూరసారిఁ జెప్పున్‌.
                [TOP]
            12. రసాలి పద్య లక్షణములు

              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
              2. పంక్తి ఛందమునకు చెందిన 187 వ వృత్తము.
              3. 10 అక్షరములు ఉండును.
              4. 15 మాత్రలు ఉండును.
              5. మాత్రా శ్రేణి: U I U - I I I - U I U - U
                • పంచమాత్రా శ్రేణి: U I U - I I I U - I U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : U I - U I I I - U I - U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : U I U - I I I - U I U - U
              6. 4 పాదములు ఉండును.
              7. ప్రాస నియమం కలదు
              8. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
              9. ప్రతి పాదమునందు ర , న , ర , గ గణములుండును.
              10. ఉదాహరణలు:
                1. తృప్తశైలదుహితృప్రియా ధీ
                  సుప్తసంవిదతి శుద్ధతత్త్వా
                  దీప్తతైజస నదీక్రియా ని
                  ర్లిప్తభావ విమలీకృతత్వా
                [TOP]
            13. రుగ్మవతి పద్య లక్షణములు

              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
              2. పంక్తి ఛందమునకు చెందిన 199 వ వృత్తము.
              3. 10 అక్షరములు ఉండును.
              4. 16 మాత్రలు ఉండును.
              5. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U U U - I I U - U
                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U I I - U U - U I I - U U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I I U - U U I I - U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : U I - I U U - U I - I U U
              6. 4 పాదములు ఉండును.
              7. ప్రాస నియమం కలదు
              8. ప్రతి పాదమునందు 6 వ అక్షరము యతి స్థానము
              9. ప్రతి పాదమునందు భ , మ , స , గ గణములుండును.
              10. ఉదాహరణలు:
                1. అంయతిం బొందై భమసల్ ప
                  ర్వుం గురుయుక్తిన్ రుగ్మవతిన్ స
                  త్యాంనకై తేఁ దా సురశాఖిం
                  బొంగుచు గోపీపుత్రుఁ డనంగన్.
                [TOP]
            14. శుద్ధవిరాటి పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే విరాట్ అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. పంక్తి ఛందమునకు చెందిన 345 వ వృత్తము.
              4. 10 అక్షరములు ఉండును.
              5. 16 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: U U U - I I U - I U I - U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : U U - U I - I U I - U I - U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు 6 వ అక్షరము యతి స్థానము
              10. ప్రతి పాదమునందు మ , స , జ , గ గణములుండును.
              11. ఉదాహరణలు:
                1. శ్రీమంతుండగు చిన్న కృష్ణునిన్‌
                  ధీమంతుల్ప్రణుతింప బాణవి
                  శ్రామంబున్‌ మసజంబు గంబునై
                  రామా శుద్ధవిరాటి యొప్పగున్‌.
                [TOP]

            త్రిష్టుప్పు (11)

            1. ఇంద్రవజ్రము పద్య లక్షణములు

              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
              2. త్రిష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 357 వ వృత్తము.
              3. 11 అక్షరములు ఉండును.
              4. 18 మాత్రలు ఉండును.
              5. మాత్రా శ్రేణి: U U I - U U I - I U I - U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : U U - I U - U I I - U I - U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : U U - I U U - I I U - I U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : U U I - U U - I I U I - U U
              6. 4 పాదములు ఉండును.
              7. ప్రాస నియమం కలదు
              8. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
              9. ప్రతి పాదమునందు త , త , జ , గా(గగ) గణములుండును.
              10. ఉదాహరణలు:
                1. సార్థ్యలీలన్ తతద్విగంబుల్
                  భూమిధ్రవిశ్రాంతుల బొంది యొప్పున్
                  ప్రేమంబుతో నైందవబింబవక్త్రున్
                  హేమాంబురుం బాడుదు రింద్రవజ్రన్
                2. తాజగానిర్మితి నింద్రవజ్రా
                  నీతాఖ్య వర్తించు వినిర్మలోక్తిన్
                  త్తా, జ, గా సంగతి నింద్రవజ్రా
                  వృత్తంబగున్ సన్నుత -వృత్తరేచా !
                [TOP]
            2. ఉపస్థిత-1 పద్య లక్షణములు

              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
              2. త్రిష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 365 వ వృత్తము.
              3. 11 అక్షరములు ఉండును.
              4. 17 మాత్రలు ఉండును.
              5. మాత్రా శ్రేణి: U U I - I U I - I U I - U U
                • పంచమాత్రా శ్రేణి: U U I - I U I I - U I U - U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U I I - U I I U - I U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : U U - I I U I - I U I - U U
              6. 4 పాదములు ఉండును.
              7. ప్రాస నియమం కలదు
              8. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
              9. ప్రతి పాదమునందు త , జ , జ , గా(గగ) గణములుండును.
              10. ఉదాహరణలు:
                1. క్తుల్ హరిమీఁద నుస్థితం బా
                  క్తిన్ విరతుల్కరిసంఖ్య సాగన్
                  సూక్తుల్ గొనిచెప్పెడుచో దజాగా
                  యుక్తంబగుచుం జెలువొందుచుండున్
                [TOP]
            3. ఉపస్థిత-2 పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే స్త్రీ , శిఖండి , విరుత అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. త్రిష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 286 వ వృత్తము.
              4. 11 అక్షరములు ఉండును.
              5. 17 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: I U I - I I U - U U I - U U
                • పంచమాత్రా శ్రేణి: I U I I - I U U - U I U - U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I U I I I - U U U - I U U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
              10. ప్రతి పాదమునందు జ , స , త , గా(గగ) గణములుండును.
              11. ఉదాహరణలు:
                1. స్థితముచేయున్ జస్తగాప్తిన్
                  స్థితముచేయున్ జస్తగాప్తిన్
                  స్థితముచేయున్ జస్తగాప్తిన్
                  స్థితముచేయున్ జస్తగాప్తిన్
                [TOP]
            4. ఉపేంద్రవజ్రము పద్య లక్షణములు

              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
              2. త్రిష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 358 వ వృత్తము.
              3. 11 అక్షరములు ఉండును.
              4. 17 మాత్రలు ఉండును.
              5. మాత్రా శ్రేణి: I U I - U U I - I U I - U U
                • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I U - I U - U I - I U - I U - U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I U I U - U I I U - I U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I U I - U U I - I U I - U U
              6. 4 పాదములు ఉండును.
              7. ప్రాస నియమం కలదు
              8. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
              9. ప్రతి పాదమునందు జ , త , జ , గా(గగ) గణములుండును.
              10. ఉదాహరణలు:
                1. పురారి ముఖ్యామరపూజనీయున్
                  రోజనాభున్ జతద్విగోక్తిన్
                  దిరంబుగానద్రియతిన్నుతింపన్
                  రాసుతాధీశు నుపేంద్ర వజ్రన్
                2. పేంద్రవజ్రాహ్వయ మొప్పునిం పై
                  యుపేంద్రపుత్త్రా జతజోక్తగాలన్
                  ద్మ పద్మా !జత ల్గగంబున్
                  పేంద్ర వజ్రాఖ్యము నొప్పు జెప్పన్.
                3. పురారిముఖ్యామరు పూజనీయున్‌
                  రోజనాభున్‌ జతద్విగోక్తిన్‌
                  దిరంబుగా నద్రియతిన్నుతింపన్‌
                  రాసుతాధీశు నుపేంద్రవజ్రన్‌.
                [TOP]
            5. ఏకరూప పద్య లక్షణములు

              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
              2. త్రిష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 369 వ వృత్తము.
              3. 11 అక్షరములు ఉండును.
              4. 18 మాత్రలు ఉండును.
              5. మాత్రా శ్రేణి: U U U - U I I - I U I - U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : U U - U U I - I I U - I U U
              6. 4 పాదములు ఉండును.
              7. ప్రాస నియమం కలదు
              8. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
              9. ప్రతి పాదమునందు మ , భ , జ , గా(గగ) గణములుండును.
              10. ఉదాహరణలు:
                1. స్తోకంబై తోకలును జూలునిప్పుల్
                  దాకొన్నన్ హేషలుగ దౌడులొప్పన్
                  జీకాకై మంటలకెచేరు గుఱ్ఱా
                  లేకోనల్ లేననల మేదుచోటుల్
                [TOP]
            6. గీతాలంబనము పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే కలితాంత , కాంత , కాంతి , మోటనకమ్ అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. త్రిష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 877 వ వృత్తము.
              4. 11 అక్షరములు ఉండును.
              5. 16 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: U U I - I U I - I U I - I U
                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - I I U - I I U - I I U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U I I - U I I U - I I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : U U I - I U - I I U I - I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : U U - I I U I - I U I - I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : U U I - I U I - I U I I - U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
              10. ప్రతి పాదమునందు త , జ , జ , వ(లగ) గణములుండును.
              11. ఉదాహరణలు:
                1. నాళీకభవామరనాథు లొగిన్‌
                  శ్రీలోలుని గీర్తన సేయ నొగిన్‌
                  బోలంగఁ దజావలఁ బొందిన గీ
                  తాలంబన మై చను ద్రియతిన్‌.
                2. ధారాధరవాహనధైర్యకృతీ
                  క్షీరాభ్ధిశిబీశ్వరశీతలరు
                  గ్ధారాధరకల్పకకామగవీ
                  తారాధిపసన్నిభదాననిధీ
                [TOP]
            7. చంద్రిక పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే భద్రిక-2 అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. త్రిష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 704 వ వృత్తము.
              4. 11 అక్షరములు ఉండును.
              5. 14 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - U I U - I U
                • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - U I - U I - U
                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I I I - I I U - I U I - U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I I I - U I U I - U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I I I - I I I U - I U - I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I I I I - I U I - U I U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు 9 వ అక్షరము యతి స్థానము
              10. ప్రతి పాదమునందు న , న , ర , వ(లగ) గణములుండును.
              11. ఉదాహరణలు:
                1. వర ధర నారవాన్వితం
                  బుగఁ గృతులను జెప్పఁ బొందికై
                  విధివిరమంబు తాకగా
                  తిని నెగడొందుఁ జంద్రికన్
                [TOP]
            8. దోదకము పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే తోధక , తోదక , తోటక , దోధక , తరంగక , బందు , భిత్తక అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. త్రిష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 439 వ వృత్తము.
              4. 11 అక్షరములు ఉండును.
              5. 16 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I I - U I I - U U
                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I I - U I I - U U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I I U - I I U I I - U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : U I - I U I - I U - I I U - U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : U I I - U I - I U I - I U - U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : U I - I U I I - U I - I U U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
              10. ప్రతి పాదమునందు భ , భ , భ , గా(గగ) గణములుండును.
              11. ఉదాహరణలు:
                1. కామితభత్రయ గాయుత మై వి
                  శ్రాపుఁ దోదక సంజ్ఞతఁ జెందున్
                  పాపవృత్తము భా భగగంబుల్
                  మోముతో నిరు మూఁడవిరామన్
                2. తోపువేడుకఁ-దోదకవేత్తా
                  కాముగాఁద్రిభకారగగంబుల్
                  నీజనాభుని-నెమ్మినుతింపన్
                  జారువిరామముణ్మితినొందున్
                [TOP]
            9. పృథివి పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే పృథ్వి అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. త్రిష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 896 వ వృత్తము.
              4. 11 అక్షరములు ఉండును.
              5. 13 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - I U I - I U
                • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I I I I - I I U I - I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - I I I I - U I - I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : I I I I - I I I - U I I - U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I I I - I I I U - I I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I I I I - I I U - I I U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
              10. ప్రతి పాదమునందు న , న , జ , వ(లగ) గణములుండును.
              11. ఉదాహరణలు:
                1. విళవిలసితపృథ్వి గనన్
                  స్థిమతి నగనదీవితతిన్
                  నెవగు పలుకు నిండురస
                  స్ఫుసుమమధురవృత్తి మదిన్
                [TOP]
            10. భద్రిక-1 పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే సుభద్రికా , చంద్రిక , అపరవక్త్ర , ప్రసభ అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. త్రిష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 704 వ వృత్తము.
              4. 11 అక్షరములు ఉండును.
              5. 14 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - U I U - I U
                • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - U I - U I - U
                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I I I - I I U - I U I - U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I I I - U I U I - U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I I I - I I I U - I U - I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I I I I - I U I - U I U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
              10. ప్రతి పాదమునందు న , న , ర , వ(లగ) గణములుండును.
              11. ఉదాహరణలు:
                1. తఁడు నలుఁడ హీన మూర్తియా
                  న మఖిల మైన శూరక
                  ర్మతికి సరి రాదు వీనికిన్
                  క్షితి శతశతసేనయైననున్
                2. ణయుగమునన్‌ రవంబులన్‌
                  బ్రగుణరసవిరామసంగతిన్‌
                  గిలి హరికథాసమేతమై
                  నెగఁడు గృతుల నిండి చంద్రికన్‌.
                [TOP]
            11. భ్రమరవిలసిత పద్య లక్షణములు

              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
              2. త్రిష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 1009 వ వృత్తము.
              3. 11 అక్షరములు ఉండును.
              4. 16 మాత్రలు ఉండును.
              5. మాత్రా శ్రేణి: U U U - U I I - I I I - I U
                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - U U - I I I I - I I U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U U - U I I I I - I I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : U U - U U I - I I I I - I U
              6. 4 పాదములు ఉండును.
              7. ప్రాస నియమం కలదు
              8. ప్రతి పాదమునందు 6 వ అక్షరము యతి స్థానము
              9. ప్రతి పాదమునందు మ , భ , న , వ(లగ) గణములుండును.
              10. ఉదాహరణలు:
                1. మాకందోద్యత్సుమధుఝరిణీ
                  సేకంబై త్రావి సివము లెసఁగన్
                  సాకూతంబొప్ప రస సరఘా
                  నీకంబుల్ ఝుమ్మని రొదలురలెన్
                [TOP]
            12. మందారదామ పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే ప్రాకారబన్ధః అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. త్రిష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 293 వ వృత్తము.
              4. 11 అక్షరములు ఉండును.
              5. 19 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: U U I - U U I - U U I - U U
                • పంచమాత్రా శ్రేణి: U U I - U U I - U U I - U U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
              10. ప్రతి పాదమునందు త , త , త , గా(గగ) గణములుండును.
              11. ఉదాహరణలు:
                1. శృంగారరేఖావిశేషస్వరూపా
                  రంజ్జనానీకక్షాదిలీపా
                  సంగీతసాహిత్యసారస్యలోలా
                  అంగీకృతాంగీకృతాచారశీలా
                [TOP]
            13. మౌక్తికమాల పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే అనుకూలా అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. త్రిష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 487 వ వృత్తము.
              4. 11 అక్షరములు ఉండును.
              5. 16 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U U I - I I I - U U
                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U I I - U U - I I I I - U U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I I U - U I I I I - U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : U I - I U U - I I I - I U U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
              10. ప్రతి పాదమునందు భ , త , న , గా(గగ) గణములుండును.
              11. ఉదాహరణలు:
                1. మౌక్తిక మాలావి ల సుకాంతన్
                  వ్యక్తమగున్ స్వాతి ధవిముక్త
                  ప్రాక్తన జీవార్ణశుభతత్త్వం
                  బుక్తిని శ్రీసూక్త మొదవుశోభన్
                [TOP]
            14. రథోద్ధతము పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే పరాంతికము అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. త్రిష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 699 వ వృత్తము.
              4. 11 అక్షరములు ఉండును.
              5. 16 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: U I U - I I I - U I U - I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : U I - U I I - I U - I U I - U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : U I - U I I I - U I - U I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : U I U - I I I - U I U - I U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
              10. ప్రతి పాదమునందు ర , న , ర , వ(లగ) గణములుండును.
              11. ఉదాహరణలు:
                1. నంగోపవరనందనున్‌ రమా
                  నందుఁ బ్రస్తుతి యొర్చి షడ్యతిన్‌
                  అంమై రనరవాహ్వయంబు లిం
                  పొందఁ జెప్పిన రథోద్ధతం బగున్‌.
                2. హాహీరధవళాంశునిర్మలో
                  దాకీర్తిరణర్ప సద్గుణా
                  వైరివీరరసవైద్యమన్మధా
                  కా ధీరపరగండభైరవా
                [TOP]
            15. వాతోర్మి పద్య లక్షణములు

              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
              2. త్రిష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 817 వ వృత్తము.
              3. 11 అక్షరములు ఉండును.
              4. 18 మాత్రలు ఉండును.
              5. మాత్రా శ్రేణి: U U U - U I I - U U I - I U
                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - U U - I I U - U I I - U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U U - U I I U - U I I U
              6. 4 పాదములు ఉండును.
              7. ప్రాస నియమం కలదు
              8. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
              9. ప్రతి పాదమునందు మ , భ , త , వ(లగ) గణములుండును.
              10. ఉదాహరణలు:
                1. దేవాధీశున్‌ హరిఁ దేజోవనధిన్‌
                  భావింపంగా ఋతుభాస్వద్విరతిన్‌
                  వాతోర్మిన్‌ మభలేపారుఁ దకా
                  రావాసంబై లగ ర్దిన్‌ గదియన్‌.
                2. అంతన్ దైత్యేశ్వరుఁ-డాకాశగతిన్
                  కాంతారోదధ్వని-ప్పంగ దిశల్
                  క్రాంమ్మైదక్షిణగాఢోగ్రకకు
                  ప్ప్రాంమ్మైతేరగ ప్రాణమ్ములొగిన్
                [TOP]
            16. వృంత పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే రథపదమ్ అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. త్రిష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 256 వ వృత్తము.
              4. 11 అక్షరములు ఉండును.
              5. 14 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - I I U - U U
                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I I I - I I I I - U U - U
                • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I I I I - I I I U - U U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I I I - I I U U - U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - I I I I - I U - U U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు 9 వ అక్షరము యతి స్థానము
              10. ప్రతి పాదమునందు న , న , స , గా(గగ) గణములుండును.
              11. ఉదాహరణలు:
                1. తఁడు శరభుఁడు నహిప్రౌఢిన్
                  పృన మొగదలఁ జరించున్ సం
                  ప్రళయసమయకాలుండై
                  వితభుజపరిఘవీలుండై
                [TOP]
            17. వృత్త పద్య లక్షణములు

              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
              2. త్రిష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 288 వ వృత్తము.
              3. 11 అక్షరములు ఉండును.
              4. 16 మాత్రలు ఉండును.
              5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I U - U U I - U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : I I I I - I U - U U - I U - U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I I I I - U U - U I U - U
              6. 4 పాదములు ఉండును.
              7. ప్రాస నియమం కలదు
              8. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
              9. ప్రతి పాదమునందు న , స , త , గా(గగ) గణములుండును.
              10. ఉదాహరణలు:
                1. నిలజుని వృత్తాంతం బపేక్షన్
                  విని మదిని నిర్వృత్తార్తుఁడౌ రా
                  ముని మనికి శ్రీపుంభావనష్టిన్
                  నిమమున వృత్తస్ఫూర్తినుండెన్
                [TOP]
            18. శాలిని పద్య లక్షణములు

              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
              2. త్రిష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 289 వ వృత్తము.
              3. 11 అక్షరములు ఉండును.
              4. 20 మాత్రలు ఉండును.
              5. మాత్రా శ్రేణి: U U U - U U I - U U I - U U
              6. 4 పాదములు ఉండును.
              7. ప్రాస నియమం కలదు
              8. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
              9. ప్రతి పాదమునందు మ , త , త , గా(గగ) గణములుండును.
              10. ఉదాహరణలు:
                1. ధీశ్రేష్ఠుల్సన్నుతింపం గవీంద్రా
                  ధారంబై ధాత్రిన్మతాగాగణాప్తిన్
                  దోరంబై భూభృద్యతుల్ సంఘటింపన్
                  నీరేజాక్షా శాలినీవృత్త మొప్పున్.
                2. భాశ్రీగమ్యప్రభాశాలినిన్‌స్వే
                  చ్చావిర్భూతాత్మస్వయంభాసినిన్ బ్ర
                  ఙ్ఞావైదగ్ధ్యవ్యక్తర్వాంతరాత్మన్
                  శ్రీవిద్యోపాస్యన్ భజింతున్ భవానిన్
                [TOP]
            19. శ్యేని పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే సేని అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. త్రిష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 683 వ వృత్తము.
              4. 11 అక్షరములు ఉండును.
              5. 17 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: U I U - I U I - U I U - I U
                • త్రిమాత్రా శ్రేణి: U I - U I - U I - U I - U I - U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I U I - U I U I - U I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : U I U - I U I - U I U - I U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
              10. ప్రతి పాదమునందు ర , జ , ర , వ(లగ) గణములుండును.
              11. ఉదాహరణలు:
                1. మాధినాథుఁ క్షయంబుగాఁ
                  జీ లిచ్చె యాజ్ఞసేని కంచుఁ బెం
                  పారఁ జెప్ప శ్యేని య్యె షడ్యతిన్‌
                  స్ఫామై రజంబుపై రవంబుగాన్‌.
                2. మిండేగపిండుమేలిచక్రముల్
                  వెంవెంటతిర్గివేగ వ్రాలుచున్
                  మంలేచువట్టిమాసఖండముల్
                  గెంటుకొంచుఁబోవుఁగీర్ణధాత్రిగా
                [TOP]
            20. సుముఖి పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే ద్రుతపాదగతి అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. త్రిష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 880 వ వృత్తము.
              4. 11 అక్షరములు ఉండును.
              5. 14 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I U I - I U I - I U
                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I I I - U I I - U I I - U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I U - I I U I I - U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - I U I - I U - I I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : I I I I - U I - I U I - I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I I I - I U I I - U I - I U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
              10. ప్రతి పాదమునందు న , జ , జ , వ(లగ) గణములుండును.
              11. ఉదాహరణలు:
                1. వఁ గడంగి డంగి రథుల్
                  పఁగ దూలి వాజితతుల్
                  చి చనున్ ముకౢప్తకళల్
                [TOP]
            21. స్వాగతం పద్య లక్షణములు

              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
              2. త్రిష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 443 వ వృత్తము.
              3. 11 అక్షరములు ఉండును.
              4. 16 మాత్రలు ఉండును.
              5. మాత్రా శ్రేణి: U I U - I I I - U I I - U U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I U I - I I U I I - U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : U I - U I I - I U - I I U - U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : U I - U I I I - U I - I U U
              6. 4 పాదములు ఉండును.
              7. ప్రాస నియమం కలదు
              8. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
              9. ప్రతి పాదమునందు ర , న , భ , గా(గగ) గణములుండును.
              10. ఉదాహరణలు:
                1. రారాజగుణరాజిత రాజ
                  త్తే రాజకులదీపవిశిష్టాం
                  భోమిత్ర నృపపూజితపాదాం
                  భో భూవినుతపుణ్యవరేణ్యా
                2. నాదాదిమునినాయక వంద్యున్‌
                  శౌరిఁ జేరుఁ డన స్వాగత మొప్పున్‌
                  సామైనయతి ణ్మితి నొందన్‌
                  భూరిరేఫనభముల్‌ గగయుక్తిన్‌.
                [TOP]

            జగతి (12)

            1. ఇంద్రవంశము పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే ఇన్దువంశా అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. జగతి ఛందమునకు చెందిన 1381 వ వృత్తము.
              4. 12 అక్షరములు ఉండును.
              5. 19 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: U U I - U U I - I U I - U I U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
              10. ప్రతి పాదమునందు త , త , జ , ర గణములుండును.
              11. ఉదాహరణలు:
                1. సొంపార నీ దేవుని సూనుఁడై కదా
                  ఱంపిల్లెఁ బుష్పాస్త్రుఁడు ఱాఁగ యౌననన్‌
                  ఇంపార భూభృద్యతి నింద్రవంశమున్‌
                  బెంపారఁ దాజంబులఁ బేర్చు రేఫతోన్‌.
                2. కాశమందైనఁ గటాచవందరం
                  గాకీర్ణ ఘోరాకృతియాడనీయకే
                  రేకైన ఱెక్కన్విని కృత్తశక్తియై
                  కాకంబు విష్ణ్వాశపొకారిపోవఁగా
                [TOP]
            2. ఉజ్జ్వల పద్య లక్షణములు

              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
              2. జగతి ఛందమునకు చెందిన 1472 వ వృత్తము.
              3. 12 అక్షరములు ఉండును.
              4. 15 మాత్రలు ఉండును.
              5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - U I I - U I U
                • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - U I - I U - I U
                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I I I - I I U - I I U - I U
                • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I I I I - I U I I - U I U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I I I - U I I U - I U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I I I I - I U - I I U I - U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I I I - I I U I - I U I - U
              6. 4 పాదములు ఉండును.
              7. ప్రాస నియమం కలదు
              8. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
              9. ప్రతి పాదమునందు న , న , భ , ర గణములుండును.
              10. ఉదాహరణలు:
                1. న్నర లమరున్ మహితోజ్జ్వలన్
                  న్నర లమరున్ మహితోజ్జ్వలన్
                  న్నర లమరున్ మహితోజ్జ్వలన్
                  న్నర లమరున్ మహితోజ్జ్వలన్
                [TOP]
            3. కుసుమవిచిత్ర పద్య లక్షణములు

              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే గజలలిత అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
              3. జగతి ఛందమునకు చెందిన 976 వ వృత్తము.
              4. 12 అక్షరములు ఉండును.
              5. 16 మాత్రలు ఉండును.
              6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I U U - I I I - I U U
                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I I I - U U - I I I I - U U
                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I U - U I I I I - U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I I I - I U U - I I I - I U U
              7. 4 పాదములు ఉండును.
              8. ప్రాస నియమం కలదు
              9. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
              10. ప్రతి పాదమునందు న , య , న , య గణములుండును.
              11. ఉదాహరణలు:
                1. యవనాళుల్ కల ధరిత్రిన్
                  విటగతిం ద్రెవ్విన నరపాలుం
                  కుటిలబుద్ధిన్ తులను జేసెన్
                  చమువుల్ భాస్వరశరవహ్నిన్
                [TOP]
            4. గణనాథ పద్య లక్షణములు

              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
              2. జగతి ఛందమునకు చెందిన 911 వ వృత్తము.
              3. 12 అక్షరములు ఉండును.
              4. 18 మాత్రలు ఉండును.
              5. మాత్రా శ్రేణి: U I I - I U U - U I I - I U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : U I I - I U - U U - I I I - U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : U I I - I U U - U I I - I U U
                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : U I I I - U U - U I I I - U U
              6. 4 పాదములు ఉండును.
              7. ప్రాస నియమం కలదు
              8. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
              9. ప్రతి పాదమునందు భ , య , భ , య గణములుండును.
              10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                  [TOP]
              11. చంద్రవర్త్మ పద్య లక్షణములు

                1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                2. జగతి ఛందమునకు చెందిన 1979 వ వృత్తము.
                3. 12 అక్షరములు ఉండును.
                4. 16 మాత్రలు ఉండును.
                5. మాత్రా శ్రేణి: U I U - I I I - U I I - I I U
                  • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I U I - I I U I I - I I U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : U I - U I I - I U - I I I I - U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : U I - U I I I - U I - I I I U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : U I U - I I I - U I I I - I U
                6. 4 పాదములు ఉండును.
                7. ప్రాస నియమం కలదు
                8. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
                9. ప్రతి పాదమునందు ర , న , భ , స గణములుండును.
                10. ఉదాహరణలు:
                  1. ర్వియెల్ల నొక యుండవలె మహా
                    ర్వమూర్తికనగాను వెలసెఁ దా
                    ముర్విఁ బెద్ద నదు లూచకొనియె నా
                    దూర్వ కాడలనఁ దోచె నచటికిన్
                  [TOP]
              12. జలధరమాలా పద్య లక్షణములు

                1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే కాంతోత్పీడా అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                3. జగతి ఛందమునకు చెందిన 241 వ వృత్తము.
                4. 12 అక్షరములు ఉండును.
                5. 20 మాత్రలు ఉండును.
                6. మాత్రా శ్రేణి: U U U - U I I - I I U - U U U
                  • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - U U - I I I I - U U - U U
                  • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U U - U I I I I - U U U - U
                7. 4 పాదములు ఉండును.
                8. ప్రాస నియమం కలదు
                9. ప్రతి పాదమునందు 9 వ అక్షరము యతి స్థానము
                10. ప్రతి పాదమునందు మ , భ , స , మ గణములుండును.
                11. ఉదాహరణలు:
                  1. శ్రీన్వీశుం దగిలితిఁ జిత్తం బారన్‌
                    మాతా యంచున్‌ జలధరమాలావృత్తం
                    బేతేరంగా మభనమ లింపొందంగాఁ
                    బ్రీతిం బల్కన్విరతి కరిన్‌ బ్రాపించున్‌.
                  2. కాశంబందునగరుదాక్షోదంబై
                    యేకోనల్పోయితిమట నేదిక్కేదోఁ
                    కాకుండం గన్నులు జతుకావర్ణంబై
                    యేకోనల్తోచవుమదికేదోభీతిన్
                  [TOP]
              13. జలోద్ధతగతి పద్య లక్షణములు

                1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                2. జగతి ఛందమునకు చెందిన 1886 వ వృత్తము.
                3. 12 అక్షరములు ఉండును.
                4. 16 మాత్రలు ఉండును.
                5. మాత్రా శ్రేణి: I U I - I I U - I U I - I I U
                  • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I U I - I I U - I U I - I I U
                  • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I U I I I - U I U I - I I U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I U - I I I U - I U - I I I U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I U I I - I U - I U I I - I U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I U I - I I U I - U I I - I U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I U I I - I U I - U I I I - U
                6. 4 పాదములు ఉండును.
                7. ప్రాస నియమం కలదు
                8. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
                9. ప్రతి పాదమునందు జ , స , జ , స గణములుండును.
                10. ఉదాహరణలు:
                  1. రోరుహదళాక్ష శాశ్వతయశా
                    పురారినుత యంచు భూదరయతిన్‌
                    రాగ మగుచున్‌ జసల్‌ జసలతో
                    నురుప్రభ యగున్‌ జలోద్ధతగతిన్‌.
                  2. యోధులివి యేడు పాలితమినో
                    ద్రయాగపరిరక్షణార్ధము సదా
                    శ్లధశరీరువాంఛనుబడిన్
                    ప్రయాతములు మౌనిరాజవపతిన్
                  [TOP]
              14. తోటకము పద్య లక్షణములు

                1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే ఛిత్తక , భ్రమరావళి , నందినీ అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                3. జగతి ఛందమునకు చెందిన 1756 వ వృత్తము.
                4. 12 అక్షరములు ఉండును.
                5. 16 మాత్రలు ఉండును.
                6. మాత్రా శ్రేణి: I I U - I I U - I I U - I I U
                  • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I U - I I U - I I U - I I U
                  • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I U I I - U I I U - I I U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I U I - I U - I I U I - I U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I U - I I U I - I U I - I U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I U I - I U I - I U I I - U
                7. 4 పాదములు ఉండును.
                8. ప్రాస నియమం కలదు
                9. ప్రతి పాదమునందు 9 వ అక్షరము యతి స్థానము
                10. ప్రతి పాదమునందు స , స , స , స గణములుండును.
                11. ఉదాహరణలు:
                  1. దీశ్వర నాకు బ్ర న్నుఁ డవే
                    నొగినాతపమున్ ఫల యుక్తమయే
                    న్సరాత్మజులందరు నావలనన్
                    దీరఁగఁ గాంత్రు నివాపములన్
                  2. జోదరనిర్మలసంస్తవముల్‌
                    విసిల్లెడుఁ దోటకవృత్తమునన్‌
                    బొలుపై సచతుష్కముఁ బొండగ నిం
                    రారఁగఁ బల్కుదు ష్టయతిన్‌.
                  3. కాధిపతీసుగుణాభిరతీ
                    యోధ్భవచంద్రసమానయశా
                    కుపావసయూరుజగోత్రవరా
                    నాజనతాఝుషక్ష్మనుభా
                  [TOP]
              15. తోవకము పద్య లక్షణములు

                1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే తోదకము-2 , దోధకము , తామరస , కలరవము అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                3. జగతి ఛందమునకు చెందిన 880 వ వృత్తము.
                4. 12 అక్షరములు ఉండును.
                5. 16 మాత్రలు ఉండును.
                6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I U I - I U I - I U U
                  • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I I I - U I I - U I I - U U
                  • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I U - I I U I I - U U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - I U I - I U - I I U - U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : I I I I - U I - I U I - I U - U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I I I - I U I I - U I - I U U
                7. 4 పాదములు ఉండును.
                8. ప్రాస నియమం కలదు
                9. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
                10. ప్రతి పాదమునందు న , జ , జ , య గణములుండును.
                11. ఉదాహరణలు:
                  1. చెలఁగి నజాయలఁ జెందిన నారీ
                    తికము లద్రియతిన్‌ మృదురీతిన్‌
                    వెయఁగఁ దోవక వృత్తి విభాతిన్‌
                    లుకుదు రిమ్ములఁ బంకజనాభున్‌.
                  2. తమతప్పులుదారెరియంగా
                    విలమతీ యిటు వీరికినై శో
                    మున దహింపఁగఁగాదుమనంబున్
                    ముచితమిత్తఱి శాంతముసుమ్మీ
                  [TOP]
              16. ద్రుతవిలంబితము పద్య లక్షణములు

                1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే సుందరీ , హరిణప్లుతా అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                3. జగతి ఛందమునకు చెందిన 1464 వ వృత్తము.
                4. 12 అక్షరములు ఉండును.
                5. 16 మాత్రలు ఉండును.
                6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - U I I - U I I - U I U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - U I I - U I - I U I - U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I I U - I I U - I I U I - U
                7. 4 పాదములు ఉండును.
                8. ప్రాస నియమం కలదు
                9. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
                10. ప్రతి పాదమునందు న , భ , భ , ర గణములుండును.
                11. ఉదాహరణలు:
                  1. శ్రుతి మతాంగ నిరూఢమహాయతిన్‌
                    తివరప్రముఖార్యజనం బొగిన్‌
                    ద్రువిలంబిత తోషితరీతులన్‌
                    క్షితిధరున్‌ నుతిసేయు నభారలన్‌.
                  2. త్రిభువనాంకుశదీప్తనిధీసమ
                    స్త భువనాశ్రయర్మధురంధరా
                    శుయశః పరిశోభితపూర్వది
                    క్పృభువిలాసకృపారసభంధురా
                  [TOP]
              17. పదమాలి పద్య లక్షణములు

                1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే మాలతీ అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                3. జగతి ఛందమునకు చెందిన 1392 వ వృత్తము.
                4. 12 అక్షరములు ఉండును.
                5. 16 మాత్రలు ఉండును.
                6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I U I - I U I - U I U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - I U I - I U - I U I - U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : I I I I - U I - I U I - U I - U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I I I - I U I I - U I - U I U
                7. 4 పాదములు ఉండును.
                8. ప్రాస నియమం కలదు
                9. ప్రతి పాదమునందు 10 వ అక్షరము యతి స్థానము
                10. ప్రతి పాదమునందు న , జ , జ , ర గణములుండును.
                11. ఉదాహరణలు:
                  1. జర లీపదమాలి నాదగున్
                    జర లీపదమాలి నాదగున్
                    జర లీపదమాలి నాదగున్
                    జర లీపదమాలి నాదగున్
                  [TOP]
              18. ప్రభ పద్య లక్షణములు

                1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే ప్రముదితవదన , ప్రభాత , మందాకినీ , గౌరీ , చంచలాక్షీ అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                3. జగతి ఛందమునకు చెందిన 1216 వ వృత్తము.
                4. 12 అక్షరములు ఉండును.
                5. 16 మాత్రలు ఉండును.
                6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - U I U - U I U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I I I - I I I U - I U - U I U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I I I I - I U - I U U - I U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I I I - I I U I - U U - I U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I I I I - I U I - U U I - U
                7. 4 పాదములు ఉండును.
                8. ప్రాస నియమం కలదు
                9. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
                10. ప్రతి పాదమునందు న , న , ర , ర గణములుండును.
                11. ఉదాహరణలు:
                  1. స్వయతి ననరాల్ ప్రభాఖ్యం దగున్
                    స్వయతి ననరాల్ ప్రభాఖ్యం దగున్
                    స్వయతి ననరాల్ ప్రభాఖ్యం దగున్
                    స్వయతి ననరాల్ ప్రభాఖ్యం దగున్
                  [TOP]
              19. ప్రమితాక్షరము పద్య లక్షణములు

                1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                2. జగతి ఛందమునకు చెందిన 1772 వ వృత్తము.
                3. 12 అక్షరములు ఉండును.
                4. 16 మాత్రలు ఉండును.
                5. మాత్రా శ్రేణి: I I U - I U I - I I U - I I U
                  • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I U - I U I - I I U - I I U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I U I - U I - I I U I - I U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I U - I U I I - I U I - I U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I U I - U I I - I U I I - U
                6. 4 పాదములు ఉండును.
                7. ప్రాస నియమం కలదు
                8. ప్రతి పాదమునందు 9 వ అక్షరము యతి స్థానము
                9. ప్రతి పాదమునందు స , జ , స , స గణములుండును.
                10. ఉదాహరణలు:
                  1. నీయతేజుని నణ్యయశున్‌
                    లాధిపుం బలుకఁగా సజసల్‌
                    క్రమొప్పుఁ గూడఁగ సకారముతోఁ
                    బ్రమితాక్షరం బహివిరామమగున్‌.
                  2. ప్రమితాక్షరప్రణవరాజితమౌ
                    ప్రధాధిపప్రధితతౌధననా
                    ములాత్మనేమశుభమంత్రములై
                    విలాత్మబుధ్ధిసమవీతములన్
                  [TOP]
              20. ప్రహేయ పద్య లక్షణములు

                1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే పుటః అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                3. జగతి ఛందమునకు చెందిన 576 వ వృత్తము.
                4. 12 అక్షరములు ఉండును.
                5. 17 మాత్రలు ఉండును.
                6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - U U U - I U U
                  • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I I I I - I U U - U I U - U
                  • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I I I - U U U - I U U
                7. 4 పాదములు ఉండును.
                8. ప్రాస నియమం కలదు
                9. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
                10. ప్రతి పాదమునందు న , న , మ , య గణములుండును.
                11. ఉదాహరణలు:
                  1. రపతిసుతప్రాలంబబాహు
                    భ్రణచటుల ధూఃపాతంబుతోడన్
                    లవిమలసూకాయంబు గ్లానిన్
                    చెరిచి కలఁగెన్ జేతంబు తూలన్
                  [TOP]
              21. ప్రియంవద పద్య లక్షణములు

                1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే మత్తకోకిల అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                3. జగతి ఛందమునకు చెందిన 1400 వ వృత్తము.
                4. 12 అక్షరములు ఉండును.
                5. 16 మాత్రలు ఉండును.
                6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - U I I - I U I - U I U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - U I I - I U - I U I - U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I I I - U I I I - U I - U I U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I I U - I I I - U I U - I U
                7. 4 పాదములు ఉండును.
                8. ప్రాస నియమం కలదు
                9. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
                10. ప్రతి పాదమునందు న , భ , జ , ర గణములుండును.
                11. ఉదాహరణలు:
                  1. త్రిభువనాభినుతు దేవదేవునిన్‌
                    బ్రభు ముకుందు నిటు ప్రస్తుతింపఁగా
                    జరల్గదిసినం బ్రియంవదా
                    వివ మొప్పు గిరి విశ్రమంబులన్‌.
                  2. దివిషదీశ్వరుఁడు తేపమౌనులున్
                    వురుగప్పుచుపొగల్ వెలార్పఁగా
                    వుదపస్సుల మహాగ్నిరేగఁగా
                    వురయచ్చరలనంపునంటఁగా
                  [TOP]
              22. భుజంగప్రయాతము పద్య లక్షణములు

                1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే అప్రమేయా అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                3. జగతి ఛందమునకు చెందిన 586 వ వృత్తము.
                4. 12 అక్షరములు ఉండును.
                5. 20 మాత్రలు ఉండును.
                6. మాత్రా శ్రేణి: I U U - I U U - I U U - I U U
                  • పంచమాత్రా శ్రేణి: I U U - I U U - I U U - I U U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I U U - I U - U I U - U I - U U
                7. 4 పాదములు ఉండును.
                8. ప్రాస నియమం కలదు
                9. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
                10. ప్రతి పాదమునందు య , య , య , య గణములుండును.
                11. ఉదాహరణలు:
                  1. రించుం గలిప్రేరితాఘంబులెల్లన్
                    రించున్ ధరన్ రామద్రుండుఁ బోలెన్
                    రించున్ సదా వేదశాస్త్రానువృత్తిన్
                    రించున్ విశేషించి వైకుంఠుభక్తిన్.
                  2. రీ !చక్రధారీ !మురారీ !త్రిధామా !
                    రాంగా !యుపేంద్రా !సుబావో !స్వయంభూ !
                    రేశా !హృషీకేశ !వైకుంఠవాసా !
                    రాహా !సహస్రాక్ష !ప్రాగ్వంశ !దేవా !
                  3. ద్విపాస్యత్రిధామత్రిధాతుప్రసిద్ధా!
                    సుర్వప్రమోదాశుభాంగావృషాంకా!
                    పిత్థాత్త సంపృక్త భుక్తప్రహృష్టా!
                    కృపాంభోధి! కుబ్జాకృ తీశా! నమస్తే!
                  4. ద్రాంధకారోదద్భానుభావా
                    శుబైకాశ్రయీభూత శుద్ధస్వభావా
                    క్తావళీదృష్ట్యహః కాలతారా
                    స్వక్తాగ్రభూపారి జాతావతారా
                  [TOP]
              23. మణిమాల-1 పద్య లక్షణములు

                1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే అబ్జవిచిత్రా , పుష్పవిచిత్రా అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                3. జగతి ఛందమునకు చెందిన 781 వ వృత్తము.
                4. 12 అక్షరములు ఉండును.
                5. 20 మాత్రలు ఉండును.
                6. మాత్రా శ్రేణి: U U I - I U U - U U I - I U U
                  • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - I I U - U U - U I I - U U
                  • పంచమాత్రా శ్రేణి: U U I - I U U - U U I - I U U
                  • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U I I - U U U - U I I U - U
                7. 4 పాదములు ఉండును.
                8. ప్రాస నియమం కలదు
                9. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
                10. ప్రతి పాదమునందు త , య , త , య గణములుండును.
                11. ఉదాహరణలు:
                  1. భృంగామలచూడా బాణాసురహేడా
                    శృంగారవిరామా నృత్యాహితకామా
                    సంగేతరవృత్తీ సంవ్యానితకృత్తీ
                    సాంగాగమమూర్తీ సాయుజ్యదకీర్తీ
                  [TOP]
              24. మేఘవిలసితము పద్య లక్షణములు

                1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                2. జగతి ఛందమునకు చెందిన 2041 వ వృత్తము.
                3. 12 అక్షరములు ఉండును.
                4. 16 మాత్రలు ఉండును.
                5. మాత్రా శ్రేణి: U U U - I I I - I I I - I I U
                  • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - U I I - I I I I - I I U
                  • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U U - I I I I I I - I I U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : U U - U I - I I I I - I I I - U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : U U - U I I I - I I I I - I U
                6. 4 పాదములు ఉండును.
                7. ప్రాస నియమం కలదు
                8. ప్రతి పాదమునందు 6 వ అక్షరము యతి స్థానము
                9. ప్రతి పాదమునందు మ , న , న , స గణములుండును.
                10. ఉదాహరణలు:
                  1. ప్రాంతోన్మీలితలితసరసిజా
                    క్రాంతాక్షిస్ఫుటరుణరసధునీ
                    కాంతోషస్సితమలన సదృశా
                    కాంతార్థీకృతి టిత తనుఘృణీ
                  [TOP]
              25. లలిత పద్య లక్షణములు

                1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                2. జగతి ఛందమునకు చెందిన 1397 వ వృత్తము.
                3. 12 అక్షరములు ఉండును.
                4. 18 మాత్రలు ఉండును.
                5. మాత్రా శ్రేణి: U U I - U I I - I U I - U I U
                  • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - I U I - I I U - I U I - U
                  • పంచమాత్రా శ్రేణి: U U I - U I I I - U I U - I U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : U U I - U I - I I U I - U I - U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : U U - I U I I - I U I - U I U
                6. 4 పాదములు ఉండును.
                7. ప్రాస నియమం కలదు
                8. ప్రతి పాదమునందు 9 వ అక్షరము యతి స్థానము
                9. ప్రతి పాదమునందు త , భ , జ , ర గణములుండును.
                10. ఉదాహరణలు:
                  1. తాల్చు న్నభాశి లలితన్ భల్ జరల్
                    తాల్చు న్నభాశి లలితన్ భల్ జరల్
                    తాల్చు న్నభాశి లలితన్ భల్ జరల్
                    తాల్చు న్నభాశి లలితన్ భల్ జరల్
                  [TOP]
              26. వంశస్థము పద్య లక్షణములు

                1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                2. జగతి ఛందమునకు చెందిన 1382 వ వృత్తము.
                3. 12 అక్షరములు ఉండును.
                4. 18 మాత్రలు ఉండును.
                5. మాత్రా శ్రేణి: I U I - U U I - I U I - U I U
                  • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I U - I U - U I - I U - I U - I U
                  • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I U I - U U - I I U - I U I - U
                  • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I U I U - U I I U - I U I U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I U I - U U I - I U I - U I U
                6. 4 పాదములు ఉండును.
                7. ప్రాస నియమం కలదు
                8. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
                9. ప్రతి పాదమునందు జ , త , జ , ర గణములుండును.
                10. ఉదాహరణలు:
                  1. మో నమో దేవ జనార్దనాయ తే
                    మో నమః పంకజనాభ నావుడున్‌
                    మించు వంశస్థ విరామమద్రులన్‌
                    మంచితంబై జతజంబు రేఫయున్‌.
                  2. తాంగు లానంద వులాస మూర్తులై
                    నితాంత గర్భంబులు నిక్కిముందటన్
                    తంగ రాత్చంచువు భాతి శార్ ఙ్గస
                    జ్యతాధురావైఖరి ధ్భుతంబుగాన్
                  [TOP]
              27. విశ్వదేవి పద్య లక్షణములు

                1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే వైశ్వదేవీ అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                3. జగతి ఛందమునకు చెందిన 577 వ వృత్తము.
                4. 12 అక్షరములు ఉండును.
                5. 22 మాత్రలు ఉండును.
                6. మాత్రా శ్రేణి: U U U - U U U - I U U - I U U
                  • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U U - U U U - I U U I - U U
                7. 4 పాదములు ఉండును.
                8. ప్రాస నియమం కలదు
                9. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
                10. ప్రతి పాదమునందు మ , మ , య , య గణములుండును.
                11. ఉదాహరణలు:
                  1. జానొందం గావ్యశ్రీకి సంప్రీతితోడన్‌
                    మానాథున్ నాథుం జేసి మాయాగణంబుల్‌
                    ధీనిత్యుల్‌ ధాత్రీభృద్యతిం గూర్తు రింపుల్‌
                    తేనెల్‌ సోనల్‌ గా విశ్వదేవీసమాఖ్యన్‌.
                  2. అంభారావోత్సృష్టంబులైపప్లవోగ్రో
                    జ్జృంమ్ముల్ సైన్యంబుల్ ధురీణాంబులంతన్
                    భుంభుంధ్వానంబుల్గాగఁబుట్టెన్ ధరాబృ
                    ద్గంభీరానీకంబున్ విఘాతంబు చేసెన్
                  [TOP]
              28. స్రగ్విణీ పద్య లక్షణములు

                1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే లక్ష్మీధర , పద్మినీ అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                3. జగతి ఛందమునకు చెందిన 1171 వ వృత్తము.
                4. 12 అక్షరములు ఉండును.
                5. 20 మాత్రలు ఉండును.
                6. మాత్రా శ్రేణి: U I U - U I U - U I U - U I U
                  • పంచమాత్రా శ్రేణి: U I U - U I U - U I U - U I U
                7. 4 పాదములు ఉండును.
                8. ప్రాస నియమం కలదు
                9. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
                10. ప్రతి పాదమునందు ర , ర , ర , ర గణములుండును.
                11. ఉదాహరణలు:
                  1. దేకీనందనున్‌ దేవచూడామణిన్‌
                    భూధూవల్లభుం బుండరీకోదరున్‌
                    భానాతీతునిం ల్కఁగా స్రగ్విణీ
                    భా మాద్యంతరేఫంబగున్‌ షడ్యతిన్‌.
                  2. అంజా ధీశవా హా జగద్ధేహ దో
                    ర్దం చండారినిర్ధారితారీ నతా
                    క్షంలా గండరింన్మణీ కుండలా
                    పుంరీకేక్షణా ప్రోవునన్ సుక్షణా
                  [TOP]

              అతిజగతి (13)

              1. ఇందువదన పద్య లక్షణములు

                1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                2. అతిజగతి ఛందమునకు చెందిన 3823 వ వృత్తము.
                3. 13 అక్షరములు ఉండును.
                4. 17 మాత్రలు ఉండును.
                5. మాత్రా శ్రేణి: U I I - I U I - I I U - I I I - U
                  • పంచమాత్రా శ్రేణి: U I I I - U I I I - U I I I - U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : U I - I I U - I I I - U I I - I U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : U I I - I U I I - I U I - I I U
                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : U I I I - U I I - I U I I - I U
                6. 4 పాదములు ఉండును.
                7. ప్రాస నియమం కలదు
                8. ప్రతి పాదమునందు భ , జ , స , న , గ గణములుండును.
                9. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                    [TOP]
                10. కనకప్రభ పద్య లక్షణములు

                  1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే మంజుభాషిణి , జయా , నందినీ , ప్రబోధితా , మనోవతీ , విలంబితా , సునందినీ , సుమంగలీ అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                  2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                  3. అతిజగతి ఛందమునకు చెందిన 2796 వ వృత్తము.
                  4. 13 అక్షరములు ఉండును.
                  5. 18 మాత్రలు ఉండును.
                  6. మాత్రా శ్రేణి: I I U - I U I - I I U - I U I - U
                    • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I U - I U I - I I U - I U I - U
                    • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I U I - U I I I - U I U - I U
                    • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I U I - U I - I I U I - U I - U
                    • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I U - I U I I - I U I - U I U
                  7. 4 పాదములు ఉండును.
                  8. ప్రాస నియమం కలదు
                  9. ప్రతి పాదమునందు 9 వ అక్షరము యతి స్థానము
                  10. ప్రతి పాదమునందు స , జ , స , జ , గ గణములుండును.
                  11. ఉదాహరణలు:
                    1. మంతయుం బొలియ దారణంబుగా
                      య వ్రజంబుదెగ దైన్యమారఁగాఁ
                      బంధులందఱు మృతంబుఁ బొంద నె
                      వ్వనినైన శోకమను హ్నిగాల్పదే
                    2. నేడు నిండె కనప్రభా ద్యుతుల్
                      భూమి రంగుల తివాసి యయ్యెనే
                      రారె కన్నెదుట తామ్రపర్వతం
                      నిశమ్ము ఖేచరము లాకసమ్ములో
                    [TOP]
                11. కుటజగతి పద్య లక్షణములు

                  1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే కుటగతి అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                  2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                  3. అతిజగతి ఛందమునకు చెందిన 2096 వ వృత్తము.
                  4. 13 అక్షరములు ఉండును.
                  5. 20 మాత్రలు ఉండును.
                  6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I U I - U U U - U U I - U
                    • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I I I - U I U - U U - U U I - U
                  7. 4 పాదములు ఉండును.
                  8. ప్రాస నియమం కలదు
                  9. ప్రతి పాదమునందు న , జ , మ , త , గ గణములుండును.
                  10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                      [TOP]
                  11. క్షమ పద్య లక్షణములు

                    1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే క్షప , చంద్రిక-2 అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                    2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                    3. అతిజగతి ఛందమునకు చెందిన 2368 వ వృత్తము.
                    4. 13 అక్షరములు ఉండును.
                    5. 18 మాత్రలు ఉండును.
                    6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - U U I - U U I - U
                      • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I I I I - I U U - I U U - I U
                      • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I I I - I I I U - U I - U U I - U
                      • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I I I I - I U - U I U - U I - U
                    7. 4 పాదములు ఉండును.
                    8. ప్రాస నియమం కలదు
                    9. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
                    10. ప్రతి పాదమునందు న , న , త , త , గ గణములుండును.
                    11. ఉదాహరణలు:
                      1. తఁడు శతసహస్రేడితానీకినీ
                        తి సురపతిసాత్యభోగుండునున్
                        వలి యనఁగా శౌర్యనారాయణుం
                        డితఁడు హరిచమూహీర మార్యోత్తమా
                      2. క్ష నిహపరముల్‌- సాధ్యమౌ నాత్మతే
                        తి వితతమై- న్మ లక్ష్యాప్తికై
                        యముఁ గనఁగన్‌- స్వస్వజీవక్షపా
                        ముదయ మెడలున్‌, స్వర్గ మొప్పన్‌ మదిన్‌
                      [TOP]
                  12. గౌరి పద్య లక్షణములు

                    1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                    2. అతిజగతి ఛందమునకు చెందిన 2048 వ వృత్తము.
                    3. 13 అక్షరములు ఉండును.
                    4. 15 మాత్రలు ఉండును.
                    5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - I I I - I I U - U
                      • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I I I I - I I I I I - I U U
                      • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I I I - I I I I I - I I I - U U
                      • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I I I I - I I I - I I I U - U
                      • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I I I - I I I I I - I I U - U
                    6. 4 పాదములు ఉండును.
                    7. ప్రాస నియమం కలదు
                    8. ప్రతి పాదమునందు న , న , న , స , గ గణములుండును.
                    9. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                        [TOP]
                    10. చంచరీకావళి-1 పద్య లక్షణములు

                      1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే చంచరీకాతతి అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                      2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                      3. అతిజగతి ఛందమునకు చెందిన 1153 వ వృత్తము.
                      4. 13 అక్షరములు ఉండును.
                      5. 24 మాత్రలు ఉండును.
                      6. మాత్రా శ్రేణి: U U U - U U U - U I U - U I U - U
                      7. 4 పాదములు ఉండును.
                      8. ప్రాస నియమం కలదు
                      9. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
                      10. ప్రతి పాదమునందు మ , మ , ర , ర , గ గణములుండును.
                      11. ఉదాహరణలు:
                        1. జ్వాలాలీఢంబౌచున్ బానశాలల్సెలంగన్
                          హేలంబానీయంబై యేపుమీ ఱెన్మహాగ్నుల్
                          క్రాలుంగత్తుల్ నిప్పుల్ గౌణమౌవృత్తిమున్నై
                          యేలెన్ వాచ్యత్వంబే యిప్పుడీ కల్లుబానన్
                        2. కంబుగ్రీవా సత్యాకామినీప్రాణనాథా
                          బింబోష్ఠామారాగల్పేర్చి భూభృద్యతుల్గాం
                          చం బాదంబై ధాత్రిం జంచరీకావళీనా
                          మంబొందుం గావ్యశ్రీమానినీభూషణంబై.
                        [TOP]
                    11. చంచరీకావళి-2 పద్య లక్షణములు

                      1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                      2. అతిజగతి ఛందమునకు చెందిన 1154 వ వృత్తము.
                      3. 13 అక్షరములు ఉండును.
                      4. 23 మాత్రలు ఉండును.
                      5. మాత్రా శ్రేణి: I U U - U U U - U I U - U I U - U
                        • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I U U - U U - U U I - U U - I U U
                      6. 4 పాదములు ఉండును.
                      7. ప్రాస నియమం కలదు
                      8. ప్రతి పాదమునందు 6 వ అక్షరము యతి స్థానము
                      9. ప్రతి పాదమునందు య , మ , ర , ర , గ గణములుండును.
                      10. ఉదాహరణలు:
                        1. ల్రాగల్పొల్పౌ చంచరీకావళింపై
                          ల్రాగల్పొల్పౌ చంచరీకావళింపై
                          ల్రాగల్పొల్పౌ చంచరీకావళింపై
                          ల్రాగల్పొల్పౌ చంచరీకావళింపై
                        [TOP]
                    12. చంద్రలేఖ పద్య లక్షణములు

                      1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                      2. అతిజగతి ఛందమునకు చెందిన 1184 వ వృత్తము.
                      3. 13 అక్షరములు ఉండును.
                      4. 19 మాత్రలు ఉండును.
                      5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I U - U I U - U I U - U
                        • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I I I I - U U I - U U I - U U
                        • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - I I U - U I - U U - I U - U
                      6. 4 పాదములు ఉండును.
                      7. ప్రాస నియమం కలదు
                      8. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
                      9. ప్రతి పాదమునందు న , స , ర , ర , గ గణములుండును.
                      10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                          [TOP]
                      11. జలదము పద్య లక్షణములు

                        1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే లవలీలతా అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                        2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                        3. అతిజగతి ఛందమునకు చెందిన 3543 వ వృత్తము.
                        4. 13 అక్షరములు ఉండును.
                        5. 18 మాత్రలు ఉండును.
                        6. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I U - I I I - U I I - U
                          • త్రిమాత్రా శ్రేణి: U I - I U - I U - I I I - U I - I U
                          • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I I U - I U I I I - U I I U
                          • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : U I I - U I - U I I - I U - I I U
                        7. 4 పాదములు ఉండును.
                        8. ప్రాస నియమం కలదు
                        9. ప్రతి పాదమునందు 10 వ అక్షరము యతి స్థానము
                        10. ప్రతి పాదమునందు భ , ర , న , భ , గ గణములుండును.
                        11. ఉదాహరణలు:
                          1. నీలుకెల్ల నిక్కమయ నింద్యగుణా
                            యీపురుషార్ధహానిసుతులీల్గుంటకుం
                            దాముఁ బొంది తాల్మిఁదిగ ద్రావి మహా
                            కోపుఁడనైనఁబాటిలెఁదగుంగినియన్
                          2. మ్రొక్కుల కెల్ల నెల్ల యగుమూర్తి గదా
                            క్కమలాక్షుఁ డంచుఁ జతురాస్యయతిన్‌
                            క్కక ప్రస్తుతింప జలదం బగు ని
                            ట్లొక్కటియై భరేఫనభ లొందు గురున్‌.
                          [TOP]
                      12. ప్రభాతము-2 పద్య లక్షణములు

                        1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే మృగేంద్రముఖ , సువక్త్రా , అచల అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                        2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                        3. అతిజగతి ఛందమునకు చెందిన 1392 వ వృత్తము.
                        4. 13 అక్షరములు ఉండును.
                        5. 18 మాత్రలు ఉండును.
                        6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I U I - I U I - U I U - U
                          • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : I I I I - U I - I U I - U I - U U
                          • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I I I - I U I I - U I - U I U - U
                        7. 4 పాదములు ఉండును.
                        8. ప్రాస నియమం కలదు
                        9. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
                        10. ప్రతి పాదమునందు న , జ , జ , ర , గ గణములుండును.
                        11. ఉదాహరణలు:
                          1. తొలువెలుఁగయ్యెని దోయి యోయియోకో
                            సుతసుప్రజ సాధు రామచంద్రా
                            తొలొవెలుఁగయ్యెని దోయి కౌసలేయా
                            మెకువ వచ్చెనె మీకు రామభద్రా
                          2. సిజనాభ భుజంగ రాజతల్పా
                            ణము నీవని న్మతిం దలంపన్‌
                            బెయు నజారలు పేర్మి నొప్పగున్‌ గన్‌
                            గుఁ బ్రభాతము శైల విశ్రమంబున్‌.
                          [TOP]
                      13. ప్రహర్షిణి పద్య లక్షణములు

                        1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే మయూరపిచ్ఛ అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                        2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                        3. అతిజగతి ఛందమునకు చెందిన 1401 వ వృత్తము.
                        4. 13 అక్షరములు ఉండును.
                        5. 20 మాత్రలు ఉండును.
                        6. మాత్రా శ్రేణి: U U U - I I I - I U I - U I U - U
                          • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - U I I - I I U - I U I - U U
                          • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U U - I I I I U - I U I U - U
                          • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : U U - U I I I - I U I - U I U - U
                        7. 4 పాదములు ఉండును.
                        8. ప్రాస నియమం కలదు
                        9. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
                        10. ప్రతి పాదమునందు మ , న , జ , ర , గ గణములుండును.
                        11. ఉదాహరణలు:
                          1. ముక్తిశ్రీకరు భవమోచనున్మురారిన్‌
                            క్తిం బ్రోడజనులు ప్రస్తుతింప నొప్పున్‌
                            వ్యక్తగ్రావయతిఁ బ్రర్షిణి సమాఖ్యన్‌
                            యుక్తంబై మనజరగోజ్జ్వలద్గణాప్తిన్‌.
                          [TOP]
                      14. బలభిన్మణి పద్య లక్షణములు

                        1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే అర్ధకుసుమితా అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                        2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                        3. అతిజగతి ఛందమునకు చెందిన 4063 వ వృత్తము.
                        4. 13 అక్షరములు ఉండును.
                        5. 16 మాత్రలు ఉండును.
                        6. మాత్రా శ్రేణి: U I I - I I U - I I I - I I I - U
                          • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U I I - I I U - I I I I - I I U
                          • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I I I I - U I I I I - I I U
                          • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : U I - I I I U - I I I - I I I U
                          • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : U I I I - I U - I I I I I - I U
                          • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : U I I - I I U I - I I I I - I U
                          • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : U I I I - I U I - I I I I I - U
                        7. 4 పాదములు ఉండును.
                        8. ప్రాస నియమం కలదు
                        9. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
                        10. ప్రతి పాదమునందు భ , స , న , న , గ గణములుండును.
                        11. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                            [TOP]
                        12. భంభరగానము పద్య లక్షణములు

                          1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                          2. అతిజగతి ఛందమునకు చెందిన 3520 వ వృత్తము.
                          3. 13 అక్షరములు ఉండును.
                          4. 16 మాత్రలు ఉండును.
                          5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - U I I - U I I - U
                            • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I I I - I I U - I I U - I I U
                            • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I I I - U I I U - I I U
                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I I I I - I U - I I U I - I U
                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I I I - I I U I - I U I - I U
                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I I I I - I U I - I U I I - U
                          6. 4 పాదములు ఉండును.
                          7. ప్రాస నియమం కలదు
                          8. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
                          9. ప్రతి పాదమునందు న , న , భ , భ , గ గణములుండును.
                          10. ఉదాహరణలు:
                            1. ప్రజిత వినుత బంరగానమగున్
                              యతి ననభాల రంగనృపా! !
                              ప్రజిత వినుత బంరగానమగున్
                              యతి ననభాల రంగనృపా! !
                            [TOP]
                        13. మంజుభాషిణి పద్య లక్షణములు

                          1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                          2. అతిజగతి ఛందమునకు చెందిన 3052 వ వృత్తము.
                          3. 13 అక్షరములు ఉండును.
                          4. 17 మాత్రలు ఉండును.
                          5. మాత్రా శ్రేణి: I I U - I U I - I I I - I U I - U
                            • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I U I - U I I I - I I U I - U
                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : I I U - I U - I I I I - I U - I U
                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I U I - U I I - I I I U - I U
                          6. 4 పాదములు ఉండును.
                          7. ప్రాస నియమం కలదు
                          8. ప్రతి పాదమునందు 9 వ అక్షరము యతి స్థానము
                          9. ప్రతి పాదమునందు స , జ , న , జ , గ గణములుండును.
                          10. ఉదాహరణలు:
                            1. దివిజేంద్రుఁ డాదియగు దేవసంఘముల్‌
                              భువి మంజుభాషిణికి భోగిరాడ్యతిన్‌
                              రింపఁగా సజసజంబు గాంతమై
                              భునోదరస్తుతి యపూర్వ మై చనున్‌.
                            [TOP]
                        14. మత్తమయూరము పద్య లక్షణములు

                          1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే మాయా అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                          2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                          3. అతిజగతి ఛందమునకు చెందిన 1633 వ వృత్తము.
                          4. 13 అక్షరములు ఉండును.
                          5. 22 మాత్రలు ఉండును.
                          6. మాత్రా శ్రేణి: U U U - U U I - I U U - I I U - U
                            • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - U U - U I I - U U - I I U - U
                            • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U U - U U I I - U U I I - U U
                          7. 4 పాదములు ఉండును.
                          8. ప్రాస నియమం కలదు
                          9. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
                          10. ప్రతి పాదమునందు మ , త , య , స , గ గణములుండును.
                          11. ఉదాహరణలు:
                            1. భోజాధీశుం డంచుఁ బ్రభూతాత్మకుఁ డంచున్‌
                              భ్రాజిష్ణుం డంచున్‌ యతి బాగౌ గిరి సంజ్ఞన్‌
                              స్స్ఫీతంబై మతయోపేత సగంబుల్‌
                              జం బల్కన్మత్తమయూరం బలరారున్‌.
                            2. నానాభూషామంజుల నారీచయమంతన్
                              రానుంబోనున్ నూపుర రావంబులు కాంచీ
                              స్థానాలోలత్కింకిణి సంరావముగాగన్
                              గానంగానైనంగని న్నుల్ చలితంబై
                            [TOP]
                        15. మత్తహంసిని పద్య లక్షణములు

                          1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే మత్తహాసిని అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                          2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                          3. అతిజగతి ఛందమునకు చెందిన 2790 వ వృత్తము.
                          4. 13 అక్షరములు ఉండును.
                          5. 19 మాత్రలు ఉండును.
                          6. మాత్రా శ్రేణి: I U I - U U I - I I U - I U I - U
                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I U - I U U - I I I - U I U - I U
                          7. 4 పాదములు ఉండును.
                          8. ప్రాస నియమం కలదు
                          9. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
                          10. ప్రతి పాదమునందు జ , త , స , జ , గ గణములుండును.
                          11. ఉదాహరణలు:
                            1. నోహరాకార ధుదైత్యసంహరా
                              వినాయకారూఢ విబుధేంద్రవందితా
                              నార్దనా జత్సగురుల్ కుభృద్యతిన్
                              ర్చు పద్యంబు గు మత్తహంసినిన్.
                            [TOP]
                        16. మోహ ప్రలాపము పద్య లక్షణములు

                          1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                          2. అతిజగతి ఛందమునకు చెందిన 1335 వ వృత్తము.
                          3. 13 అక్షరములు ఉండును.
                          4. 20 మాత్రలు ఉండును.
                          5. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I I - U U I - U I U - U
                            • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I I - U U - I U I - U U
                            • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I I U - I I U U - I U I U - U
                          6. 4 పాదములు ఉండును.
                          7. ప్రాస నియమం కలదు
                          8. ప్రతి పాదమునందు 5 వ అక్షరము యతి స్థానము
                          9. ప్రతి పాదమునందు భ , భ , త , ర , గ గణములుండును.
                          10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                              [TOP]
                          11. రతి పద్య లక్షణములు

                            1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                            2. అతిజగతి ఛందమునకు చెందిన 2036 వ వృత్తము.
                            3. 13 అక్షరములు ఉండును.
                            4. 17 మాత్రలు ఉండును.
                            5. మాత్రా శ్రేణి: I I U - U I I - I I I - I I U - U
                              • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I U U - I I I I I I - I U U
                              • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I U - U I I I - I I I I - U U
                            6. 4 పాదములు ఉండును.
                            7. ప్రాస నియమం కలదు
                            8. ప్రతి పాదమునందు 5 వ అక్షరము యతి స్థానము
                            9. ప్రతి పాదమునందు స , భ , న , స , గ గణములుండును.
                            10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                [TOP]
                            11. రుచిరము పద్య లక్షణములు

                              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే కలావతీ , అతిరుచిరా , సదాగతి అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                              3. అతిజగతి ఛందమునకు చెందిన 2806 వ వృత్తము.
                              4. 13 అక్షరములు ఉండును.
                              5. 18 మాత్రలు ఉండును.
                              6. మాత్రా శ్రేణి: I U I - U I I - I I U - I U I - U
                                • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I U - I U - I I I - I U - I U - I U
                                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I U I - U I I - I I U - I U I - U
                                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I U I U - I I I I U - I U I U
                                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I U I - U I I I - I U I - U I U
                              7. 4 పాదములు ఉండును.
                              8. ప్రాస నియమం కలదు
                              9. ప్రతి పాదమునందు 9 వ అక్షరము యతి స్థానము
                              10. ప్రతి పాదమునందు జ , భ , స , జ , గ గణములుండును.
                              11. ఉదాహరణలు:
                                1. నంగకోటివిలసదంగవైభవున్‌
                                  నంబులో నిలిపిన మాను నాపదల్‌
                                  నన్‌ జభంబులు సజగానుసంగతిన్‌
                                  ర్చు నీరుచిరకు దంతిరాడ్యతిన్‌.
                                [TOP]
                            12. లత పద్య లక్షణములు

                              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే మదనజవనికా అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                              3. అతిజగతి ఛందమునకు చెందిన 4048 వ వృత్తము.
                              4. 13 అక్షరములు ఉండును.
                              5. 16 మాత్రలు ఉండును.
                              6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I U U - I I I - I I I - U
                                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I I I - U U - I I I I - I I U
                                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I U - U I I I I - I I U
                                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I I I - I U U - I I I - I I I U
                                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I I I - U U I - I I I I - I U
                              7. 4 పాదములు ఉండును.
                              8. ప్రాస నియమం కలదు
                              9. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
                              10. ప్రతి పాదమునందు న , య , న , న , గ గణములుండును.
                              11. ఉదాహరణలు:
                                1. వడి రంగేశ్వ నయననగో
                                  న్నతిని లతావృత్తము చెలువమరున్
                                  వడి రంగేశ్వ నయననగో
                                  న్నతిని లతావృత్తము చెలువమరున్
                                [TOP]
                            13. శ్రీకర పద్య లక్షణములు

                              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                              2. అతిజగతి ఛందమునకు చెందిన 2732 వ వృత్తము.
                              3. 13 అక్షరములు ఉండును.
                              4. 19 మాత్రలు ఉండును.
                              5. మాత్రా శ్రేణి: I I U - I U I - U I U - I U I - U
                                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I U I - U I - U I U - I U - I U
                              6. 4 పాదములు ఉండును.
                              7. ప్రాస నియమం కలదు
                              8. ప్రతి పాదమునందు 9 వ అక్షరము యతి స్థానము
                              9. ప్రతి పాదమునందు స , జ , ర , జ , గ గణములుండును.
                              10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                  [TOP]
                              11. సుమంగలి-1 పద్య లక్షణములు

                                1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే కలహంసః అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                                2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                3. అతిజగతి ఛందమునకు చెందిన 1772 వ వృత్తము.
                                4. 13 అక్షరములు ఉండును.
                                5. 18 మాత్రలు ఉండును.
                                6. మాత్రా శ్రేణి: I I U - I U I - I I U - I I U - U
                                  • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I U - I U I - I I U - I I U - U
                                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I U I - U I - I I U I - I U - U
                                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I U - I U I I - I U I - I U U
                                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I U I - U I I - I U I I - U U
                                7. 4 పాదములు ఉండును.
                                8. ప్రాస నియమం కలదు
                                9. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                10. ప్రతి పాదమునందు స , జ , స , స , గ గణములుండును.
                                11. ఉదాహరణలు:
                                  1. శుదాయకంభగు సుమంగలి నెన్నన్
                                    వివోత్కరంబగు పృథూత్సవకల్యా
                                    భృశాత్మయౌ లలగా వరగౌరీ
                                    నిపూజనీయగ నివాళులఁగొల్వన్
                                  [TOP]

                              శక్వరి (14)

                              1. అపరాజితము పద్య లక్షణములు

                                1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే పరాజితము అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                                2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                3. శక్వరి ఛందమునకు చెందిన 5824 వ వృత్తము.
                                4. 14 అక్షరములు ఉండును.
                                5. 18 మాత్రలు ఉండును.
                                6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - U I U - I I U - I U
                                  • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - U I - U I - I U - I U
                                  • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I I I - I I U - I U I - I U I - U
                                  • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I I I - U I U I - I U I U
                                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I I I - I I I U - I U - I I U I - U
                                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I I I I - I U - I U I I - U I - U
                                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I I I - I I U I - U I I - U I U
                                7. 4 పాదములు ఉండును.
                                8. ప్రాస నియమం కలదు
                                9. ప్రతి పాదమునందు 9 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                10. ప్రతి పాదమునందు న , న , ర , స , వ(లగ) గణములుండును.
                                11. ఉదాహరణలు:
                                  1. మునిజనవినుతుం డమోఘజయోన్నతుం
                                    నితరసదృశుం డనంగ గురుం డనం
                                    ను ననయుతమై రసంబు లగంబులై
                                    రఁగ నపరాజితం బహిరాడ్యతిన్‌.
                                  2. రసలగముల్ పెనంగినసద్యశో
                                    వినుపరాజితంగురేచనా
                                    రసలగముల్ పెనంగినసద్యశో
                                    వినుపరాజితంగురేచనా
                                  [TOP]
                              2. అసంబాధ పద్య లక్షణములు

                                1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                2. శక్వరి ఛందమునకు చెందిన 2017 వ వృత్తము.
                                3. 14 అక్షరములు ఉండును.
                                4. 22 మాత్రలు ఉండును.
                                5. మాత్రా శ్రేణి: U U U - U U I - I I I - I I U - U U
                                  • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - U U - U I I - I I I I - U U - U
                                  • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U U - U U I I - I I I I U - U U
                                6. 4 పాదములు ఉండును.
                                7. ప్రాస నియమం కలదు
                                8. ప్రతి పాదమునందు 12 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                9. ప్రతి పాదమునందు మ , త , న , స , గా(గగ) గణములుండును.
                                10. ఉదాహరణలు:
                                  1. కోటుల్ లక్షల్ దానవబలములు క్షోదింపన్
                                    నీటుల్ గోటిల్ సాగవు పొసగదు నిల్వంగన్
                                    దాటీఘోటీఘట్టనశకలితర్పంబౌ
                                    నాటోపంబున్ జూపఁగ వెలఁదుక న్నట్లా
                                  2. సౌమ్యంబై విష్ణుస్తుతులను నతి సేవ్యంబై
                                    మ్యస్ఫూర్తిన్‌ రుద్రవిరమణము మ్యంబై
                                    మ్యాకారం బొప్పు మతనసగప్రాప్తిన్‌
                                    మ్యగ్భావంబై పొలుపమరు నసంబాధన్‌.
                                  [TOP]
                              3. ఆలోల పద్య లక్షణములు

                                1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                2. శక్వరి ఛందమునకు చెందిన 3097 వ వృత్తము.
                                3. 14 అక్షరములు ఉండును.
                                4. 24 మాత్రలు ఉండును.
                                5. మాత్రా శ్రేణి: U U U - I I U - U U U - U I I - U U
                                  • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - U I I - U U - U U - U I I - U U
                                  • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U U - I I U U - U U U - I I U U
                                6. 4 పాదములు ఉండును.
                                7. ప్రాస నియమం కలదు
                                8. ప్రతి పాదమునందు మ , స , మ , భ , గా(గగ) గణములుండును.
                                9. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                    [TOP]
                                10. కమలవిలసితము పద్య లక్షణములు

                                  1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే సురుచిర , ఉపచిత్ర , సుపవిత్ర అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                                  2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                  3. శక్వరి ఛందమునకు చెందిన 4096 వ వృత్తము.
                                  4. 14 అక్షరములు ఉండును.
                                  5. 16 మాత్రలు ఉండును.
                                  6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - I I I - I I I - U U
                                    • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I I I - I I I I - I I I I - U U
                                    • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I I I - I I I I I I - U U
                                    • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - I I I I - I I I - I I U - U
                                    • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : I I I I - I I I - I I I I - I U - U
                                    • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I I I - I I I I I - I I I - I U U
                                    • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I I I I - I I I I - I I I U - U
                                  7. 4 పాదములు ఉండును.
                                  8. ప్రాస నియమం కలదు
                                  9. ప్రతి పాదమునందు 9 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                  10. ప్రతి పాదమునందు న , న , న , న , గా(గగ) గణములుండును.
                                  11. ఉదాహరణలు:
                                    1. ణము నగణము గణముఁ జేరన్
                                      ణము గగము నొర నట మీఁదన్
                                      దిగి భ విరమణము దిరమగునేనిన్
                                      గుఁ గమలవిలసిము కమలాక్షా
                                    2. క్రమున ననననగములు గూడన్
                                      లవిలసితము మలజవిశ్రా
                                      ము జగతిని నగు హితచరిత్రా
                                      లదళనయన డుఁ బొగడొందున్.
                                    [TOP]
                                11. కలరవము పద్య లక్షణములు

                                  1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                  2. శక్వరి ఛందమునకు చెందిన 8188 వ వృత్తము.
                                  3. 14 అక్షరములు ఉండును.
                                  4. 16 మాత్రలు ఉండును.
                                  5. మాత్రా శ్రేణి: I I U - I I I - I I I - I I I - I U
                                    • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I U - I I I I - I I I I - I I U
                                    • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I U I I - I I I I I I - I I U
                                    • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : I I U - I I I - I I I I - I I I - U
                                    • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I U I - I I I - I I I I I - I U
                                    • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I U - I I I I I - I I I I - I U
                                    • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I U I - I I I I - I I I I I - U
                                  6. 4 పాదములు ఉండును.
                                  7. ప్రాస నియమం కలదు
                                  8. ప్రతి పాదమునందు స , న , న , న , వ(లగ) గణములుండును.
                                  9. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                      [TOP]
                                  10. కుమారి పద్య లక్షణములు

                                    1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే కురరీరుతా అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                                    2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                    3. శక్వరి ఛందమునకు చెందిన 7088 వ వృత్తము.
                                    4. 14 అక్షరములు ఉండును.
                                    5. 18 మాత్రలు ఉండును.
                                    6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I U I - U I I - I U I - I U
                                      • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I I I - I U - I U - I I I - U I - I U
                                      • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I U - I U I I I - U I I U
                                      • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : I I I I - U I - U I I - I U - I I U
                                    7. 4 పాదములు ఉండును.
                                    8. ప్రాస నియమం కలదు
                                    9. ప్రతి పాదమునందు 7 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                    10. ప్రతి పాదమునందు న , జ , భ , జ , వ(లగ) గణములుండును.
                                    11. ఉదాహరణలు:
                                      1. లమునీంద్రబృందహృదయాబ్జరవిమ్
                                        ప్రటితభక్తక్షణచణాగ్రసరమ్
                                        విచసరోజసుందరదరస్మితకమ్
                                        ప్రకృతివిభాసురం భవ! భజామి సదా!
                                      [TOP]
                                  11. గోవృష పద్య లక్షణములు

                                    1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                    2. శక్వరి ఛందమునకు చెందిన 1633 వ వృత్తము.
                                    3. 14 అక్షరములు ఉండును.
                                    4. 24 మాత్రలు ఉండును.
                                    5. మాత్రా శ్రేణి: U U U - U U I - I U U - I I U - U U
                                      • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - U U - U I I - U U - I I U - U U
                                      • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U U - U U I I - U U I I - U U U
                                    6. 4 పాదములు ఉండును.
                                    7. ప్రాస నియమం కలదు
                                    8. ప్రతి పాదమునందు 5 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                    9. ప్రతి పాదమునందు మ , త , య , స , గా(గగ) గణములుండును.
                                    10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                        [TOP]
                                    11. జలంధరము పద్య లక్షణములు

                                      1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                      2. శక్వరి ఛందమునకు చెందిన 7095 వ వృత్తము.
                                      3. 14 అక్షరములు ఉండును.
                                      4. 19 మాత్రలు ఉండును.
                                      5. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I I - U I I - I U I - I U
                                        • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I I - U I I - I U I - I U
                                        • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : U I - I U I I - U I - I I U I - I U
                                      6. 4 పాదములు ఉండును.
                                      7. ప్రాస నియమం కలదు
                                      8. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                      9. ప్రతి పాదమునందు భ , భ , భ , జ , వ(లగ) గణములుండును.
                                      10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                          [TOP]
                                      11. దేవ పద్య లక్షణములు

                                        1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                        2. శక్వరి ఛందమునకు చెందిన 1639 వ వృత్తము.
                                        3. 14 అక్షరములు ఉండును.
                                        4. 22 మాత్రలు ఉండును.
                                        5. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U U I - I U U - I I U - U U
                                          • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U I I - U U - I I U - U I I - U U - U
                                          • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I I U - U I I U - U I I U - U U
                                        6. 4 పాదములు ఉండును.
                                        7. ప్రాస నియమం కలదు
                                        8. ప్రతి పాదమునందు 9 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                        9. ప్రతి పాదమునందు భ , త , య , స , గా(గగ) గణములుండును.
                                        10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                            [TOP]
                                        11. నది పద్య లక్షణములు

                                          1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                          2. శక్వరి ఛందమునకు చెందిన 2880 వ వృత్తము.
                                          3. 14 అక్షరములు ఉండును.
                                          4. 19 మాత్రలు ఉండును.
                                          5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - U U I - I U I - U U
                                            • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I I I I - I U U - I I U I - U U
                                          6. 4 పాదములు ఉండును.
                                          7. ప్రాస నియమం కలదు
                                          8. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                          9. ప్రతి పాదమునందు న , న , త , జ , గా(గగ) గణములుండును.
                                          10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                              [TOP]
                                          11. నాందీముఖి పద్య లక్షణములు

                                            1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                            2. శక్వరి ఛందమునకు చెందిన 2336 వ వృత్తము.
                                            3. 14 అక్షరములు ఉండును.
                                            4. 21 మాత్రలు ఉండును.
                                            5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I U - U U I - U U I - U U
                                            6. 4 పాదములు ఉండును.
                                            7. ప్రాస నియమం కలదు
                                            8. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                            9. ప్రతి పాదమునందు న , స , త , త , గా(గగ) గణములుండును.
                                            10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                [TOP]
                                            11. పరమేశ పద్య లక్షణములు

                                              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                              2. శక్వరి ఛందమునకు చెందిన 3452 వ వృత్తము.
                                              3. 14 అక్షరములు ఉండును.
                                              4. 19 మాత్రలు ఉండును.
                                              5. మాత్రా శ్రేణి: I I U - I I I - I U I - U I I - U U
                                                • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I U I - I I I U - I U I I - U U
                                              6. 4 పాదములు ఉండును.
                                              7. ప్రాస నియమం కలదు
                                              8. ప్రతి పాదమునందు 10 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                              9. ప్రతి పాదమునందు స , న , జ , భ , గా(గగ) గణములుండును.
                                              10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                  [TOP]
                                              11. ప్రహరణకలిత పద్య లక్షణములు

                                                1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే ప్రహరణకలికా అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                                                2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                3. శక్వరి ఛందమునకు చెందిన 8128 వ వృత్తము.
                                                4. 14 అక్షరములు ఉండును.
                                                5. 16 మాత్రలు ఉండును.
                                                6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - U I I - I I I - I U
                                                  • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I I I - I I U - I I I I - I I U
                                                  • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I I I - U I I I I - I I U
                                                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I I I - I I I U - I I I - I I I U
                                                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I I I I - I U - I I I I I - I U
                                                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I I I - I I U I - I I I I - I U
                                                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I I I I - I U I - I I I I I - U
                                                7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                9. ప్రాస యతి నియమం కలదు
                                                10. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                11. ప్రతి పాదమునందు న , న , భ , న , వ(లగ) గణములుండును.
                                                12. ఉదాహరణలు:
                                                  1. ములు నదులున్ రుసగఁ గనుచున్
                                                    పతి చనెఁ దిన్నని పయనములన్
                                                    మునికులతిలకున్ మును చని కనెఁ బా
                                                    శుచిరుచి నవ్వరఋషితనయున్
                                                  2. రుహసఖుఁడన్‌ నరుహరిపుఁడన్‌
                                                    నుఁగవ యగు నారి వరదునకున్‌
                                                    భనలగమున్నగయతిఁ బలుకన్‌
                                                    నుపడుఁ గృతులం బ్రహరణకలితన్‌.
                                                  3. ది యిటులగుటట్లెఱిఁగి పలికె నా
                                                    విదురుఁడు సభఁగోవిదులు వొగడఁగా
                                                    దివినియును నేడపనదురితం
                                                    బొవెఁగలకసేటొలయకుడుగునే
                                                  [TOP]
                                              12. భూనుతము-1 పద్య లక్షణములు

                                                1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే లతా , వనలతా , వలనా అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                                                2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                3. శక్వరి ఛందమునకు చెందిన 3515 వ వృత్తము.
                                                4. 14 అక్షరములు ఉండును.
                                                5. 20 మాత్రలు ఉండును.
                                                6. మాత్రా శ్రేణి: U I U - I I I - U I I - U I I - U U
                                                  • పంచమాత్రా శ్రేణి: U I U - I I I U - I I U I - I U U
                                                  • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I U I - I I U I I - U I I U - U
                                                7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                9. ప్రతి పాదమునందు 10 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                10. ప్రతి పాదమునందు ర , న , భ , భ , గా(గగ) గణములుండును.
                                                11. ఉదాహరణలు:
                                                  1. శ్రీనివాస పురుషోత్తమ సింధువిహారా
                                                    పూని మమ్ముఁ గృప జేకొని ప్రోవు మనంగా
                                                    భూనుతంబు రనభాగలఁ బొంది గయుక్తిన్‌
                                                    పూని సొంపుగ గ్రహాక్షరమున్‌ వడినొందన్‌.
                                                  2. కఁలేకయయపాంపతినైననుదాటున్
                                                    దోఁచిచ్చనఁ గరక్కసితుంగదహించున్
                                                    వీఁ యీదృశములోకము వీరులకెల్లన్
                                                    జోఁ యీతనికినంజని సూమనకెందున్
                                                  [TOP]
                                              13. భూనుతము-2 పద్య లక్షణములు

                                                1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                2. శక్వరి ఛందమునకు చెందిన 3579 వ వృత్తము.
                                                3. 14 అక్షరములు ఉండును.
                                                4. 19 మాత్రలు ఉండును.
                                                5. మాత్రా శ్రేణి: U I U - I I I - I I I - U I I - U U
                                                  • పంచమాత్రా శ్రేణి: U I U - I I I I I - I U I I - U U
                                                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : U I - U I I - I I I - I U I - I U - U
                                                6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                8. ప్రతి పాదమునందు 10 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                9. ప్రతి పాదమునందు ర , న , న , భ , గా(గగ) గణములుండును.
                                                10. ఉదాహరణలు:
                                                  1. అంమై రననభతతి నంది గగంబుల్
                                                    పొందఁగాఁ బదగతి గని భూనుతమయ్యెన్
                                                    అంమై రననభతతి నంది గగంబుల్
                                                    పొందఁగాఁ బదగతి గని భూనుతమయ్యెన్
                                                  [TOP]
                                              14. మణికమలవిలసితము పద్య లక్షణములు

                                                1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                2. శక్వరి ఛందమునకు చెందిన 1756 వ వృత్తము.
                                                3. 14 అక్షరములు ఉండును.
                                                4. 20 మాత్రలు ఉండును.
                                                5. మాత్రా శ్రేణి: I I U - I I U - I I U - I I U - U U
                                                  • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I U - I I U - I I U - I I U - U U
                                                  • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I U I I - U I I U - I I U U - U
                                                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I U I - I U - I I U I - I U - U U
                                                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I U - I I U I - I U I - I U U - U
                                                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I U I - I U I - I U I I - U U - U
                                                6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                8. ప్రతి పాదమునందు స , స , స , స , గా(గగ) గణములుండును.
                                                9. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                    [TOP]
                                                10. మదనము పద్య లక్షణములు

                                                  1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                  2. శక్వరి ఛందమునకు చెందిన 2933 వ వృత్తము.
                                                  3. 14 అక్షరములు ఉండును.
                                                  4. 21 మాత్రలు ఉండును.
                                                  5. మాత్రా శ్రేణి: U U I - U I I - I U I - I U I - U U
                                                    • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : U U I - U I - I I U I - I U - I U U
                                                  6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                  7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                  8. ప్రతి పాదమునందు 9 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                  9. ప్రతి పాదమునందు త , భ , జ , జ , గా(గగ) గణములుండును.
                                                  10. ఉదాహరణలు:
                                                    1. దైతేయభంజన హరీ భజాగగంబుల్
                                                      మాతంగ విశ్రమమునన్ దనాఖ్య నొప్పున్.
                                                      దైతేయభంజన హరీ భజాగగంబుల్
                                                      మాతంగ విశ్రమమునన్ దనాఖ్య నొప్పున్.
                                                    [TOP]
                                                11. మదనార్త పద్య లక్షణములు

                                                  1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే శారదచన్ద్రః అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                                                  2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                  3. శక్వరి ఛందమునకు చెందిన 3277 వ వృత్తము.
                                                  4. 14 అక్షరములు ఉండును.
                                                  5. 22 మాత్రలు ఉండును.
                                                  6. మాత్రా శ్రేణి: U U I - I U U - I I U - U I I - U U
                                                    • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - I I U - U I I - U U - I I U - U
                                                    • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U I I - U U I I - U U I I - U U
                                                  7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                  8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                  9. ప్రతి పాదమునందు త , య , స , భ , గా(గగ) గణములుండును.
                                                  10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                      [TOP]
                                                  11. వనమయూరము పద్య లక్షణములు

                                                    1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే ఇందువదన , ఇన్ద్రవదనా అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                                                    2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                    3. శక్వరి ఛందమునకు చెందిన 3823 వ వృత్తము.
                                                    4. 14 అక్షరములు ఉండును.
                                                    5. 19 మాత్రలు ఉండును.
                                                    6. మాత్రా శ్రేణి: U I I - I U I - I I U - I I I - U U
                                                      • పంచమాత్రా శ్రేణి: U I I I - U I I I - U I I I - U U
                                                      • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : U I - I I U - I I I - U I I - I U - U
                                                    7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                    8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                    9. ప్రతి పాదమునందు 9 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                    10. ప్రతి పాదమునందు భ , జ , స , న , గా(గగ) గణములుండును.
                                                    11. ఉదాహరణలు:
                                                      1. న్నతములై వనమయూరకృతులోలిన్
                                                        న్నగ భజంబులపయిన్ సనగగంబుల్
                                                        చెన్నొదవ దంతియతి జెంది యలవారున్
                                                        వెన్నుని నుతింతురు వివేకులతిభక్తిన్
                                                      2. మావకరత్నములు మౌనివరువెంటన్
                                                        రామెయిఁ బోవునెడ రాముఁ డు మృదుశ్రీ
                                                        వాణి నిటు పల్కె ఋషి ర్య !గిరిచెంతన్
                                                        బొణిమి నెసంగెఁ దరుపుంజ మది గంటే ?
                                                      3. రాకులశేఖరపరంతప వివేక
                                                        భ్రాజిత జగద్వలయ భాసురసముద్య
                                                        త్తేనిరవద్యయువతీమదనవీరో
                                                        గ్రాజివిజయాత్రిభివనంకుశనరేంద్రా
                                                      [TOP]
                                                  12. వసంతతిలకము పద్య లక్షణములు

                                                    1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే ఉద్ధర్షిణీ , ఔద్ధర్షిణి , కర్ణోత్పలా , మధుమాధవీ , శోభావతీ , సింహోన్నతా , సింహోద్ధతా , మదనము అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                                                    2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                    3. శక్వరి ఛందమునకు చెందిన 2933 వ వృత్తము.
                                                    4. 14 అక్షరములు ఉండును.
                                                    5. 21 మాత్రలు ఉండును.
                                                    6. మాత్రా శ్రేణి: U U I - U I I - I U I - I U I - U U
                                                      • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : U U I - U I - I I U I - I U - I U U
                                                    7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                    8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                    9. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                    10. ప్రతి పాదమునందు త , భ , జ , జ , గా(గగ) గణములుండును.
                                                    11. ఉదాహరణలు:
                                                      1. శ్రీమ్య రాజకులశేఖర రాజరాజా
                                                        భూరిప్రతాపపరిభూతవిరోధివర్గా
                                                        హారామృతాబ్జహర హాసతుషారకుంద
                                                        స్ఫాద్యశఃప్రసర పాండుకృతత్రిలోకా
                                                      2. గౌరీనితాంతజప కారణనామధేయున్‌
                                                        దూరీకృతప్రణతదుష్కృతు నంబుజాక్షున్‌
                                                        ధీరోత్తముల్గిరియతిన్‌ తభజాగగల్పెం
                                                        పాన్వసంతతిలకాఖ్య మొనర్తు రొప్పున్‌.
                                                      [TOP]
                                                  13. వాసంతి పద్య లక్షణములు

                                                    1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                    2. శక్వరి ఛందమునకు చెందిన 481 వ వృత్తము.
                                                    3. 14 అక్షరములు ఉండును.
                                                    4. 24 మాత్రలు ఉండును.
                                                    5. మాత్రా శ్రేణి: U U U - U U I - I I I - U U U - U U
                                                      • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - U U - U I I - I I U - U U - U U
                                                      • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U U - U U I I - I I U U - U U U
                                                    6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                    7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                    8. ప్రతి పాదమునందు మ , త , న , మ , గా(గగ) గణములుండును.
                                                    9. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                        [TOP]
                                                    10. విద్రుమలత పద్య లక్షణములు

                                                      1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                      2. శక్వరి ఛందమునకు చెందిన 8176 వ వృత్తము.
                                                      3. 14 అక్షరములు ఉండును.
                                                      4. 16 మాత్రలు ఉండును.
                                                      5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I U I - I I I - I I I - I U
                                                        • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I I I - U I I - I I I I - I I U
                                                        • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I U - I I I I I I - I I U
                                                        • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - I U I - I I I - I I I I - U
                                                        • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : I I I I - U I - I I I I - I I I - U
                                                        • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I I I - I U I I - I I I - I I I U
                                                        • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I I I - U I I I - I I I I - I U
                                                      6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                      7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                      8. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                      9. ప్రతి పాదమునందు న , జ , న , న , వ(లగ) గణములుండును.
                                                      10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                          [TOP]
                                                      11. శ్లోకము పద్య లక్షణములు

                                                        1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                        2. శక్వరి ఛందమునకు చెందిన 11125 వ వృత్తము.
                                                        3. 14 అక్షరములు ఉండును.
                                                        4. 20 మాత్రలు ఉండును.
                                                        5. మాత్రా శ్రేణి: U U I - U I I - I U I - I U I - U I
                                                          • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - I U I - I I U - I I U - I U I
                                                          • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : U U I - U I - I I U I - I U - I U I
                                                        6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                        7. ప్రాస నియమం లేదు
                                                        8. ప్రతి పాదమునందు త , భ , జ , జ , హ(గల) గణములుండును.
                                                        9. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                            [TOP]
                                                        10. సుందరి-2 పద్య లక్షణములు

                                                          1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                          2. శక్వరి ఛందమునకు చెందిన 5815 వ వృత్తము.
                                                          3. 14 అక్షరములు ఉండును.
                                                          4. 20 మాత్రలు ఉండును.
                                                          5. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I I - U I U - I I U - I U
                                                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : U I - I U I - I U - I U I - I U - I U
                                                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : U I I - U I - I U I - U I - I U I - U
                                                          6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                          7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                          8. ప్రతి పాదమునందు 9 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                          9. ప్రతి పాదమునందు భ , భ , ర , స , వ(లగ) గణములుండును.
                                                          10. ఉదాహరణలు:
                                                            1. కోరిన కోరిక లిచ్చుఁ గోమలి చూడవే
                                                              మారునితండ్రి యనం గ్రమంబున నీక్రియన్‌
                                                              భాసవంబుల నొప్పుఁ న్నగరాడ్యతిన్‌
                                                              సూరిజనంబులు సెప్ప సుందరివృత్తముల్‌.
                                                            2. వెన్నెల లో విహరిమ్చ వెళ్ళగ వేడ్కగా
                                                              న్నుల ముమ్దర తోచె కాంతుల కల్కియై
                                                              న్నుల మిన్నయె తాను ల్లన నాడుచున్
                                                              వెన్నెలె ఆడిన రీతి ,పేర్మిని వీణతో
                                                            [TOP]
                                                        11. సుమంగలి-2 పద్య లక్షణములు

                                                          1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                          2. శక్వరి ఛందమునకు చెందిన 1772 వ వృత్తము.
                                                          3. 14 అక్షరములు ఉండును.
                                                          4. 20 మాత్రలు ఉండును.
                                                          5. మాత్రా శ్రేణి: I I U - I U I - I I U - I I U - U U
                                                            • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I U - I U I - I I U - I I U - U U
                                                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I U I - U I - I I U I - I U - U U
                                                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I U - I U I I - I U I - I U U - U
                                                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I U I - U I I - I U I I - U U - U
                                                          6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                          7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                          8. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                          9. ప్రతి పాదమునందు స , జ , స , స , గా(గగ) గణములుండును.
                                                          10. ఉదాహరణలు:
                                                            1. రులన్ సుమంగలి దా సజసాగాలన్
                                                              రులన్ సుమంగలి దా సజసాగాలన్
                                                              రులన్ సుమంగలి దా సజసాగాలన్
                                                              రులన్ సుమంగలి దా సజసాగాలన్
                                                            [TOP]

                                                        అతిశక్వరి (15)

                                                        1. అలసగతి పద్య లక్షణములు

                                                          1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                          2. అతిశక్వరి ఛందమునకు చెందిన 7648 వ వృత్తము.
                                                          3. 15 అక్షరములు ఉండును.
                                                          4. 19 మాత్రలు ఉండును.
                                                          5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I U - I I I - U I I - I U U
                                                            • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I I I I - U I I I - U I I I - U U
                                                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - I I U - I I I - U I I - I U - U
                                                          6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                          7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                          8. ప్రతి పాదమునందు 10 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                          9. ప్రతి పాదమునందు న , స , న , భ , య గణములుండును.
                                                          10. ఉదాహరణలు:
                                                            1. గృహములున్ మఱియు గ్ధమగుచుండన్
                                                              గుతులయి రక్కసులు కొందఱు దురాశా
                                                              భ్రములు తగలంబడు పరావసధచౌర్య
                                                              క్రము నెఱపన్ దహనకాండము దహింపన్
                                                            [TOP]
                                                        2. ఇల పద్య లక్షణములు

                                                          1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                          2. అతిశక్వరి ఛందమునకు చెందిన 16364 వ వృత్తము.
                                                          3. 15 అక్షరములు ఉండును.
                                                          4. 18 మాత్రలు ఉండును.
                                                          5. మాత్రా శ్రేణి: I I U - I U I - I I I - I I I - I I U
                                                            • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I U - I U I - I I I I - I I I I - U
                                                            • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I U I - U I I I - I I I I I - I U
                                                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : I I U - I U - I I I I - I I I - I I U
                                                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I U I - U I - I I I I I - I I I - U
                                                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I U - I U I I - I I I I - I I I U
                                                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I U I - U I I - I I I I I - I I U
                                                          6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                          7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                          8. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                          9. ప్రతి పాదమునందు స , జ , న , న , స గణములుండును.
                                                          10. ఉదాహరణలు:
                                                            1. నంబులూడఁగఁ డఁతి గమి పఱవన్
                                                              మీరు తత్కుచరము రుచికనుచే
                                                              సురుల్ మహాగ్నికి ఱ తగులఁబడియున్
                                                              గొరైన చూపులఁ గుసులుకొని గనఁగన్
                                                            [TOP]
                                                        3. ఇల2 పద్య లక్షణములు

                                                          1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                          2. అతిశక్వరి ఛందమునకు చెందిన 16364 వ వృత్తము.
                                                          3. 15 అక్షరములు ఉండును.
                                                          4. 18 మాత్రలు ఉండును.
                                                          5. మాత్రా శ్రేణి: I I U - I U I - I I I - I I I - I I U
                                                            • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I U - I U I - I I I I - I I I I - U
                                                            • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I U I - U I I I - I I I I I - I U
                                                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : I I U - I U - I I I I - I I I - I I U
                                                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I U I - U I - I I I I I - I I I - U
                                                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I U - I U I I - I I I I - I I I U
                                                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I U I - U I I - I I I I I - I I U
                                                          6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                          7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                          8. ప్రతి పాదమునందు 5,8 వ అక్షరములు యతి స్థానములు
                                                          9. ప్రతి పాదమునందు స , జ , న , న , స గణములుండును.
                                                          10. ఉదాహరణలు:
                                                            1. నంబులూడఁగఁ డఁతి గమి పఱవన్
                                                              మీరు త్కుచరము రుచికనుచే
                                                              సురుల్ మహాగ్నికి ఱ తగులఁబడియున్
                                                              గొరైన చూపులఁ గుసులుకొని గనఁగన్
                                                            [TOP]
                                                        4. కమలాకర పద్య లక్షణములు

                                                          1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                          2. అతిశక్వరి ఛందమునకు చెందిన 7036 వ వృత్తము.
                                                          3. 15 అక్షరములు ఉండును.
                                                          4. 20 మాత్రలు ఉండును.
                                                          5. మాత్రా శ్రేణి: I I U - I I I - I U I - I U I - I U U
                                                            • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I U - I I I I - U I I - U I I - U U
                                                            • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I U I - I I I U - I I U I - I U U
                                                            • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I U I I - I I U I I - U I I U - U
                                                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : I I U - I I I - I U I - I U - I I U - U
                                                          6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                          7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                          8. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                          9. ప్రతి పాదమునందు స , న , జ , జ , య గణములుండును.
                                                          10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                              [TOP]
                                                          11. కలహంసి పద్య లక్షణములు

                                                            1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                            2. అతిశక్వరి ఛందమునకు చెందిన 3277 వ వృత్తము.
                                                            3. 15 అక్షరములు ఉండును.
                                                            4. 18 మాత్రలు ఉండును.
                                                            5. మాత్రా శ్రేణి: U U I - I U U - I I U - U I I -?
                                                              • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - I I U - U I I - U U - I I ?
                                                              • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U I I - U U I I - U U I I -?
                                                            6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                            7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                            8. ప్రతి పాదమునందు త , య , స , భ , గ గణములుండును.
                                                            9. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                                [TOP]
                                                            10. గజరాజ పద్య లక్షణములు

                                                              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                              2. అతిశక్వరి ఛందమునకు చెందిన 15788 వ వృత్తము.
                                                              3. 15 అక్షరములు ఉండును.
                                                              4. 20 మాత్రలు ఉండును.
                                                              5. మాత్రా శ్రేణి: I I U - I U I - U I I - U I I - I I U
                                                                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I U - I U I - U I I - U I I - I I U
                                                                • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I U I - U I U - I I U I - I I I U
                                                                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : I I U - I U - I U I - I U - I I I I - U
                                                              6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                              7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                              8. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                              9. ప్రతి పాదమునందు స , జ , భ , భ , స గణములుండును.
                                                              10. ఉదాహరణలు:
                                                                1. భాస లష్టవిశ్రమరీతిఁ దనరినన్
                                                                  రాజమౌను రంనృపాల వసుమతిన్
                                                                  భాస లష్టవిశ్రమరీతిఁ దనరినన్
                                                                  రాజమౌను రంనృపాల వసుమతిన్
                                                                [TOP]
                                                            11. చంద్రరేఖ పద్య లక్షణములు

                                                              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                              2. అతిశక్వరి ఛందమునకు చెందిన 4625 వ వృత్తము.
                                                              3. 15 అక్షరములు ఉండును.
                                                              4. 27 మాత్రలు ఉండును.
                                                              5. మాత్రా శ్రేణి: U U U - U I U - U U U - I U U - I U U
                                                                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : U U - U U I - U U - U U I - U U - I U U
                                                              6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                              7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                              8. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                              9. ప్రతి పాదమునందు మ , ర , మ , య , య గణములుండును.
                                                              10. ఉదాహరణలు:
                                                                1. ఇంద్రాణిన్ జంద్రరేఖావృత్తాచ్ఛధీకౌముదీ శ్రీ
                                                                  సాంద్రస్మేరాభిరామన్ శ్వత్సుధావర్షిణిన్ నీ
                                                                  లేంద్రప్రామాణ్యనీరంద్రేభ్యన్ శ్రుతిజ్ఞేయనాద్యన్
                                                                  మంద్రస్తోత్రప్రసక్తిన్ మాన్యప్రపత్తిన్ భజింతున్
                                                                [TOP]
                                                            12. చంద్రశేఖర పద్య లక్షణములు

                                                              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                              2. అతిశక్వరి ఛందమునకు చెందిన 10928 వ వృత్తము.
                                                              3. 15 అక్షరములు ఉండును.
                                                              4. 21 మాత్రలు ఉండును.
                                                              5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I U I - U I U - I U I - U I U
                                                                • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I I I - I U - I U - I U - I U - I U - I U
                                                                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I U - I U I U - I U I U - I U
                                                                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I I I - U I U - I U I - U I U - I U
                                                              6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                              7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                              8. ప్రతి పాదమునందు 13 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                              9. ప్రతి పాదమునందు న , జ , ర , జ , ర గణములుండును.
                                                              10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                                  [TOP]
                                                              11. చంద్రశ్రీ పద్య లక్షణములు

                                                                1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                2. అతిశక్వరి ఛందమునకు చెందిన 5058 వ వృత్తము.
                                                                3. 15 అక్షరములు ఉండును.
                                                                4. 24 మాత్రలు ఉండును.
                                                                5. మాత్రా శ్రేణి: I U U - U U U - I I I - I U U - I U U
                                                                6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                8. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                9. ప్రతి పాదమునందు య , మ , న , య , య గణములుండును.
                                                                10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                                    [TOP]
                                                                11. డిండిమ పద్య లక్షణములు

                                                                  1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                  2. అతిశక్వరి ఛందమునకు చెందిన 11230 వ వృత్తము.
                                                                  3. 15 అక్షరములు ఉండును.
                                                                  4. 20 మాత్రలు ఉండును.
                                                                  5. మాత్రా శ్రేణి: I U I - I I U - I I I - I U I - U I U
                                                                    • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I U - I I I - U I - I I I - U I - U I - U
                                                                    • పంచమాత్రా శ్రేణి: I U I I - I U I I - I I U I - U I U
                                                                    • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I U I I I - U I I I I - U I U I - U
                                                                    • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I U I I - I U I - I I I U - I U I - U
                                                                  6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                  7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                  8. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                  9. ప్రతి పాదమునందు జ , స , న , జ , ర గణములుండును.
                                                                  10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                                      [TOP]
                                                                  11. నలిని పద్య లక్షణములు

                                                                    1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే భ్రమరావలికా , నలినీ , భ్రమరావళి అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                                                                    2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                    3. అతిశక్వరి ఛందమునకు చెందిన 14044 వ వృత్తము.
                                                                    4. 15 అక్షరములు ఉండును.
                                                                    5. 20 మాత్రలు ఉండును.
                                                                    6. మాత్రా శ్రేణి: I I U - I I U - I I U - I I U - I I U
                                                                      • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I U - I I U - I I U - I I U - I I U
                                                                      • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I U I I - U I I U - I I U I I - U
                                                                      • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I U I - I U - I I U I - I U - I I U
                                                                      • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I U - I I U I - I U I - I U I I - U
                                                                      • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I U I - I U I - I U I I - U I I - U
                                                                    7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                    8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                    9. ప్రతి పాదమునందు 10 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                    10. ప్రతి పాదమునందు స , స , స , స , స గణములుండును.
                                                                    11. ఉదాహరణలు:
                                                                      1. లినీవిమలాశయమాసమొప్పునవో
                                                                        త్పసుందరభావసముద్గతసుస్మితమం
                                                                        జుసత్త్వమునంబ్రకృతిన్ శుభదర్పణమ
                                                                        ట్లరారుపరాత్పరు వ్యాతసృష్టిగనన్
                                                                      [TOP]
                                                                  12. మణిగణనికరము పద్య లక్షణములు

                                                                    1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే శశికళ అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                                                                    2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                    3. అతిశక్వరి ఛందమునకు చెందిన 16384 వ వృత్తము.
                                                                    4. 15 అక్షరములు ఉండును.
                                                                    5. 16 మాత్రలు ఉండును.
                                                                    6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - I I I - I I I - I I U
                                                                      • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I I I - I I I I - I I I I - I I U
                                                                      • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I I I - I I I I I I - I I U
                                                                      • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - I I I I - I I I - I I I I - U
                                                                      • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : I I I I - I I I - I I I I - I I I - U
                                                                      • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I I I - I I I I I - I I I - I I I U
                                                                      • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I I I I - I I I - I I I I I - I U
                                                                      • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I I I - I I I I I - I I I I - I U
                                                                      • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I I I I - I I I I - I I I I I - U
                                                                    7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                    8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                    9. ప్రతి పాదమునందు 9 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                    10. ప్రతి పాదమునందు న , న , న , న , స గణములుండును.
                                                                    11. ఉదాహరణలు:
                                                                      1. గొడుగులు పఱియలు గుఱుకులు గొనుటన్
                                                                        సిముల తునుయలు సెదరి యునికిఁ బెం
                                                                        డిగలుఁ బడగలు ఱ్చు ముఱియలై
                                                                        పుమిఁ గలయుటకుఁ బొగులొలయ మదిన్
                                                                      2. కపు వలువలుఁ రకటకములున్‌
                                                                        నునుపగు తుఱుమును నొసలితిలకమున్‌
                                                                        రెడు హరిఁ గని గననననసల్‌
                                                                        నినిచిన మణిగణనికర మిభయతిన్‌.
                                                                      [TOP]
                                                                  13. మణిభూషణము పద్య లక్షణములు

                                                                    1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే మణిభూషణశ్రీ , నూతనమ్ , రమణీయక , సుందర , ఉత్సర అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                                                                    2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                    3. అతిశక్వరి ఛందమునకు చెందిన 11707 వ వృత్తము.
                                                                    4. 15 అక్షరములు ఉండును.
                                                                    5. 21 మాత్రలు ఉండును.
                                                                    6. మాత్రా శ్రేణి: U I U - I I I - U I I - U I I - U I U
                                                                      • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I U I - I I U I I - U I I U - I U
                                                                      • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : U I - U I I I - U I - I U I I - U I - U
                                                                    7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                    8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                    9. ప్రతి పాదమునందు 10 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                    10. ప్రతి పాదమునందు ర , న , భ , భ , ర గణములుండును.
                                                                    11. ఉదాహరణలు:
                                                                      1. రావిక్రముఁడ జేయుఁడ రాతిగజావళీ
                                                                        సాజాహితుఁడు సాంబుడు సాల్వచమూపతీ
                                                                        క్షేవృధ్ధియనువాని న కృత్రిమ సాహసో
                                                                        ద్ధాము దాకె శరధారలధారుణిఁగప్పుచున్
                                                                      2. స్తిరాజభయనిర్హర యండజవాహనా
                                                                        ధ్వస్తసంసరణ యంచుఁ బితామహవిశ్రమ
                                                                        ప్రస్తుతంబుగ రనంబుల భారగణంబులన్‌
                                                                        విస్తరింప మణిభూషణ వృత్తము చెల్వగున్‌.
                                                                      [TOP]
                                                                  14. మనోజ్ఞము పద్య లక్షణములు

                                                                    1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                    2. అతిశక్వరి ఛందమునకు చెందిన 11632 వ వృత్తము.
                                                                    3. 15 అక్షరములు ఉండును.
                                                                    4. 20 మాత్రలు ఉండును.
                                                                    5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I U I - I U I - U I I - U I U
                                                                      • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - I U I - I U - I U I - I U - I U
                                                                      • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : I I I I - U I - I U I - U I - I U I - U
                                                                    6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                    7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                    8. ప్రతి పాదమునందు 10 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                    9. ప్రతి పాదమునందు న , జ , జ , భ , ర గణములుండును.
                                                                    10. ఉదాహరణలు:
                                                                      1. విలమనోజ్ఞగుణప్రవృత్తినిఁదెల్పు వా
                                                                        క్సు మెదచాటున నూగు చొక్కపుఁ బూవుఁగా
                                                                        స్వనితవస్తువిభూతి పైకొన హృల్లతా
                                                                        ప్రమితినిఁ జాటు సుగంధ భావసమజ్ఞలన్
                                                                      2. శివశక్రనిరంతరార్చితపద్ద్వయున్‌
                                                                        భుగకులాధిపతల్పుఁ బూని నుతింపఁగా
                                                                        యతి నొండి నజాభరార్చిత మైచనున్‌
                                                                        జు వగు నుర్వి మనోజ్ఞ ష్యనురాగమై.
                                                                      [TOP]
                                                                  15. మహామంగళమణి పద్య లక్షణములు

                                                                    1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                    2. అతిశక్వరి ఛందమునకు చెందిన 14020 వ వృత్తము.
                                                                    3. 15 అక్షరములు ఉండును.
                                                                    4. 22 మాత్రలు ఉండును.
                                                                    5. మాత్రా శ్రేణి: I I U - U U U - I I U - I I U - I I U
                                                                      • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I U - U U - U I I - U I I - U I I - U
                                                                      • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I U U - U U I I - U I I U - I I U
                                                                    6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                    7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                    8. ప్రతి పాదమునందు 9 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                    9. ప్రతి పాదమునందు స , మ , స , స , స గణములుండును.
                                                                    10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                                        [TOP]
                                                                    11. మాలిని పద్య లక్షణములు

                                                                      1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే నాందీముఖీ అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                                                                      2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                      3. అతిశక్వరి ఛందమునకు చెందిన 4672 వ వృత్తము.
                                                                      4. 15 అక్షరములు ఉండును.
                                                                      5. 22 మాత్రలు ఉండును.
                                                                      6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - U U U - I U U - I U U
                                                                        • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I I I I - I U U - U I U - U I U - U
                                                                        • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I I I - U U U - I U U I - U U
                                                                      7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                      8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                      9. ప్రతి పాదమునందు 9 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                      10. ప్రతి పాదమునందు న , న , మ , య , య గణములుండును.
                                                                      11. ఉదాహరణలు:
                                                                        1. ల నిగమవేద్యున్‌ సంసృతివ్యాధివైద్యున్‌
                                                                          కుటవిమలమూర్తిన్‌ మాలినీవృత్త పూర్తిన్‌
                                                                          లితసమయోక్తిన్నాగవిశ్రాంతియుక్తిన్‌
                                                                          సువులు వివరింపన్‌ సొంపగున్విస్తరింపన్‌.
                                                                        2. ససురవధూలాస్యంబులున్ సిద్ధవిద్యా
                                                                          పటుపటహాతోద్యంబులున్ గిన్నరీకం
                                                                          పురుషలలితగీతంబుల్ మహారమ్యమయ్యెన్
                                                                          మునుదివిజాళీర్వాదనాదంబుతోడన్
                                                                        [TOP]
                                                                    12. లలితగతి పద్య లక్షణములు

                                                                      1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                      2. అతిశక్వరి ఛందమునకు చెందిన 15360 వ వృత్తము.
                                                                      3. 15 అక్షరములు ఉండును.
                                                                      4. 17 మాత్రలు ఉండును.
                                                                      5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - I I I - I U I - I I U
                                                                        • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - I I I - I U - I I I - U
                                                                        • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I I I I - I I I I I - U I I I - U
                                                                        • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I I I - I I I I U - I I I U
                                                                        • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - I I I I - I I I - U I I - I U
                                                                        • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I I I - I I I I I - I U I - I I U
                                                                        • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I I I I - I I I I - I U I I - I U
                                                                      6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                      7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                      8. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                      9. ప్రతి పాదమునందు న , న , న , జ , స గణములుండును.
                                                                      10. ఉదాహరణలు:
                                                                        1. లినిఁ బదునొకటి యతి నానజసలున్
                                                                          లితగతి కలరు నిల రంగనృపతీ
                                                                          లినిఁ బదునొకటి యతి నానజసలున్
                                                                          లితగతి కలరు నిల రంగనృపతీ
                                                                        [TOP]
                                                                    13. శంకర1 పద్య లక్షణములు

                                                                      1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                      2. అతిశక్వరి ఛందమునకు చెందిన 7135 వ వృత్తము.
                                                                      3. 15 అక్షరములు ఉండును.
                                                                      4. 20 మాత్రలు ఉండును.
                                                                      5. మాత్రా శ్రేణి: U I I - I I U - I I I - I U I - I U U
                                                                        • త్రిమాత్రా శ్రేణి: U I - I I I - U I - I I I - U I - I U - U
                                                                        • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U I I - I I U - I I I I - U I I - U U
                                                                        • పంచమాత్రా శ్రేణి: U I I I - I U I I - I I U I - I U U
                                                                        • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I I I I - U I I I I - U I I U - U
                                                                        • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : U I I I - I U I - I I I U - I I U - U
                                                                      6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                      7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                      8. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                      9. ప్రతి పాదమునందు భ , స , న , జ , య గణములుండును.
                                                                      10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                                          [TOP]
                                                                      11. సన్నుత పద్య లక్షణములు

                                                                        1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                        2. అతిశక్వరి ఛందమునకు చెందిన 15851 వ వృత్తము.
                                                                        3. 15 అక్షరములు ఉండును.
                                                                        4. 20 మాత్రలు ఉండును.
                                                                        5. మాత్రా శ్రేణి: U I U - I U I - I I I - U I I - I I U
                                                                          • త్రిమాత్రా శ్రేణి: U I - U I - U I - I I I - U I - I I I - U
                                                                          • పంచమాత్రా శ్రేణి: U I U - I U I I - I I U I - I I I U
                                                                          • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I U I - U I I I I - U I I I I - U
                                                                          • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : U I U - I U I - I I I U - I I I I - U
                                                                        6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                        7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                        8. ప్రతి పాదమునందు 10 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                        9. ప్రతి పాదమునందు ర , జ , న , భ , స గణములుండును.
                                                                        10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                                            [TOP]
                                                                        11. సరసాంక పద్య లక్షణములు

                                                                          1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                          2. అతిశక్వరి ఛందమునకు చెందిన 5868 వ వృత్తము.
                                                                          3. 15 అక్షరములు ఉండును.
                                                                          4. 21 మాత్రలు ఉండును.
                                                                          5. మాత్రా శ్రేణి: I I U - I U I - I I U - I I U - I U U
                                                                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I U I - U I - I I U I - I U - I U U
                                                                          6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                          7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                          8. ప్రతి పాదమునందు 10 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                          9. ప్రతి పాదమునందు స , జ , స , స , య గణములుండును.
                                                                          10. ఉదాహరణలు:
                                                                            1. సాంక వృత్తమమరున్ జసాయ లొందన్
                                                                              సీజ సంభవయతిన్ లజాత నేత్రా
                                                                              సాంక వృత్తమమరున్ జసాయ లొందన్
                                                                              సీజ సంభవయతిన్ లజాత నేత్రా
                                                                            [TOP]
                                                                        12. సుకేసరము పద్య లక్షణములు

                                                                          1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే ప్రభద్రక , భద్రక-2 అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                                                                          2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                          3. అతిశక్వరి ఛందమునకు చెందిన 11184 వ వృత్తము.
                                                                          4. 15 అక్షరములు ఉండును.
                                                                          5. 20 మాత్రలు ఉండును.
                                                                          6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I U I - U I I - I U I - U I U
                                                                            • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I I I - I U - I U - I I I - U I - U I - U
                                                                            • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I U - I U I I I - U I U I - U
                                                                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - I U I - U I - I I U - I U - I U
                                                                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : I I I I - U I - U I I - I U - I U I - U
                                                                          7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                          8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                          9. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                          10. ప్రతి పాదమునందు న , జ , భ , జ , ర గణములుండును.
                                                                          11. ఉదాహరణలు:
                                                                            1. లు చివుళ్ళు వహ్నిపరిణామమూర్తులై
                                                                              లము లంటుకొన్నఁ దమవైన యాకృతుల్
                                                                              కొకొని మారెగాని మఱికోలుపోవు నై
                                                                              నిభృతమైన వన్నియల జాలి తోటలన్
                                                                            2. తియవతారసంఖ్య నిడి యాదరంబుతో
                                                                              తిశయమై నజంబులు భజాంతరేఫలున్‌
                                                                              వితముగా నొనర్చి యరవిందలోచనున్‌
                                                                              క్షితిధరు సంస్తుతించిన సుకేసరంబగున్‌.
                                                                            [TOP]
                                                                        13. సుగంధి పద్య లక్షణములు

                                                                          1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే ఉత్సవ , ఉత్సాహ , చామర , తూణక , మహోత్సవ , శాలిని-2 , ప్రశాంతి అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                                                                          2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                          3. అతిశక్వరి ఛందమునకు చెందిన 10923 వ వృత్తము.
                                                                          4. 15 అక్షరములు ఉండును.
                                                                          5. 23 మాత్రలు ఉండును.
                                                                          6. మాత్రా శ్రేణి: U I U - I U I - U I U - I U I - U I U
                                                                            • త్రిమాత్రా శ్రేణి: U I - U I - U I - U I - U I - U I - U I - U
                                                                            • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I U I - U I U I - U I U I - U I U
                                                                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : U I U - I U I - U I U - I U I - U I U
                                                                          7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                          8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                          9. ప్రతి పాదమునందు 9 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                          10. ప్రతి పాదమునందు ర , జ , ర , జ , ర గణములుండును.
                                                                          11. ఉదాహరణలు:
                                                                            1. నిన్ను వేఁడువార మయ్య నీరజాక్ష! మమ్ము నా
                                                                              న్నులం బ్రపన్నులం బ్రపంచమున్ దయామతిం
                                                                              జెన్నుమీరఁ గావవే, ప్రసిద్ధుఁ డిద్ధకీర్తిసం
                                                                              న్నుఁడున్ వదాన్యుఁడుం దస్వితుల్యతేజుఁడున్
                                                                            2. ట్టు లామునీంద్రుఁ డాడి యీయ నన్న థేనువున్
                                                                              ట్టి కట్టి కొంచుఁ బోవ బార్థివుండు బల్మి మైఁ
                                                                              దొట్టఁ గన్ దురంతచింత దుఃఖితాత్మ యౌచు న
                                                                              న్నిట్టు వాయఁగా మునీంద్రుఁ డేమి తప్పు చేసితిన్
                                                                            3. రి నీదుమాయరూపమున్నదున్నయట్లుగాఁ
                                                                              గోరిపట్టుకోఁదలంపఁగూడిరావు దుర్మతీ
                                                                              యౌ చావుమంచు స్వామి గ్ని బాణసంధిగా
                                                                              నూరితాటకేయుమేన నొల్కొనన్విదిర్చినన్
                                                                            [TOP]

                                                                        అష్టి (16)

                                                                        1. అశ్వగతి పద్య లక్షణములు

                                                                          1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే ఖగతిః , అశ్వాక్రాంత , పద్మముఖీ , సంగత అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                                                                          2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                          3. అష్టి ఛందమునకు చెందిన 28087 వ వృత్తము.
                                                                          4. 16 అక్షరములు ఉండును.
                                                                          5. 22 మాత్రలు ఉండును.
                                                                          6. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I I - U I I - U I I - U I I - U
                                                                            • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I I - U I I - U I I - U I I - U
                                                                            • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I I U - I I U I I - U I I U - I I U
                                                                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : U I - I U I I - U I - I U I I - U I - I U
                                                                          7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                          8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                          9. ప్రతి పాదమునందు 10 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                          10. ప్రతి పాదమునందు భ , భ , భ , భ , భ , గ గణములుండును.
                                                                          11. ఉదాహరణలు:
                                                                            1. దు భకారములుం గమునై తగు నశ్వగతిన్
                                                                              దు భకారములుం గమునై తగు నశ్వగతిన్
                                                                              దు భకారములుం గమునై తగు నశ్వగతిన్
                                                                              దు భకారములుం గమునై తగు నశ్వగతిన్
                                                                            [TOP]
                                                                        2. గజవిలసిత పద్య లక్షణములు

                                                                          1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే ఋషభగజవిలసితమ్ అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                                                                          2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                          3. అష్టి ఛందమునకు చెందిన 32727 వ వృత్తము.
                                                                          4. 16 అక్షరములు ఉండును.
                                                                          5. 20 మాత్రలు ఉండును.
                                                                          6. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I U - I I I - I I I - I I I - U
                                                                            • త్రిమాత్రా శ్రేణి: U I - I U - I U - I I I - I I I - I I I - U
                                                                            • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I I U - I U I I I - I I I I I I - U
                                                                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : U I - I U I - U I - I I I I - I I I - I U
                                                                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : U I I - U I - U I I - I I I - I I I I - U
                                                                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : U I I - U I U - I I I I - I I I I I - U
                                                                          7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                          8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                          9. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                          10. ప్రతి పాదమునందు భ , ర , న , న , న , గ గణములుండును.
                                                                          11. ఉదాహరణలు:
                                                                            1. చీటువివ్వికావు జిలుగు తళుకు జిగి దం
                                                                              తా కృతి కానరాద సలు నలుపుటిటికుల్
                                                                              గా నగాళి కావు దలవు మొదలవు ముం
                                                                              దీ రిరాజిలేద యిటగునగున కదుపన్
                                                                            [TOP]
                                                                        3. చంచల పద్య లక్షణములు

                                                                          1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే చిత్రశోభ,చిత్రమ్ అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                                                                          2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                          3. అష్టి ఛందమునకు చెందిన 43691 వ వృత్తము.
                                                                          4. 16 అక్షరములు ఉండును.
                                                                          5. 24 మాత్రలు ఉండును.
                                                                          6. మాత్రా శ్రేణి: U I U - I U I - U I U - I U I - U I U - I
                                                                            • త్రిమాత్రా శ్రేణి: U I - U I - U I - U I - U I - U I - U I - U I
                                                                            • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I U I - U I U I - U I U I - U I U I
                                                                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : U I U - I U I - U I U - I U I - U I U - I
                                                                          7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                          8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                          9. ప్రతి పాదమునందు 9 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                          10. ప్రతి పాదమునందు ర , జ , ర , జ , ర , ల గణములుండును.
                                                                          11. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                                              [TOP]
                                                                          12. చంద్రభాను పద్య లక్షణములు

                                                                            1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                            2. అష్టి ఛందమునకు చెందిన 21848 వ వృత్తము.
                                                                            3. 16 అక్షరములు ఉండును.
                                                                            4. 23 మాత్రలు ఉండును.
                                                                            5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - U I U - I U I - U I U - I U I - U
                                                                              • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I I I - U I - U I - U I - U I - U I - U I - U
                                                                              • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I U I - U I U I - U I U I - U I U
                                                                              • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I I U - I U I - U I U - I U I - U I U
                                                                            6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                            7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                            8. ప్రతి పాదమునందు 10 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                            9. ప్రతి పాదమునందు న , ర , జ , ర , జ , గ గణములుండును.
                                                                            10. ఉదాహరణలు:
                                                                              1. జరల్ జగల్ గదించినం దిశావిరామమై
                                                                                యఁ జంద్రభానువృత్తమౌను రంగభూవరా!
                                                                                జరల్ జగల్ గదించినం దిశావిరామమై
                                                                                యఁ జంద్రభానువృత్తమౌను రంగభూవరా!
                                                                              [TOP]
                                                                          13. చంద్రశ్రీ పద్య లక్షణములు

                                                                            1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే ప్రవరలలితమ్ అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                                                                            2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                            3. అష్టి ఛందమునకు చెందిన 10178 వ వృత్తము.
                                                                            4. 16 అక్షరములు ఉండును.
                                                                            5. 25 మాత్రలు ఉండును.
                                                                            6. మాత్రా శ్రేణి: I U U - U U U - I I I - I I U - U I U - U
                                                                              • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I U U - U U - U I I I - I I U - U I U - U
                                                                            7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                            8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                            9. ప్రతి పాదమునందు 12 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                            10. ప్రతి పాదమునందు య , మ , న , స , ర , గ గణములుండును.
                                                                            11. ఉదాహరణలు:
                                                                              1. న్నాథున్‌ లక్ష్మీహృదయజలప్రోద్యదర్కున్‌
                                                                                గాధీశారూఢున్‌ సుకవిజనల్పద్రుమంబున్‌
                                                                                న్వర్ణింపంగా యమనసయుతంబై రగంబుల్‌
                                                                                మొగిం జంద్రశ్రీకిన్నిలుచు యతి ముక్కంటినొందున్‌.
                                                                              [TOP]
                                                                          14. జ్ఞాన పద్య లక్షణములు

                                                                            1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                            2. అష్టి ఛందమునకు చెందిన 15805 వ వృత్తము.
                                                                            3. 16 అక్షరములు ఉండును.
                                                                            4. 22 మాత్రలు ఉండును.
                                                                            5. మాత్రా శ్రేణి: U U I - I I I - U I I - U I I - I I U - U
                                                                              • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - I I I I - U I I - U I I - I I U - U
                                                                              • పంచమాత్రా శ్రేణి: U U I - I I I U - I I U I - I I I U - U
                                                                              • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U I I - I I U I I - U I I I I - U U
                                                                            6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                            7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                            8. ప్రతి పాదమునందు 10 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                            9. ప్రతి పాదమునందు త , న , భ , భ , స , గ గణములుండును.
                                                                            10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                                                [TOP]
                                                                            11. డమరుక పద్య లక్షణములు

                                                                              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                              2. అష్టి ఛందమునకు చెందిన 30564 వ వృత్తము.
                                                                              3. 16 అక్షరములు ఉండును.
                                                                              4. 22 మాత్రలు ఉండును.
                                                                              5. మాత్రా శ్రేణి: I I U - U U I - I U I - I I U - I I I - U
                                                                                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I U U - U I I U - I I I U I - I I U
                                                                                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I U - U U I - I U I - I I U I - I I U
                                                                              6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                              7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                              8. ప్రతి పాదమునందు 9 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                              9. ప్రతి పాదమునందు స , త , జ , స , న , గ గణములుండును.
                                                                              10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                                                  [TOP]
                                                                              11. పంచచామరము పద్య లక్షణములు

                                                                                1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే నారాచ , మహోత్సవ అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                                                                                2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                3. అష్టి ఛందమునకు చెందిన 21846 వ వృత్తము.
                                                                                4. 16 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                5. 24 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                6. మాత్రా శ్రేణి: I U I - U I U - I U I - U I U - I U I - U
                                                                                  • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I U - I U - I U - I U - I U - I U - I U - I U
                                                                                  • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I U I U - I U I U - I U I U - I U I U
                                                                                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I U I - U I U - I U I - U I U - I U I - U
                                                                                7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                9. ప్రతి పాదమునందు 10 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                10. ప్రతి పాదమునందు జ , ర , జ , ర , జ , గ గణములుండును.
                                                                                11. ఉదాహరణలు:
                                                                                  1. టా చతుర్ముఖుం డరాగఁ నిష్ట శిష్టపాళితోఁ
                                                                                    టాలునన్మునిప్రభుండు ద్ద భక్తియుక్తిమై
                                                                                    నిటాలమందుఁ గేలుదోయి నిల్చి మ్రొక్కి నిల్చితా
                                                                                    ని టేటికో ననుం గనంగ నేగుదెంచె ధాతయున్
                                                                                  2. త్వరాస దృగ్విధీయమాన దానతోయ శోషితాం
                                                                                    బురాశి వర్ధనాతి కృత్ప్రభూత కీర్తి మండల
                                                                                    స్ఫుత్సుధా మయూఖ వైరి భూమి భృచ్చిరోల్లస
                                                                                    త్కిరీట రత్న రాజితకాంతి దీపితాంఘ్రి పంకజా
                                                                                  3. రేఫలున్‌ జరేఫలున్‌ జసంయుతంబులై తగన్‌
                                                                                    గురూపరిస్థితిం బొసంగి గుంఫనం బెలర్పఁగా
                                                                                    విరించిసంఖ్య నందమైన విశ్రమంబులం దగున్‌
                                                                                    బ్రరూఢమైనఁ బద్మనాభ పంచచామరం బగున్‌.
                                                                                  4. రుత్ర్పరోహలోలతల్ప ధ్యసంస్థలాశ్రయా
                                                                                    రారమాకరోపలాలిప్రసారితాంఘ్రికా
                                                                                    రుద్వృధాకధానుబంధమంథరోత్సవానక
                                                                                    స్ఫుద్విరావనర్తితోప భూవనీశిఖావళా
                                                                                  [TOP]
                                                                              12. పద్మకము-1 పద్య లక్షణములు

                                                                                1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే పద్మ అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                                                                                2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                3. అష్టి ఛందమునకు చెందిన 23416 వ వృత్తము.
                                                                                4. 16 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                5. 21 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - U I I - I U I - I U I - I U I - U
                                                                                  • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I U I - I I U I I - U I I U - I U
                                                                                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I I I - U I I I - U I - I U I I - U I - U
                                                                                7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                9. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                10. ప్రతి పాదమునందు న , భ , జ , జ , జ , గ గణములుండును.
                                                                                11. ఉదాహరణలు:
                                                                                  1. లితంబు నభజాజగణంబులు గాంతమై
                                                                                    లదిగ్విరమణంబులు న్నుతమై చనన్‌
                                                                                    టదైత్యమదభంజను న్నుతిసేయఁగాఁ
                                                                                    బ్రటమై కృతులఁ బద్మము ద్మకుఁ బట్టగున్‌.
                                                                                  [TOP]
                                                                              13. పద్మకము-2 పద్య లక్షణములు

                                                                                1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే పద్మ అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                                                                                2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                3. అష్టి ఛందమునకు చెందిన 23416 వ వృత్తము.
                                                                                4. 16 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                5. 21 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - U I I - I U I - I U I - I U I - U
                                                                                  • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I U I - I I U I I - U I I U - I U
                                                                                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I I I - U I I I - U I - I U I I - U I - U
                                                                                7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                9. ప్రతి పాదమునందు 8 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                10. ప్రతి పాదమునందు న , భ , జ , జ , జ , గ గణములుండును.
                                                                                11. ఉదాహరణలు:
                                                                                  1. కొడుకుపల్కువినికూడదునాక దురాత్ముడై
                                                                                    డఁగ మీకు నపకారము సేసిధరిత్రి వె
                                                                                    ల్వడఁగ బంచెఁగడుఁ బాపమతిన్ దృతరాష్ట్రుఁడె
                                                                                    య్యెల దుర్జనుల నేమఱి నమ్మఁగఁబీలునే
                                                                                  [TOP]
                                                                              14. ప్రియకాంత పద్య లక్షణములు

                                                                                1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే కాంత అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                                                                                2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                3. అష్టి ఛందమునకు చెందిన 13264 వ వృత్తము.
                                                                                4. 16 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                5. 22 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I U U - I I I - I U U - I I U - U
                                                                                  • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I I I - U U - I I I I - U U - I I U - U
                                                                                  • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I U - U I I I I - U U I I - U U
                                                                                7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                9. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                10. ప్రతి పాదమునందు న , య , న , య , స , గ గణములుండును.
                                                                                11. ఉదాహరణలు:
                                                                                  1. ద్విదములం గాన తిరిగితిన్ గాదె హరీ యీ
                                                                                    విపినము నందెల్ల వెదకి పిల్చేను సదా నా
                                                                                    మిట నీ పేరె చలము చాలించు హితానన్
                                                                                    కృ సుధ చల్లేవ హృదియు తృళ్ళేను ముదానన్
                                                                                  2. నియు శ్రీయున్సతు లజుఁడాత్మోద్భవుఁ డాప్తుల్‌
                                                                                    దివిజులు దామోదరునకు దేవళ్ళిఁ కనేరీ
                                                                                    తు గ నాఁగా నయనయమ్యక్సగయుక్తిన్‌
                                                                                    వినుతమై దిగ్యతిఁ బ్రియకాంతాకృతి యొప్పున్‌.
                                                                                  [TOP]
                                                                              15. ఫలసదనము పద్య లక్షణములు

                                                                                1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే శిశుభరణమ్ అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                                                                                2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                3. అష్టి ఛందమునకు చెందిన 16384 వ వృత్తము.
                                                                                4. 16 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                5. 18 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - I I I - I I I - I I U - U
                                                                                  • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I I I - I I I I - I I I I - I I U - U
                                                                                  • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I I I - I I I I I I - I I U U
                                                                                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : I I I I - I I I - I I I I - I I I - U U
                                                                                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I I I - I I I I I - I I I - I I I U - U
                                                                                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I I I I - I I I - I I I I I - I U - U
                                                                                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I I I - I I I I I - I I I I - I U U
                                                                                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I I I I - I I I I - I I I I I - U U
                                                                                7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                9. ప్రతి పాదమునందు 10 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                10. ప్రతి పాదమునందు న , న , న , న , స , గ గణములుండును.
                                                                                11. ఉదాహరణలు:
                                                                                  1. ల మిటుల పురము లమి యఱుమంగా
                                                                                    నుజ సమితిచెడి సనము లఱవంగా
                                                                                    నుజపతికి నెడద లరి చెదరంగా
                                                                                    సు వివశమగుచు ఱల గరువంబై
                                                                                  2. లును ననలును దరఁగ సగయుక్తిన్‌
                                                                                    రుహ భవయతు లహిత మతితోడన్‌
                                                                                    నినుపుచు సుకవులు మణివిలసదురస్కున్‌
                                                                                    గొకొని పొగడఁగ నగు ఫలసదనంబుల్‌.
                                                                                  [TOP]
                                                                              16. మంగళమణి పద్య లక్షణములు

                                                                                1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                2. అష్టి ఛందమునకు చెందిన 31711 వ వృత్తము.
                                                                                3. 16 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                4. 20 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                5. మాత్రా శ్రేణి: U I I - I I U - I I I - I U I - I I I - U
                                                                                  • త్రిమాత్రా శ్రేణి: U I - I I I - U I - I I I - U I - I I I - U
                                                                                  • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U I I - I I U - I I I I - U I I - I I U
                                                                                  • పంచమాత్రా శ్రేణి: U I I I - I U I I - I I U I - I I I U
                                                                                  • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I I I I - U I I I I - U I I I I - U
                                                                                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : U I I I - I U I - I I I U - I I I I - U
                                                                                6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                8. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                9. ప్రతి పాదమునందు భ , స , న , జ , న , గ గణములుండును.
                                                                                10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                                                    [TOP]
                                                                                11. మదనదర్పణ పద్య లక్షణములు

                                                                                  1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే మదనదర్ప అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                                                                                  2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                  3. అష్టి ఛందమునకు చెందిన 21855 వ వృత్తము.
                                                                                  4. 16 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                  5. 23 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                  6. మాత్రా శ్రేణి: U I I - I I U - I U I - U I U - I U I - U
                                                                                    • త్రిమాత్రా శ్రేణి: U I - I I I - U I - U I - U I - U I - U I - U
                                                                                    • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I I I I - U I U I - U I U I - U I U
                                                                                    • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : U I I I - I U I - U I U - I U I - U I U
                                                                                  7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                  8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                  9. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                  10. ప్రతి పాదమునందు భ , స , జ , ర , జ , గ గణములుండును.
                                                                                  11. ఉదాహరణలు:
                                                                                    1. శ్రీసజరజల్ గయుక్తిఁ జెందివచ్చినం గుమా
                                                                                      రా మదనదర్పమయ్యె నబ్జభూవిరామమై
                                                                                      శ్రీసజరజల్ గయుక్తిఁ జెందివచ్చినం గుమా
                                                                                      రా మదనదర్పమయ్యె నబ్జభూవిరామమై
                                                                                    [TOP]
                                                                                12. మేదిని పద్య లక్షణములు

                                                                                  1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే వాణి , వాణినీ అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                                                                                  2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                  3. అష్టి ఛందమునకు చెందిన 11184 వ వృత్తము.
                                                                                  4. 16 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                  5. 22 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                  6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I U I - U I I - I U I - U I U - U
                                                                                    • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I U - I U I I I - U I U I - U U
                                                                                  7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                  8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                  9. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                  10. ప్రతి పాదమునందు న , జ , భ , జ , ర , గ గణములుండును.
                                                                                  11. ఉదాహరణలు:
                                                                                    1. విను మిటులేటికిం జనిన వృత్తమూది యల్గన్
                                                                                      ము నుతించు నీదు గురుసారధీరబుద్ధిన్
                                                                                      నిను నతిశాంతచిత్తయని నిక్క మేను గందున్
                                                                                      మున నిట్టినీకగునె త్సరంబు వత్సా.
                                                                                    2. ణముతో జకారభగణంబులున్ జకార
                                                                                      ప్రగుణిత రేఫయున్‌ గురువుభాతిఁగాగ నోలిన్‌
                                                                                      నవతార విశ్రమము దండిగా నొనర్పన్‌
                                                                                      మృమదవర్ణుఁ డీయకొను మేదినీ సమాఖ్యన్‌.
                                                                                    [TOP]
                                                                                13. వామదేవ పద్య లక్షణములు

                                                                                  1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                  2. అష్టి ఛందమునకు చెందిన 21995 వ వృత్తము.
                                                                                  3. 16 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                  4. 23 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                  5. మాత్రా శ్రేణి: U I U - I U I - I I I - U I U - I U I - U
                                                                                    • త్రిమాత్రా శ్రేణి: U I - U I - U I - I I I - U I - U I - U I - U
                                                                                    • పంచమాత్రా శ్రేణి: U I U - I U I I - I I U I - U I U - I U
                                                                                    • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I U I - U I I I I - U I U I - U I U
                                                                                    • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : U I U - I U I - I I I U - I U I - U I U
                                                                                  6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                  7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                  8. ప్రతి పాదమునందు 10 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                  9. ప్రతి పాదమునందు ర , జ , న , ర , జ , గ గణములుండును.
                                                                                  10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                                                      [TOP]
                                                                                  11. శంకర2 పద్య లక్షణములు

                                                                                    1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                    2. అష్టి ఛందమునకు చెందిన 30703 వ వృత్తము.
                                                                                    3. 16 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                    4. 20 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                    5. మాత్రా శ్రేణి: U I I - I U I - I I I - I I U - I I I - U
                                                                                      • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U I I - I U I - I I I I - I U I - I I U
                                                                                      • పంచమాత్రా శ్రేణి: U I I I - U I I I - I I I U - I I I U
                                                                                      • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : U I I I - U I - I I I I I - U I - I I U
                                                                                      • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : U I I - I U I I - I I I I - U I I I - U
                                                                                    6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                    7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                    8. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                    9. ప్రతి పాదమునందు భ , జ , న , స , న , గ గణములుండును.
                                                                                    10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                                                        [TOP]

                                                                                    అత్యష్టి (17)

                                                                                    1. చంపకకేసరి పద్య లక్షణములు

                                                                                      1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                      2. అత్యష్టి ఛందమునకు చెందిన 46828 వ వృత్తము.
                                                                                      3. 17 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                      4. 23 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                      5. మాత్రా శ్రేణి: I I U - I U I - I I U - I I U - I I U - I U
                                                                                        • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I U - I U I - I I U - I I U - I I U - I U
                                                                                        • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I U I - U I - I I U I - I U - I I U I - U
                                                                                        • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I U I - U I I - I U I I - U I I - U I U
                                                                                      6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                      7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                      8. ప్రతి పాదమునందు 9 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                      9. ప్రతి పాదమునందు స , జ , స , స , స , వ(లగ) గణములుండును.
                                                                                      10. ఉదాహరణలు:
                                                                                        1. సాస్వలౌ యతి గజంబులఁ జంపకకేసరిన్
                                                                                          సాస్వలౌ యతి గజంబులఁ జంపకకేసరిన్
                                                                                          సాస్వలౌ యతి గజంబులఁ జంపకకేసరిన్
                                                                                          సాస్వలౌ యతి గజంబులఁ జంపకకేసరిన్
                                                                                        [TOP]
                                                                                    2. జాగ్రత్ పద్య లక్షణములు

                                                                                      1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                      2. అత్యష్టి ఛందమునకు చెందిన 28540 వ వృత్తము.
                                                                                      3. 17 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                      4. 22 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                      5. మాత్రా శ్రేణి: I I U - I I I - I U I - I I I - U I I - U U
                                                                                        • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I U - I I I I - U I I - I I U - I I U - U
                                                                                        • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I U I I - I I U I I - I I U I I - U U
                                                                                      6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                      7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                      8. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                      9. ప్రతి పాదమునందు స , న , జ , న , భ , గా(గగ) గణములుండును.
                                                                                      10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                                                          [TOP]
                                                                                      11. తారక పద్య లక్షణములు

                                                                                        1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                        2. అత్యష్టి ఛందమునకు చెందిన 31612 వ వృత్తము.
                                                                                        3. 17 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                        4. 22 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                        5. మాత్రా శ్రేణి: I I U - I I I - I U I - I U I - I I I - U U
                                                                                          • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I U - I I I I - U I I - U I I - I I U - U
                                                                                          • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I U I - I I I U - I I U I - I I I U - U
                                                                                          • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I U I I - I I U I I - U I I I I - U U
                                                                                        6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                        7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                        8. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                        9. ప్రతి పాదమునందు స , న , జ , జ , న , గా(గగ) గణములుండును.
                                                                                        10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                                                            [TOP]
                                                                                        11. ధృతి పద్య లక్షణములు

                                                                                          1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే పృథ్వి , విలంబితగతి అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                                                                                          2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                          3. అత్యష్టి ఛందమునకు చెందిన 38750 వ వృత్తము.
                                                                                          4. 17 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                          5. 24 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                          6. మాత్రా శ్రేణి: I U I - I I U - I U I - I I U - I U U - I U
                                                                                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I U - I I I U - I U - I I I U - I U - U I U
                                                                                            • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I U I I - I U - I U I I - I U - I U U - I U
                                                                                          7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                          8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                          9. ప్రతి పాదమునందు 9 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                          10. ప్రతి పాదమునందు జ , స , జ , స , య , వ(లగ) గణములుండును.
                                                                                          11. ఉదాహరణలు:
                                                                                            1. ప్రతాపగుణభూషణా రహితార్థసంభాషణా
                                                                                              వితీర్ణిరవినందనా విభవనూత్నసంక్రందనా
                                                                                              శ్రుతిస్మృతివిచక్షణా సుకృతకీర్తిసంరక్షణా
                                                                                              క్షితీంద్రనుతవర్తనా శివపదద్వయీకీర్తనా
                                                                                            [TOP]
                                                                                        12. నర్కుటము పద్య లక్షణములు

                                                                                          1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే కోకిలకాక , నర్దటకమ్ అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                                                                                          2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                          3. అత్యష్టి ఛందమునకు చెందిన 56240 వ వృత్తము.
                                                                                          4. 17 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                          5. 22 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                          6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I U I - U I I - I U I - I U I - I U
                                                                                            • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I U - I U I I I - U I I U - I I U
                                                                                          7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                          8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                          9. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                          10. ప్రతి పాదమునందు న , జ , భ , జ , జ , వ(లగ) గణములుండును.
                                                                                          11. ఉదాహరణలు:
                                                                                            1. కొలిచెద నందగోపసుతు కోమలపాదములన్‌
                                                                                              దులిచెదఁ బూర్వసంచితపు దోషములన్‌ సుఖినై
                                                                                              నిలిచెద నన్న నర్కుటము నిర్మలవృత్తమగున్‌
                                                                                              లితమై నజంబుల భజావల దిగ్విరతిన్‌.
                                                                                            2. ప్రసృతివిలోచనాకుసుమబాణదిశాలలనా
                                                                                              సృణపటీరలేపకృతికోవిదబాహుతటీ
                                                                                              విసృమరకీర్తిజాలరణవీక్షితవైరినృప
                                                                                              త్యసృగతిపంకిలాసిముఖయైందవవంశమణీ! !
                                                                                            [TOP]
                                                                                        13. పదకోకిలకాంక పద్య లక్షణములు

                                                                                          1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                          2. అత్యష్టి ఛందమునకు చెందిన 56240 వ వృత్తము.
                                                                                          3. 17 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                          4. 22 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                          5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I U I - U I I - I U I - I U I - I U
                                                                                            • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I U - I U I I I - U I I U - I I U
                                                                                          6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                          7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                          8. ప్రతి పాదమునందు 8,14 వ అక్షరములు యతి స్థానములు
                                                                                          9. ప్రతి పాదమునందు న , జ , భ , జ , జ , వ(లగ) గణములుండును.
                                                                                          10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                                                              [TOP]
                                                                                          11. పాలాశదళము పద్య లక్షణములు

                                                                                            1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే త్వరితగతి అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                                                                                            2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                            3. అత్యష్టి ఛందమునకు చెందిన 32768 వ వృత్తము.
                                                                                            4. 17 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                            5. 19 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                            6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - I I I - I I I - I I I - U U
                                                                                              • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I I I I - I I I I I - I I I I I - U U
                                                                                              • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - I I I I - I I I - I I I I - I U - U
                                                                                            7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                            8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                            9. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                            10. ప్రతి పాదమునందు న , న , న , న , న , గా(గగ) గణములుండును.
                                                                                            11. ఉదాహరణలు:
                                                                                              1. దునయిదు లఘువులును రఁగ గగ మొందన్‌
                                                                                                దియగునెడ విరతులు లసి పొడసూపన్‌
                                                                                                బొలి హరినుతులఁ గడు దొలుపగుచుఁ బాలా
                                                                                                ళ మనఁబరఁగుఁ గవినులు గొనియాడన్‌.
                                                                                              [TOP]
                                                                                          12. పృథ్వి-2 పద్య లక్షణములు

                                                                                            1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                            2. అత్యష్టి ఛందమునకు చెందిన 38750 వ వృత్తము.
                                                                                            3. 17 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                            4. 24 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                            5. మాత్రా శ్రేణి: I U I - I I U - I U I - I I U - I U U - I U
                                                                                              • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I U - I I I U - I U - I I I U - I U - U I U
                                                                                              • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I U I I - I U - I U I I - I U - I U U - I U
                                                                                            6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                            7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                            8. ప్రతి పాదమునందు 12 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                            9. ప్రతి పాదమునందు జ , స , జ , స , య , వ(లగ) గణములుండును.
                                                                                            10. ఉదాహరణలు:
                                                                                              1. మూల్యమణిభూషణంబులు గజాశ్వబృందంబులున్
                                                                                                మృద్ధధనధాన్యరాసులు ప్రస్తగోవర్గముల్
                                                                                                గ్రమంబునను భూసురేశుల కణ్యపుణ్యార్థియై
                                                                                                ర్త్యనిభుఁడిచ్చెఁ బాండువిభుఁ త్యుదారస్థితిన్
                                                                                              2. సంబులు జసంబులున్‌ యలగ సంగతిన్‌ సాంగమై
                                                                                                పొసంగ నమృతాంశుభృద్యతులు పొందఁ బాదంబులై
                                                                                                బిప్రసవలోచనా! వినుము పృథ్వినాఁ బృథ్విలో
                                                                                                సంశయమగున్‌ భవద్వినుతులందు నింపొందినన్‌.
                                                                                              [TOP]
                                                                                          13. మందాక్రాంతము పద్య లక్షణములు

                                                                                            1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే శ్రీధరా అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                                                                                            2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                            3. అత్యష్టి ఛందమునకు చెందిన 18929 వ వృత్తము.
                                                                                            4. 17 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                            5. 27 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                            6. మాత్రా శ్రేణి: U U U - U I I - I I I - U U I - U U I - U U
                                                                                              • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : U U - U U I - I I I I - U U I - U U - I U U
                                                                                            7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                            8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                            9. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                            10. ప్రతి పాదమునందు మ , భ , న , త , త , గా(గగ) గణములుండును.
                                                                                            11. ఉదాహరణలు:
                                                                                              1. వీణానాదప్రతిమ నిగమావిర్భవత్సారపుణ్య
                                                                                                శ్రేణీసంపాదిత విమలతాస్థేమనిర్లేపచిత్త
                                                                                                త్రా క్రీడాకలనసతతోత్సాహవద్ధివ్యభావా
                                                                                                ప్రాణాపానాహరణ నిపుణప్రాపణీయానుభావా
                                                                                              2. చెందెం బాదాంబుజరజముచే స్త్రీత్వ మారాతికిం జే
                                                                                                యందెం జాపం బిరుతునుకలై ద్భుతం బావహిల్లన్‌
                                                                                                మ్రందెన్మారొడ్డి దశముఖుఁడున్‌ రాముచే నంచుఁ జెప్పన్‌
                                                                                                మందాక్రాంతన్‌ మభనతతగా మండితాశా యతుల్గాన్‌.
                                                                                              [TOP]
                                                                                          14. వంశపత్రపతిత పద్య లక్షణములు

                                                                                            1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                            2. అత్యష్టి ఛందమునకు చెందిన 64983 వ వృత్తము.
                                                                                            3. 17 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                            4. 22 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                            5. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I U - I I I - U I I - I I I - I U
                                                                                              • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I I U - I U I I I - U I I I I - I I U
                                                                                            6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                            7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                            8. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                            9. ప్రతి పాదమునందు భ , ర , న , భ , న , వ(లగ) గణములుండును.
                                                                                            10. ఉదాహరణలు:
                                                                                              1. బాగు వంశపత్రపతితన్ రనభనలగల్
                                                                                                బాగు వంశపత్రపతితన్ రనభనలగల్
                                                                                                బాగు వంశపత్రపతితన్ రనభనలగల్
                                                                                                బాగు వంశపత్రపతితన్ రనభనలగల్
                                                                                              [TOP]
                                                                                          15. శిఖరిణి పద్య లక్షణములు

                                                                                            1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                            2. అత్యష్టి ఛందమునకు చెందిన 59330 వ వృత్తము.
                                                                                            3. 17 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                            4. 25 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                            5. మాత్రా శ్రేణి: I U U - U U U - I I I - I I U - U I I - I U
                                                                                              • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I U U - U U - U I I I - I I U - U I I I - U
                                                                                            6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                            7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                            8. ప్రతి పాదమునందు 13 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                            9. ప్రతి పాదమునందు య , మ , న , స , భ , వ(లగ) గణములుండును.
                                                                                            10. ఉదాహరణలు:
                                                                                              1. స్స్వాధ్యాయాదిక్షపితమలచిత్తప్రకలితా
                                                                                                విజ్జాలజ్వాలావిరమణసుధావృష్టిలలితా
                                                                                                పాపుష్పక్షీరచ్ఛవికిరణసంర్జనధురా
                                                                                                ర్వానిర్వాహప్రచురకలనస్థైర్యమధురా
                                                                                              2. జేంద్రాపద్ధ్వంసిన్‌ ముదిరసదృశుం గంజనయనున్‌
                                                                                                జింతుం దాత్పర్యంబున ననినచో భాస్కరయతిన్‌
                                                                                                ప్రజాహ్లాదం బైనన్‌ యమనసభవప్రస్ఫురితమై
                                                                                                ద్విశ్రేష్ఠుల్మెచ్చన్‌ శిఖరిణి గడున్‌ విశ్రుతమగున్‌.
                                                                                              [TOP]
                                                                                          16. శ్రీమతి పద్య లక్షణములు

                                                                                            1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                            2. అత్యష్టి ఛందమునకు చెందిన 22115 వ వృత్తము.
                                                                                            3. 17 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                            4. 27 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                            5. మాత్రా శ్రేణి: U I U - U U I - I U U - I I U - I U I - U U
                                                                                              • పంచమాత్రా శ్రేణి: U I U - U U I - I U U - I I U I - U I U - U
                                                                                            6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                            7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                            8. ప్రతి పాదమునందు 12 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                            9. ప్రతి పాదమునందు ర , త , య , స , జ , గా(గగ) గణములుండును.
                                                                                            10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                                                                [TOP]
                                                                                            11. హరిణి పద్య లక్షణములు

                                                                                              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                              2. అత్యష్టి ఛందమునకు చెందిన 46112 వ వృత్తము.
                                                                                              3. 17 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                              4. 25 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                              5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I U - U U U - U I U - I I U - I U
                                                                                                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I I I - I U U - U U - U I U - I I U - I U
                                                                                              6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                              7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                              8. ప్రతి పాదమునందు 12 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                              9. ప్రతి పాదమునందు న , స , మ , ర , స , వ(లగ) గణములుండును.
                                                                                              10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                1. రిణియను వృత్తంబొప్పున్ భాస్కరాత్తవిరామమై
                                                                                                  రినమరేఫస్వంబై షోడశప్రమదాసహ
                                                                                                  స్రమణుఁ దృణావర్తక్రవ్యాదసంహరు మస్తకో
                                                                                                  రిరుచిపింఛాచూడుం బీతవస్త్రు నుతింపఁగా
                                                                                                2. గు నసమప్రోద్యద్రేఫల్‌ ససంగతమై లగల్‌
                                                                                                  దొయఁగ మురద్వేషిన్‌ సద్భక్తితో వినుతించెదన్‌
                                                                                                  సిరుహగర్భే శానాదిత్యత్తము నన్నచో
                                                                                                  రిణి యనువృత్తం బొప్పారున్‌ బురారి విరామమై.
                                                                                                [TOP]

                                                                                            ధృతి (18)

                                                                                            1. అతివినయ పద్య లక్షణములు

                                                                                              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                              2. ధృతి ఛందమునకు చెందిన 131072 వ వృత్తము.
                                                                                              3. 18 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                              4. 19 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                              5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - I I I - I I I - I I I - I I U
                                                                                                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I I I - I I I I - I I I I - I I I I - I U
                                                                                                • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I I I I - I I I I I - I I I I I - I I U
                                                                                                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - I I I I - I I I - I I I I - I I I - U
                                                                                                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I I I - I I I I I - I I I - I I I I I - I U
                                                                                                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I I I I - I I I - I I I I I - I I I - I U
                                                                                              6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                              7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                              8. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                              9. ప్రతి పాదమునందు న , న , న , న , న , స గణములుండును.
                                                                                              10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                1. లు గలయఁగ ననల సయుతములగుచున్
                                                                                                  రు నతివినయకివి శమయతికృతులన్
                                                                                                  లు గలయఁగ ననల సయుతములగుచున్
                                                                                                  లు గలయఁగ ననల సయుతములగుచున్
                                                                                                [TOP]
                                                                                            2. కుసుమితలతావేల్లిత పద్య లక్షణములు

                                                                                              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                              2. ధృతి ఛందమునకు చెందిన 37857 వ వృత్తము.
                                                                                              3. 18 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                              4. 29 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                              5. మాత్రా శ్రేణి: U U U - U U I - I I I - I U U - I U U - I U U
                                                                                              6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                              7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                              8. ప్రతి పాదమునందు 12 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                              9. ప్రతి పాదమునందు మ , త , న , య , య , య గణములుండును.
                                                                                              10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                1. శ్రీనాథున్‌ బ్రహ్మాద్యమరవర సంసేవ్యపాదారవిందున్‌
                                                                                                  దీనానాథవ్రాతభరను గుణోదీర్ణునిం బాడి వోలిన్‌
                                                                                                  గానారూఢాత్ముల్‌ మతనయయయల్‌ కామజిద్విశ్రమంబై
                                                                                                  వీనుల్‌ నిండారం గుసుమితలతావేల్లితావృత్తమొప్పున్‌.
                                                                                                [TOP]
                                                                                            3. క్ష్మాహార పద్య లక్షణములు

                                                                                              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                              2. ధృతి ఛందమునకు చెందిన 30841 వ వృత్తము.
                                                                                              3. 18 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                              4. 28 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                              5. మాత్రా శ్రేణి: U U U - I I I - I U U - U U I - I I I - U U U
                                                                                                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - U I I - I I U - U U - U I I - I I U - U U
                                                                                                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U U - I I I I U - U U U - I I I I U - U U
                                                                                              6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                              7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                              8. ప్రతి పాదమునందు 9,13 వ అక్షరములు యతి స్థానములు
                                                                                              9. ప్రతి పాదమునందు మ , న , య , త , న , మ గణములుండును.
                                                                                              10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                1. సానుక్రోశుఁడు మధురస్వాద్వాభాషి కలవేదార్థా
                                                                                                  హీప్రౌడుఁడు ధిషణాహేలాలోకహిత సదాజీవుం
                                                                                                  డేనోదూరుఁడు తరిణుం డీహాదూరుఁ డితిహశబ్దార్థా
                                                                                                  ఙ్ఞానాస్థానము నిరతస్వాహాభర్తృరణశీలుండున్
                                                                                                [TOP]
                                                                                            4. తనుమధ్యమా పద్య లక్షణములు

                                                                                              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                              2. ధృతి ఛందమునకు చెందిన 77378 వ వృత్తము.
                                                                                              3. 18 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                              4. 29 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                              5. మాత్రా శ్రేణి: I U U - U U U - I U U - I I I - U I U - U I U
                                                                                              6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                              7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                              8. ప్రతి పాదమునందు 8,15 వ అక్షరములు యతి స్థానములు
                                                                                              9. ప్రతి పాదమునందు య , మ , య , న , ర , ర గణములుండును.
                                                                                              10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                                                                  [TOP]
                                                                                              11. తరలి పద్య లక్షణములు

                                                                                                1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                2. ధృతి ఛందమునకు చెందిన 97247 వ వృత్తము.
                                                                                                3. 18 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                4. 23 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                5. మాత్రా శ్రేణి: U I I - I I U - I I I - I U I - I I I - U I U
                                                                                                  • త్రిమాత్రా శ్రేణి: U I - I I I - U I - I I I - U I - I I I - U I - U
                                                                                                  • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U I I - I I U - I I I I - U I I - I I U - I U
                                                                                                  • పంచమాత్రా శ్రేణి: U I I I - I U I I - I I U I - I I I U - I U
                                                                                                  • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I I I I - U I I I I - U I I I I - U I U
                                                                                                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : U I I I - I U I - I I I U - I I I I - U I U
                                                                                                6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                8. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                9. ప్రతి పాదమునందు భ , స , న , జ , న , ర గణములుండును.
                                                                                                10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                  1. చారుభసన భూరిజన రసాంద్రగణములన్‌ దిశా
                                                                                                    సా విరతి నందముగ నిజంబు తరలి చెన్నగున్‌.
                                                                                                    చారుభసన భూరిజన రసాంద్రగణములన్‌ దిశా
                                                                                                    సా విరతి నందముగ నిజంబు తరలి చెన్నగున్‌.
                                                                                                  [TOP]
                                                                                              12. తాండవజవ పద్య లక్షణములు

                                                                                                1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                2. ధృతి ఛందమునకు చెందిన 63484 వ వృత్తము.
                                                                                                3. 18 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                4. 22 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                5. మాత్రా శ్రేణి: I I U - I I I - I I I - I I U - I I I - I U U
                                                                                                  • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I U - I I I I - I I I I - U I I - I I U - U
                                                                                                  • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I U I - I I I I I - I I U I - I I I U - U
                                                                                                  • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I U I I - I I I I I I - U I I I I - U U
                                                                                                  • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I U I - I I I I - I I I U - I I I I - U U
                                                                                                6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                8. ప్రతి పాదమునందు 12 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                9. ప్రతి పాదమునందు స , న , న , స , న , య గణములుండును.
                                                                                                10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                                                                    [TOP]
                                                                                                11. త్వరితపదగతి పద్య లక్షణములు

                                                                                                  1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                  2. ధృతి ఛందమునకు చెందిన 65536 వ వృత్తము.
                                                                                                  3. 18 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                  4. 20 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                  5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - I I I - I I I - I I I - I U U
                                                                                                    • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - I I I - I I I - I I I - I U - U
                                                                                                    • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I I I - I I I I - I I I I - I I I I - U U
                                                                                                    • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I I I I - I I I I I - I I I I I - I U U
                                                                                                    • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I I I - I I I I I I - I I I I U - U
                                                                                                    • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : I I I I - I I I - I I I I - I I I - I I U - U
                                                                                                    • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I I I I - I I I - I I I I I - I I I - U U
                                                                                                    • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I I I - I I I I I - I I I I - I I I U - U
                                                                                                    • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I I I I - I I I I - I I I I I - I I U - U
                                                                                                  6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                  7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                  8. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                  9. ప్రతి పాదమునందు న , న , న , న , న , య గణములుండును.
                                                                                                  10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                    1. సిరుహభవసదృశతుర ననననాయల్
                                                                                                      త్వరితపదగతి కమరు శమయతియు గాగన్
                                                                                                      సిరుహభవసదృశతుర ననననాయల్
                                                                                                      త్వరితపదగతి కమరు శమయతియు గాగన్
                                                                                                    [TOP]
                                                                                                12. దేవరాజ పద్య లక్షణములు

                                                                                                  1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                  2. ధృతి ఛందమునకు చెందిన 125912 వ వృత్తము.
                                                                                                  3. 18 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                  4. 23 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                  5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - U I U - I I I - I U I - U I I - I I U
                                                                                                    • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I I I - U I - U I - I I I - U I - U I - I I I - U
                                                                                                    • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I I U - I U I I - I I U I - U I I I - I U
                                                                                                    • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I U I - U I I I I - U I U I - I I I U
                                                                                                    • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I I U - I U I - I I I U - I U I - I I I U
                                                                                                  6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                  7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                  8. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                  9. ప్రతి పాదమునందు న , ర , న , జ , భ , స గణములుండును.
                                                                                                  10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                    1. క్షితి నరల్‌నజల్‌భసలును జెన్నుగా నభవయతి
                                                                                                      స్థితియు దేవరాజమునకుఁ జెల్లు రంగనరపతీ
                                                                                                      క్షితి నరల్‌నజల్‌భసలును జెన్నుగా నభవయతి
                                                                                                      స్థితియు దేవరాజమునకుఁ జెల్లు రంగనరపతీ
                                                                                                    [TOP]
                                                                                                13. నిశా-2 పద్య లక్షణములు

                                                                                                  1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే నారాచ , నారాచక , మహామలికా , సింహవిక్రీడిత , వరదా అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                                                                                                  2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                  3. ధృతి ఛందమునకు చెందిన 74944 వ వృత్తము.
                                                                                                  4. 18 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                  5. 26 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                  6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - U I U - U I U - U I U - U I U
                                                                                                    • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I I I - I I I U - I U - U I U - U I - U U I - U
                                                                                                    • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I I I I - I U - I U U - I U - U I U - U I - U
                                                                                                    • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I I I I - I U I - U U I - U U - I U U - I U
                                                                                                  7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                  8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                  9. ప్రతి పాదమునందు 9 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                  10. ప్రతి పాదమునందు న , న , ర , ర , ర , ర గణములుండును.
                                                                                                  11. ఉదాహరణలు:
                                                                                                    1. విశునులు భక్షణాశన్ శవానీక సాన్నిధ్యమున్
                                                                                                      సి పెరమృగాళిపై రాఁ జలద్దర్శయద్దంతముల్
                                                                                                      గుగుడలుగ గొంచు ఘూర్ణారవన్మంద్రరావంబుగన్
                                                                                                      సిజడియనట్లు సాగున్ మరిం బేర్చి కవ్వించుచున్
                                                                                                    [TOP]
                                                                                                14. మత్తకోకిల పద్య లక్షణములు

                                                                                                  1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే చర్చరీ , మల్లికామాల , మాలికోత్తరమాలికా , విబుధప్రియా , హరనర్తన , ఉజ్జ్వల అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                                                                                                  2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                  3. ధృతి ఛందమునకు చెందిన 93019 వ వృత్తము.
                                                                                                  4. 18 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                  5. 26 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                  6. మాత్రా శ్రేణి: U I U - I I U - I U I - I U I - U I I - U I U
                                                                                                    • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : U I - U I I - U I - U I I - U I - U I I - U I - U
                                                                                                  7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                  8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                  9. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                  10. ప్రతి పాదమునందు ర , స , జ , జ , భ , ర గణములుండును.
                                                                                                  11. ఉదాహరణలు:
                                                                                                    1. ల్లిదుం డగు కంసుచేతను బాధ నొందుచుచున్న మీ
                                                                                                      ల్లిఁ గాచిన భంగిఁ గాచితి ధార్తరాష్ట్రులచేత నేఁ
                                                                                                      ల్లడంబునఁ జిక్కకుండఁగ దావకీన గుణవ్రజం
                                                                                                      బెల్ల సంస్తుతి సేసి చెప్పఁగ నెంతదాన జగత్పతీ!
                                                                                                    2. న్యసన్నుత సాహసుండు మురారి యొత్తె యదూత్తముల్
                                                                                                      న్యులై వినఁ బాంచజన్యము దారితాఖిలజంతు చై
                                                                                                      న్యమున్ భువనైకమాన్యము దారుణధ్వని భీతరా
                                                                                                      న్యమున్ బరిమూర్చితాఖిలత్రుదానవసైన్యమున్.
                                                                                                    3. తండ్రి సచ్చినమీఁద మాపెదతండ్రిబిడ్డలు దొల్లి పె
                                                                                                      క్కండ్రు సర్పవిషాగ్నిబాధల గాసిఁ బెట్టఁగ మమ్ము ని
                                                                                                      ల్లాండ్ర నంతముఁ బొందకుండఁగ లాలనంబున మీరు మా
                                                                                                      తండ్రి భంగి సముద్ధరింతురు ద్విధంబు దలంతురే?
                                                                                                    4. వావిఁ జెల్లెలు గాని పుత్రికవంటి దుత్తమురాలు; సం
                                                                                                      భానీయచరిత్ర; భీరువు; బాల; నూత్నవివాహ సు
                                                                                                      శ్రీవిలాసిని; దీన; కంపితచిత్త; నీ కిదె మ్రొక్కెదన్;
                                                                                                      కావే; కరుణామయాత్మక; కంస! మానవవల్లభా!
                                                                                                    5. ల్లి! నీ యుదరంబులోనఁ బ్రధానబూరుషుఁ డున్నవాఁ
                                                                                                      డెల్లి పుట్టెడిఁ; గంసుచే భయ మింత లేదు; నిజంబు; మా
                                                                                                      కెల్లవారికి భద్రమయ్యెడు; నింక నీ కడు పెప్పుడుం
                                                                                                      ల్లగావలె యాదవావళి సంతసంబునఁ బొంగఁగన్.
                                                                                                    6. క్కచేత సుదర్శనంబును నొక్క చేతను శంఖమున్‌
                                                                                                      క్కచేతఁ బయోరుహంబును నొక్క చేత గదం దగన్‌
                                                                                                      క్కడంబగుమూర్తికిన్‌ రసజాభరంబులు దిగ్యతిన్‌
                                                                                                      క్కువందగఁ బాడి రార్యులు త్తకోకిల వృత్తమున్‌.
                                                                                                    [TOP]
                                                                                                15. శివశంకర పద్య లక్షణములు

                                                                                                  1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే సురభి అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                                                                                                  2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                  3. ధృతి ఛందమునకు చెందిన 126844 వ వృత్తము.
                                                                                                  4. 18 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                  5. 22 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                  6. మాత్రా శ్రేణి: I I U - I I I - I U I - I I I - U I I - I I U
                                                                                                    • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I U - I I I I - U I I - I I U - I I I I - U
                                                                                                    • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I U I I - I I U I I - I I U I I - I I U
                                                                                                  7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                  8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                  9. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                  10. ప్రతి పాదమునందు స , న , జ , న , భ , స గణములుండును.
                                                                                                  11. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                                                                      [TOP]
                                                                                                  12. హరనర్తన పద్య లక్షణములు

                                                                                                    1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                    2. ధృతి ఛందమునకు చెందిన 90971 వ వృత్తము.
                                                                                                    3. 18 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                    4. 27 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                    5. మాత్రా శ్రేణి: U I U - I I U - I U I - I U U - U I I - U I U
                                                                                                      • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I U I - I U I U - I I U U - U I I U - I U
                                                                                                    6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                    7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                    8. ప్రతి పాదమునందు 9 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                    9. ప్రతి పాదమునందు ర , స , జ , య , భ , ర గణములుండును.
                                                                                                    10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                      1. ద్ధవాసనఁజేసిహాళిశార్దూళావళిపొందుచున్
                                                                                                        యుద్ధభూమినిఁజేరిదృష్ట్లొగినేదాత్త్యాయతిఁజిందుచున్
                                                                                                        విద్ధసైందవరాజిపైవిచలద్ గృధ్రావృతి క్రోధసం
                                                                                                        ద్ధ గర్జనఁబాపి తప్పక యట్లేకప్పక నిల్చున్
                                                                                                      [TOP]
                                                                                                  13. హరిణప్లుత పద్య లక్షణములు

                                                                                                    1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                    2. ధృతి ఛందమునకు చెందిన 93019 వ వృత్తము.
                                                                                                    3. 18 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                    4. 26 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                    5. మాత్రా శ్రేణి: U I U - I I U - I U I - I U I - U I I - U I U
                                                                                                      • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : U I - U I I - U I - U I I - U I - U I I - U I - U
                                                                                                    6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                    7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                    8. ప్రతి పాదమునందు 9,14 వ అక్షరములు యతి స్థానములు
                                                                                                    9. ప్రతి పాదమునందు ర , స , జ , జ , భ , ర గణములుండును.
                                                                                                    10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                                                                        [TOP]

                                                                                                    అతిధృతి (19)

                                                                                                    1. కవికంఠభూషణ పద్య లక్షణములు

                                                                                                      1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే కవికంఠవిభూషణ అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                                                                                                      2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                      3. అతిధృతి ఛందమునకు చెందిన 177900 వ వృత్తము.
                                                                                                      4. 19 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                      5. 26 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                      6. మాత్రా శ్రేణి: I I U - I U I - I I U - I I U - I I U - I U I - U
                                                                                                        • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I U - I U I - I I U - I I U - I I U - I U I - U
                                                                                                        • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I U I - U I - I I U I - I U - I I U I - U I - U
                                                                                                        • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I U I - U I I - I U I I - U I I - U I U - I U
                                                                                                      7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                      8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                      9. ప్రతి పాదమునందు 9 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                      10. ప్రతి పాదమునందు స , జ , స , స , స , జ , గ గణములుండును.
                                                                                                      11. ఉదాహరణలు:
                                                                                                        1. పొపొచ్చెమున్నె మన మువ్వురు తల్లులు మువ్వురున్ రమా
                                                                                                          ణీయమూర్తు లవదాతయశోనిధు లందు నాపయిన్
                                                                                                          దిమైన ప్రేమ నియతిం జనువారలు వారిలోననున్
                                                                                                          ఱియుం గడిందిగను న్ననచేయున కైకకాదటే
                                                                                                        [TOP]
                                                                                                    2. చంద్రకళ పద్య లక్షణములు

                                                                                                      1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                      2. అతిధృతి ఛందమునకు చెందిన 186587 వ వృత్తము.
                                                                                                      3. 19 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                      4. 28 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                      5. మాత్రా శ్రేణి: U I U - I I U - I I U - U U I - I U I - I U I - U
                                                                                                      6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                      7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                      8. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                      9. ప్రతి పాదమునందు ర , స , స , త , జ , జ , గ గణములుండును.
                                                                                                      10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                        1. మున్నువిన్నది దేవరహస్యంబున్ దమకున్ వినిపింపగా
                                                                                                          నెన్నొసార్లు తలంచితిగానీ యేను వచింపనెలేదు నే
                                                                                                          డెన్నజెప్పకయున్నఫలంబొక్కంతయులేదుధరాధిపా
                                                                                                          మున్నుదేవయుగంబున వింటిన్ భూపభవత్సుత హేతువున్
                                                                                                        2. వీనులారఁ బ్రసిద్ధపదంబుల్‌ వేడుకఁ గూర్చి దిశాయతిన్‌
                                                                                                          గా వచ్చి రపాతజజంబుల్‌ ల్గ దిటంబుగఁ జెప్పగన్‌
                                                                                                          జాకీవదనాంబుజ శశ్వత్సౌరభలోల మధువ్రతా
                                                                                                          దావాంతక చంద్రకళా వృత్తంబు సభం గడు నొప్పగున్‌.
                                                                                                        [TOP]
                                                                                                    3. తరళము పద్య లక్షణములు

                                                                                                      1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే ధ్రువకోకిల అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                                                                                                      2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                      3. అతిధృతి ఛందమునకు చెందిన 186040 వ వృత్తము.
                                                                                                      4. 19 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                      5. 26 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                      6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - U I I - U I U - I I U - I U I - I U I - U
                                                                                                        • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - U I I - U I - U I I - U I - U I I - U I - U
                                                                                                      7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                      8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                      9. ప్రతి పాదమునందు 12 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                      10. ప్రతి పాదమునందు న , భ , ర , స , జ , జ , గ గణములుండును.
                                                                                                      11. ఉదాహరణలు:
                                                                                                        1. మపూరుషుఁ డొక్కఁ డాఢ్యుఁడు పాలనోద్భవ నాశముల్
                                                                                                          సొరిదిఁ జేయు ముకుంద పద్మజ శూలి సంజ్ఞలఁ బ్రాకృత
                                                                                                          స్ఫురిత సత్త్వ రజస్తమంబులఁ బొందు నందు శుభస్థితుల్
                                                                                                          రి చరాచరకోటి కిచ్చు ననంతసత్త్వ నిరూఢుఁడై.
                                                                                                        2. శుకుఁడు గోచియు లేక పైఁ జనఁ జూచి తోయములందు ల
                                                                                                          జ్జకుఁ జలింపక చీర లొల్లక ల్లులాడెడి దేవక
                                                                                                          న్యలు, హా! శుక! ,యంచు వెన్క జనంగ వ్యాసునిఁ జూచి యం
                                                                                                          శుములన్ ధరియించి సిగ్గున స్రుక్కి రందఱు ధీనిధీ!
                                                                                                        3. ళినలోచన! నీవు నిక్కము నాకుఁ బుట్టెద వంచు నీ
                                                                                                          లుఁడు కంసుఁడు పెద్దకాలము కారయింట నడంచె; దు
                                                                                                          ర్మలినచిత్తుని నాజ్ఞజేయుము; మ్ముఁ గావుము భీతులన్;
                                                                                                          నులుసు లేక ఫలించె నోచిన నోము లెల్లను నీవయై.
                                                                                                        4. సుపు లాడి యురోజకుంకుమ పంకశోభితలై లస
                                                                                                          ద్వనలై కచభారచంపకదామలై సులలామలై
                                                                                                          సిఁడిమాడల కాంతు లఱ్ఱులఁ ర్వఁ దేరులమీఁద బెం
                                                                                                          పెసఁగ బాడిరి వ్రేత లా హరిహేల లింపగు నేలలన్.
                                                                                                        5. డుపులోపల నున్న పాపఁడు కాలఁ దన్నినఁ గిన్కతో
                                                                                                          డువఁ బోలునె క్రాఁగి తల్లికి? నాథ! సన్నము దొడ్డునై
                                                                                                          డఁగి కారణ కార్యరూపమునైన యీ సకలంబు నీ
                                                                                                          డుపులోనిదె గాదె? పాపఁడఁ గాక నే మఱి యెవ్వఁడన్?
                                                                                                        6. రుహాహిత సోదరీ ముఖ చంద్ర చంద్రిక లాదటన్‌
                                                                                                          గొలఁది మీఱఁగ లోచనంబులఁ గ్రోలి యొప్పు మహాసుఖిన్‌
                                                                                                          లుకుచో నభరంబులుం బిదపన్‌ సజంబు జగంబులున్‌
                                                                                                          జెలువుగా దరళంబునోలి రచింతు రంధకజిద్యతిన్‌.
                                                                                                        [TOP]
                                                                                                    4. ప్రభాకలిత పద్య లక్షణములు

                                                                                                      1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                      2. అతిధృతి ఛందమునకు చెందిన 175472 వ వృత్తము.
                                                                                                      3. 19 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                      4. 26 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                      5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I U I - I U I - U I I - U I U - I U I - U
                                                                                                        • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - I U I - I U - I U I - I U - I U I - U I - U
                                                                                                      6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                      7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                      8. ప్రతి పాదమునందు 13 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                      9. ప్రతి పాదమునందు న , జ , జ , భ , ర , జ , గ గణములుండును.
                                                                                                      10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                                                                          [TOP]
                                                                                                      11. భూతిలకము పద్య లక్షణములు

                                                                                                        1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                        2. అతిధృతి ఛందమునకు చెందిన 186039 వ వృత్తము.
                                                                                                        3. 19 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                        4. 27 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                        5. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I I - U I U - I I U - I U I - I U I - U
                                                                                                          • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : U I - I U I - I U - I U I - I U - I U I - I U - I U
                                                                                                          • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : U I I - U I - I U I - U I - I U I - U I - I U I - U
                                                                                                        6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                        7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                        8. ప్రతి పాదమునందు 12 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                        9. ప్రతి పాదమునందు భ , భ , ర , స , జ , జ , గ గణములుండును.
                                                                                                        10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                          1. వాఁడె వధూమణి చూడవే ద్రిదిద్రుమంబు ధరిత్రికిన్‌
                                                                                                            బోఁడిమి దెచ్చిన శూరుఁ డీతనిఁ బోలలే రిల నెవ్వరున్‌
                                                                                                            వీఁ ధికుం డని భీమవిశ్రమవృత్తి భూతిలకం బగున్‌
                                                                                                            వేఁడి నుతింతురు భారసంబుల వెంట జాగము లొందఁగాన్‌.
                                                                                                          2. వెన్నెల లో విహరిమ్చ వెళ్ళగ వేడ్కగా విరితోటకున్
                                                                                                            న్నుల ముమ్దర తోచె కాంతుల ల్కియై కనుపమ్డువై
                                                                                                            న్నుల మిన్నయె తాను అల్లన నాడుచున్ చిరుహాసమున్
                                                                                                            వెన్నెలె ఆడిన రీతి, పేర్మిని వీణతో నొక వేదికన్
                                                                                                          [TOP]
                                                                                                      12. మణిదీప్తి పద్య లక్షణములు

                                                                                                        1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                        2. అతిధృతి ఛందమునకు చెందిన 55513 వ వృత్తము.
                                                                                                        3. 19 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                        4. 30 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                        5. మాత్రా శ్రేణి: U U U - I I U - I I U - U U I - I U I - I U U - U
                                                                                                          • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - U I I - U I I - U U - U I I - U I I - U U - U
                                                                                                          • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U U - I I U I I - U U U - I I U I I - U U U
                                                                                                        6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                        7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                        8. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                        9. ప్రతి పాదమునందు మ , స , స , త , జ , య , గ గణములుండును.
                                                                                                        10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                                                                            [TOP]
                                                                                                        11. మేఘవిస్ఫూర్జితం పద్య లక్షణములు

                                                                                                          1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                          2. అతిధృతి ఛందమునకు చెందిన 75714 వ వృత్తము.
                                                                                                          3. 19 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                          4. 30 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                          5. మాత్రా శ్రేణి: I U U - U U U - I I I - I I U - U I U - U I U - U
                                                                                                          6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                          7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                          8. ప్రతి పాదమునందు 13 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                          9. ప్రతి పాదమునందు య , మ , న , స , ర , ర , గ గణములుండును.
                                                                                                          10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                            1. స్థిరాంశుప్రస్విన్నామృతకరవియధ్ధేశచూడామనోజ్ఞా
                                                                                                              పురాళీప్రధ్వాసాధ్భుతరతభిజాబోగకేళీసమజ్ఞా
                                                                                                              రుత్పాళీకేళీగిరికృతధనుర్మండలీలగ్నవిష్ణూ
                                                                                                              జ్జ్వాలాహాలాహలవిషమహాహ్వరేఖాసహిష్ణూ
                                                                                                            2. మానాథున్‌ నాథున్‌ యదుకులశిరోమ్య రత్నాయమానున్‌
                                                                                                              ముద్యత్తేజిష్ణున్‌ దనుజయువతిస్ఫారహారాపహారున్‌
                                                                                                              మిముం బ్రీతిం బేర్కొం డ్రరుణవిరతిన్‌ మేఘవిస్ఫూర్జితాఖ్యన్‌
                                                                                                              గ్రమంబొప్పన్‌ బెద్దల్‌ యమనసములున్‌ రాగముల్గా ముకుందా!
                                                                                                            [TOP]
                                                                                                        12. వాణి పద్య లక్షణములు

                                                                                                          1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                          2. అతిధృతి ఛందమునకు చెందిన 106225 వ వృత్తము.
                                                                                                          3. 19 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                          4. 28 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                          5. మాత్రా శ్రేణి: U U U - U I I - I I U - I I I - I U U - I I U - U
                                                                                                            • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - U U - I I I I - U I I - I I U - U I I - U U
                                                                                                            • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U U - U I I I I - U I I I I - U U I I - U U
                                                                                                          6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                          7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                          8. ప్రతి పాదమునందు 13 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                          9. ప్రతి పాదమునందు మ , భ , స , న , య , స , గ గణములుండును.
                                                                                                          10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                                                                              [TOP]
                                                                                                          11. శంభు పద్య లక్షణములు

                                                                                                            1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                            2. అతిధృతి ఛందమునకు చెందిన 3172 వ వృత్తము.
                                                                                                            3. 19 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                            4. 32 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                            5. మాత్రా శ్రేణి: I I U - U U I - I U U - U I I - U U U - U U U - U
                                                                                                              • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I U - U U - I I U - U U - I I U - U U - U U - U U
                                                                                                              • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I U U - U I I U - U U I I - U U U - U U U - U
                                                                                                            6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                            7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                            8. ప్రతి పాదమునందు 13 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                            9. ప్రతి పాదమునందు స , త , య , భ , మ , మ , గ గణములుండును.
                                                                                                            10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                              1. శ్రిహృత్పంద్మాంతరసంస్స్పందాయితరేఖావిజ్ఞేయాకారా
                                                                                                                క్షితిభృత్కన్యాధరకాంతిశ్రీవివశీభూతాంతర్వాపారా
                                                                                                                ప్రనుప్రాణాంతరవర్తీ భూనతల్లీరేఖోద్యత్పుష్పా
                                                                                                                తి సంవిద్వేదనమర్మప్లావితక్తాలీనిర్యద్భాష్పా
                                                                                                              [TOP]
                                                                                                          12. శార్దూలవిక్రీడితము పద్య లక్షణములు

                                                                                                            1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                            2. అతిధృతి ఛందమునకు చెందిన 149337 వ వృత్తము.
                                                                                                            3. 19 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                            4. 30 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                            5. మాత్రా శ్రేణి: U U U - I I U - I U I - I I U - U U I - U U I - U
                                                                                                            6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                            7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                            8. ప్రతి పాదమునందు 13 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                            9. ప్రతి పాదమునందు మ , స , జ , స , త , త , గ గణములుండును.
                                                                                                            10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                              1. శ్రీ కైవల్య పదంబుఁ జేరుటకునై చింతించెదన్ లోక ర
                                                                                                                క్షైకారంభకు భక్త పాలనకళాసంరంభకున్ దానవో
                                                                                                                ద్రేస్తంభకుఁ గేళిలోలవిలసద్దృగ్జాలసంభూత నా
                                                                                                                నాకంజాతభవాండ కుంభకు మహానందాంగనాడింభకున్.
                                                                                                              2. పుట్టం బుట్ట, శరంబునన్ మొలవ నంభోయానపాత్రంబునన్
                                                                                                                నెట్టం గల్గను గాళిఁ గొల్వను బురాణింపన్ దొరంకొంటి మీఁ
                                                                                                                దెట్టే వెంటఁ జరింతుఁ దత్సరణి నా కీవమ్మయో! యమ్మ మేల్
                                                                                                                ట్టున్ నాకగుమమ్మనమ్మితిఁ జుమీబ్రాహ్మీ! దయాంభోనిధీ!
                                                                                                              3. సూతా! యే యుగవేళ నేమిటికి నెచ్చోటన్ మునిశ్రేష్ఠు నే
                                                                                                                శ్రోతల్ గోరిరి? యేమి హేతువునకై, శోధించి లోకైక వి
                                                                                                                ఖ్యాతిన్ వ్యాసుడుఁ మున్ను భాగవతముం ల్పించెఁ? దత్పుత్త్రుఁడే
                                                                                                                ప్రీతిన్ రాజునకీ పురాణకథఁ జెప్పెం? జెప్పవే యంతయున్.
                                                                                                              4. తాటంకాచలనంబుతో, భుజనటద్దమ్మిల్ల బండంబుతో
                                                                                                                శాటీముక్త కుచంబుతో, సదృఢచంత్కాంచితో, శీర్ణలా
                                                                                                                లాటాలేపముతో, మనోహరకరాగ్నోత్తరీయంబుతో
                                                                                                                గోటీందుప్రభతో, సురోజభర సంకోచద్విలగ్నంబుతోన్
                                                                                                              5. గలంగి జీవనపుటోలమునం బడి పోరుచున్ మహా
                                                                                                                మోలతా నిహద్దపదమున్ విడిపించుకొనంగ లేక సం
                                                                                                                దేముబోదు దేహి క్రియ దీనదశన్ గజ ముండె భీషణ
                                                                                                                గ్రాదురంత దంత పరిఘట్టిత పాద ఖురాగ్ర శల్యమైన్
                                                                                                              6. లా వొక్కింతయు లేదు; ధైర్యము విలోలంబయ్యె; బ్రాణంబులున్
                                                                                                                ఠావుల్ దప్పెను; మూర్ఛ వచ్ఛెఁ; దనువున్ స్సెన్; శ్రమంబయ్యెడిన్;
                                                                                                                నీవే తప్ప నితఃపరం బెఱుఁగ; మన్నింపంద గున్ దీనునిన్;
                                                                                                                రావే! యీశ్వర! కావవే వరద! సంక్షింపు భద్రాత్మకా!
                                                                                                              7. ద్మప్రోద్భవసన్నిభుల్‌ మసజసప్రవ్యక్త తాగంబులన్‌
                                                                                                                ద్మాప్తాంచితవిశ్రమంబుగ సముత్పాదింతు రుద్యన్మతిన్‌
                                                                                                                ద్మాక్షాయ నిజాంఘ్రిసంశ్రిత మహాద్మాయ యోగీంద్ర హృ
                                                                                                                త్పద్మస్థాయ నమోస్తుతే యనుచు నీశార్దూలవిక్రీడితన్‌.
                                                                                                              [TOP]
                                                                                                          13. శుభిక పద్య లక్షణములు

                                                                                                            1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                            2. అతిధృతి ఛందమునకు చెందిన 225265 వ వృత్తము.
                                                                                                            3. 19 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                            4. 26 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                            5. మాత్రా శ్రేణి: U U U - U I I - I I I - I I I - U I I - U I I - U
                                                                                                              • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U U - U U - I I I I - I I I I - U I I - U I I - U
                                                                                                              • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U U U - U I I I I - I I I I U - I I U I I - U
                                                                                                              • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : U U - U U I - I I I I - I I I U - I I U - I I U
                                                                                                            6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                            7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                            8. ప్రతి పాదమునందు 13 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                            9. ప్రతి పాదమునందు మ , భ , న , న , భ , భ , గ గణములుండును.
                                                                                                            10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                              1. సూరిస్తుత్యా మభవనవిలసిత సూర్యయతిన్ శుభికా
                                                                                                                కారంబై యెల్లకృతుల వెలయును ల్పితభాగలన్
                                                                                                                సూరిస్తుత్యా మభవనవిలసిత సూర్యయతిన్ శుభికా
                                                                                                                కారంబై యెల్లకృతుల వెలయును ల్పితభాగలన్
                                                                                                              [TOP]

                                                                                                          కృతి (20)

                                                                                                          1. అంబురుహము పద్య లక్షణములు

                                                                                                            1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                            2. కృతి ఛందమునకు చెందిన 372151 వ వృత్తము.
                                                                                                            3. 20 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                            4. 28 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                            5. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I I - U I I - U I I - U I U - I I U - I U
                                                                                                              • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : U I I - U I - I U I - I U - I I U - I U - I I U - I U
                                                                                                            6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                            7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                            8. ప్రతి పాదమునందు 13 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                            9. ప్రతి పాదమునందు భ , భ , భ , భ , ర , స , వ(లగ) గణములుండును.
                                                                                                            10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                              1. తాతుషార పటీర మరాళ సుధాసమాన మహాయశా
                                                                                                                నీదభృంగ తమాలదళాసితనీరజేంద్ర మణిద్యుతీ
                                                                                                                హా కిరీట ముఖాభరణాంచిత యంచు శ్రీపతిగూర్చి భా
                                                                                                                భాసవంబుల భాను విరామముఁ ల్క నంబురుహంబగున్‌.
                                                                                                              2. దేకులార్చితదేవశిరోమణిదేవదేవజగత్రయీ
                                                                                                                పానమూర్తికృపావనమూర్తివిభావనాకులచిత్తరా
                                                                                                                జీముధవ్రతజీవదశాపరిచేష్టితాఖిలలోకల
                                                                                                                క్ష్మీదనాసవశీతలసౌరభసేవనాంచితజీవనా
                                                                                                              [TOP]
                                                                                                          2. ఉత్పలమాల పద్య లక్షణములు

                                                                                                            1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                            2. కృతి ఛందమునకు చెందిన 355799 వ వృత్తము.
                                                                                                            3. 20 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                            4. 28 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                            5. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I U - I I I - U I I - U I I - U I U - I U
                                                                                                            6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                            7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                            8. ప్రతి పాదమునందు 10 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                            9. ప్రతి పాదమునందు భ , ర , న , భ , భ , ర , వ(లగ) గణములుండును.
                                                                                                            10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                              1. పుణ్యుడు రామచంద్రుడట వోయి ముదంబున గాంచె దండకా
                                                                                                                ణ్యము దాపసోత్తమ శణ్యము నుద్దత బర్హిబర్హలా
                                                                                                                ణ్యము గౌతమీ విమల వాఃకణ పర్యటనప్రభూత సా
                                                                                                                ద్గుణ్యము నుల్ల సత్తరు నికుంజ వరేణ్యము నగ్రగణ్యమున్
                                                                                                              2. గలంగి జీవనపుటోలమునం బడి పోరుచున్ మహా
                                                                                                                మోలతా నిహద్దపదమున్ విడిపించుకొనంగ లేక సం
                                                                                                                దేముబోదు దేహి క్రియ దీనదశన్ గజ ముండె భీషణ
                                                                                                                గ్రాదురంత దంత పరిట్టిత పాద ఖురాగ్ర శల్యమైన్
                                                                                                              3. వ్వనిచే జనించు జగ; మెవ్వని లోపల నుండు లీనమై;
                                                                                                                యెవ్వని యందు డిందుఁ; బరమేశ్వరుఁ డెవ్వఁడు; మూలకారణం
                                                                                                                బెవ్వఁ; డనాదిమధ్యలయుఁ డెవ్వఁడు; సర్వముఁ దానయైనవాఁ
                                                                                                                డెవ్వఁడు; వాని నాత్మభవు నీశ్వరు నే శరణంబు వేడెదన్.
                                                                                                              4. భానుసమాన విన్ బరన భారలగంబుల గూడి విశ్రమ
                                                                                                                స్థాము నందు బద్మజ యుతంబుగ నుత్పలమాలయై చనున్
                                                                                                                ద్మజయుగ్యతిన్ భరనభారలగంబులఁ జెంది సన్మనః
                                                                                                                ద్మవికాస హేతువగు ద్యము నుత్పలమాలయం డ్రిలన్
                                                                                                              5. శ్రీమణీముఖాంబురుహ సేవన షట్పద నాథ యంచు శృం
                                                                                                                గా రమేశ యంచు ధృత కౌస్తుభ యంచు భరేఫనంబులన్‌
                                                                                                                భాలగంబులుం గదియఁ ల్కుచు నుత్పలమాలికాకృతిన్‌
                                                                                                                గావమొప్పఁ జెప్పుదురు కావ్యవిదుల్‌ యతి తొమ్మిదింటఁగాన్‌.
                                                                                                              [TOP]
                                                                                                          3. కలిత పద్య లక్షణములు

                                                                                                            1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                            2. కృతి ఛందమునకు చెందిన 522176 వ వృత్తము.
                                                                                                            3. 20 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                            4. 23 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                            5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - U I I - I I U - I I I - I I I - I U
                                                                                                              • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - U I - I I I - U I - I I I - I I I - U
                                                                                                              • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I I I - I I U - I I I I - U I I - I I I I - I U
                                                                                                              • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I I I I - I U I I - I I U I - I I I I I - I U
                                                                                                              • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I I I - U I I I I - U I I I I - I I I U
                                                                                                              • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I I I - I I I U - I I I - I U I I - I I I - I I U
                                                                                                              • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I I I I - I U I - I I I U - I I I I - I I I U
                                                                                                            6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                            7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                            8. ప్రతి పాదమునందు 12 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                            9. ప్రతి పాదమునందు న , న , భ , స , న , న , వ(లగ) గణములుండును.
                                                                                                            10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                              1. భసననవంబుల నలినాప్తవిరమణము రస
                                                                                                                ప్రణుత కలితవృత్త మమరు రంగమనుజపతిమణీ
                                                                                                                భసననవంబుల నలినాప్తవిరమణము రస
                                                                                                                ప్రణుత కలితవృత్త మమరు రంగమనుజపతిమణీ
                                                                                                              [TOP]
                                                                                                          4. ఖచరప్లుతము పద్య లక్షణములు

                                                                                                            1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                            2. కృతి ఛందమునకు చెందిన 373176 వ వృత్తము.
                                                                                                            3. 20 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                            4. 28 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                            5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - U I I - U I I - U U U - I I U - I I U - I U
                                                                                                            6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                            7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                            8. ప్రతి పాదమునందు 12 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                            9. ప్రతి పాదమునందు న , భ , భ , మ , స , స , వ(లగ) గణములుండును.
                                                                                                            10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                              1. ద కేశవ దైత్యవిదారీ వారిజనాభ జగన్నిధీ
                                                                                                                రుణఁ జూడుము మమ్ముఁ బ్రసన్నాకార హరీయని పల్కినన్‌
                                                                                                                రుసతో సభభంబు మసావల్‌ వాలఁగ రుద్రవిరామ మై
                                                                                                                రుదుగా మునిపుంగవవర్ణ్యంబై ఖచరప్లుత మొప్పగన్‌.
                                                                                                              2. కసారససారసరేఖాగ్రస్థితపక్షిచయంబహో
                                                                                                                నినయట్టులకట్టినరెక్కల్‌వ్యాయతచంచులునాడఁగన్
                                                                                                                నినమున్నులకన్నులఁబంపాకాండసరోజలమూగఁగా
                                                                                                                నుజనాయకుఁడాయకఁగొంచున్‌దాటిచనెన్ గగనాధ్వమున్
                                                                                                              [TOP]
                                                                                                          5. ప్రభాకలితము పద్య లక్షణములు

                                                                                                            1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                            2. కృతి ఛందమునకు చెందిన 372080 వ వృత్తము.
                                                                                                            3. 20 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                            4. 27 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                            5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I U I - I U I - U I I - U I U - I I U - I U
                                                                                                              • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - I U I - I U - I U I - I U - I U I - I U - I U
                                                                                                              • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : I I I I - U I - I U I - U I - I U I - U I - I U I - U
                                                                                                            6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                            7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                            8. ప్రతి పాదమునందు 13 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                            9. ప్రతి పాదమునందు న , జ , జ , భ , ర , స , వ(లగ) గణములుండును.
                                                                                                            10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                              1. వెయ నజాభరసంబులున్ రవివిశ్రమంబులునుం బ్రజా
                                                                                                                లితకునొప్పు నగణ్యపుణ్య లగంబుమీద ధరం గృతిన్
                                                                                                                వెయ నజాభరసంబులున్ రవివిశ్రమంబులునుం బ్రజా
                                                                                                                లితకునొప్పు నగణ్యపుణ్య లగంబుమీద ధరం గృతిన్
                                                                                                              [TOP]
                                                                                                          6. భుజగ పద్య లక్షణములు

                                                                                                            1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                            2. కృతి ఛందమునకు చెందిన 372216 వ వృత్తము.
                                                                                                            3. 20 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                            4. 26 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                            5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - U I I - I I I - U I I - U I U - I I U - I U
                                                                                                              • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - U I I - I I I - U I I - U I - U I I - U I - U
                                                                                                              • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I I U - I I I - I I U I - I U - I U I I - U I - U
                                                                                                            6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                            7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                            8. ప్రతి పాదమునందు 13 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                            9. ప్రతి పాదమునందు న , భ , న , భ , ర , స , వ(లగ) గణములుండును.
                                                                                                            10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                              1. మును నభల్ నభరసవముల్ పదుమూఁట విశ్రమమొప్పినన్
                                                                                                                వజారత విజయరంగశిఖామణీ భుజగంబగున్
                                                                                                                మును నభల్ నభరసవముల్ పదుమూఁట విశ్రమమొప్పినన్
                                                                                                                వజారత విజయరంగశిఖామణీ భుజగంబగున్
                                                                                                              [TOP]
                                                                                                          7. మత్తకీర పద్య లక్షణములు

                                                                                                            1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                            2. కృతి ఛందమునకు చెందిన 372096 వ వృత్తము.
                                                                                                            3. 20 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                            4. 26 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                            5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - I U I - U I I - U I U - I I U - I U
                                                                                                              • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - I I I I - U I - U I I - U I - U I I - U I - U
                                                                                                            6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                            7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                            8. ప్రతి పాదమునందు 13 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                            9. ప్రతి పాదమునందు న , న , జ , భ , ర , స , వ(లగ) గణములుండును.
                                                                                                            10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                                                                                [TOP]
                                                                                                            11. మత్తేభవిక్రీడితము పద్య లక్షణములు

                                                                                                              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                              2. కృతి ఛందమునకు చెందిన 298676 వ వృత్తము.
                                                                                                              3. 20 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                              4. 30 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                              5. మాత్రా శ్రేణి: I I U - U I I - U I U - I I I - U U U - I U U - I U
                                                                                                              6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                              7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                              8. ప్రతి పాదమునందు 14 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                              9. ప్రతి పాదమునందు స , భ , ర , న , మ , య , వ(లగ) గణములుండును.
                                                                                                              10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                                1. రక్షార్థము దండ్రి పంప జని విశ్వామిత్రుడుం దోడరా
                                                                                                                  లీలం దునుమాడె రాము డదయుండై బాలుడై కుంతల
                                                                                                                  చ్ఛవిసంపజ్జితహాటకన్ గపటభాషావిఫురన్నాటకన్
                                                                                                                  భిన్నార్యమఘోటకన్ కరవిరా త్ఖేటకన్ దాటకన్
                                                                                                                2. సిరికిం జెప్పడు; శంఖ చక్ర యుగముంజేదోయి సంధింపడే
                                                                                                                  రివారంబును జీర డభ్రగపతిం న్నింప డాకర్ణికాం
                                                                                                                  ధమ్మిల్లము జక్క నొత్తడు వివాప్రోత్థితశ్రీకుచో
                                                                                                                  రిచేలాంచలమైన వీడడు గజప్రాణావనోత్సాహియై
                                                                                                                3. వైకుంఠపురంబులో నగరిలో నా మూల సౌధంబు దా
                                                                                                                  మందారవనాంతరామృత సరః ప్రాంతేందు కాంతోపలో
                                                                                                                  త్ప పర్యంక రమావినోది యగు నాన్నప్రసన్నుండు వి
                                                                                                                  హ్వ నాగేంద్రము పాహిపాహి యనఁ గుయ్యాలించి సంరంభియై.
                                                                                                                4. లఁ డంభోధిఁ, గలండు గాలిఁ, గలఁ డాకాశంబునం, గుంభినిం
                                                                                                                  లఁ, డగ్నిన్ దిశలం బగళ్ళ నిశలన్ ద్యోత చంద్రాత్మలం
                                                                                                                  లఁ, డోంకారమునం ద్రిమూర్తులఁ ద్రిలింవ్యక్తులం దంతటం
                                                                                                                  లఁ, డీశుండు గలండు, తండ్రి! వెదకంగా నేల యీ యా యెడన్.
                                                                                                                5. వాఁడె వధూమణి చూడవే ద్రిదివద్రుమంబు ధరిత్రికిన్‌
                                                                                                                  బోఁడిమి దెచ్చిన శూరుఁ డీతనిఁ బోలలే రిల నెవ్వరున్‌
                                                                                                                  వీఁ ధికుం డని భీమవిశ్రమవృత్తి భూతిలకం బగున్‌
                                                                                                                  వేఁడి నుతింతురు భారసంబుల వెంట జాగము లొందఁగాన్‌.
                                                                                                                [TOP]
                                                                                                            12. వసంతమంజరి పద్య లక్షణములు

                                                                                                              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                              2. కృతి ఛందమునకు చెందిన 372664 వ వృత్తము.
                                                                                                              3. 20 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                              4. 26 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                              5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - U I I - U I I - I I I - U I U - I I U - I U
                                                                                                                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - U I I - U I - I I I I - U I - U I I - U I - U
                                                                                                              6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                              7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                              8. ప్రతి పాదమునందు 13 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                              9. ప్రతి పాదమునందు న , భ , భ , న , ర , స , వ(లగ) గణములుండును.
                                                                                                              10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                                1. లనేత్రను బంకజముఖినిఁ న్యకాజనధిక్కృతన్
                                                                                                                  సునిభాంగినిఁ బల్లవపదను సుందరీవరరత్నమున్
                                                                                                                  విలదంతిని హంసగమనను బింబసామ్యపుయోనినిన్
                                                                                                                  దకుంజరకుంభకుచను వసంతమంజరి నంజలిన్.
                                                                                                                [TOP]

                                                                                                            ప్రకృతి (21)

                                                                                                            1. కనకలత పద్య లక్షణములు

                                                                                                              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                              2. ప్రకృతి ఛందమునకు చెందిన 1048576 వ వృత్తము.
                                                                                                              3. 21 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                              4. 22 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                              5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - I I I - I I I - I I I - I I I - I I U
                                                                                                                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I I I - I I I I - I I I I - I I I I - I I I I - U
                                                                                                                • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I I I I - I I I I I - I I I I I - I I I I I - U
                                                                                                                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I I I I - I I I I I I - I I I I I I - I I U
                                                                                                                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I I I - I I I I I - I I I - I I I I I - I I I - I U
                                                                                                                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-5) : I I I I - I I I I I - I I I I - I I I I I - I I U
                                                                                                                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I I I I - I I I I - I I I I I - I I I I - I I U
                                                                                                              6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                              7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                              8. ప్రతి పాదమునందు 13 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                              9. ప్రతి పాదమునందు న , న , న , న , న , న , స గణములుండును.
                                                                                                              10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                                1. లుకునఁ గనకలత వెలయఁ లికెద నవమణిసూ
                                                                                                                  సితముగ రవిశశికిరసువిలసనము మహీ
                                                                                                                  స్థలినలమ రహి శివశమరనల దమిల గురియన్
                                                                                                                  లితను గొలువఁగ బదకమముల కెనయగు పసన్
                                                                                                                [TOP]
                                                                                                            2. కరిబృంహితము పద్య లక్షణములు

                                                                                                              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                              2. ప్రకృతి ఛందమునకు చెందిన 782271 వ వృత్తము.
                                                                                                              3. 21 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                              4. 26 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                              5. మాత్రా శ్రేణి: U I I - I I I - U I I - I I I - U I I - I I I - U I U
                                                                                                                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I I I I - I U I I I - I I U I I - I I I U I - U
                                                                                                                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : U I - I I I I - U I - I I I I - U I - I I I I - U I - U
                                                                                                                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : U I I I - I I U - I I I I I - U I I - I I I U - I U
                                                                                                              6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                              7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                              8. ప్రతి పాదమునందు 13 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                              9. ప్రతి పాదమునందు భ , న , భ , న , భ , న , ర గణములుండును.
                                                                                                              10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                                1. మూఁడు భనములు రేఫమును బదుమూఁట విరతియు సొంపుగాఁ
                                                                                                                  గూడుకొనఁ గరిబృంహితము సమకూర్చి వసుమతిమండలా
                                                                                                                  పీ మను కరిబృంహితరవము పెల్లుగఁ బలుకుచుండఁగాఁ
                                                                                                                  గోడిగపుఁ జిననాఁడు శకటునిఁ గూల్చిన హరి నుతించెదన్.
                                                                                                                2. త్తరదిశకుఁబోయితి హిమవ దుర్విధరమునవాలియై
                                                                                                                  త్తళమనుచుఁబోయిపరుగునఁ గ్రౌంచగిరిపయివాలియై
                                                                                                                  జొత్తిలనడుగుదోయితుదికొససోమగిరిపయివాలియై
                                                                                                                  త్తరపడుచువేరుదెసమదిట్టకముడుగుచుండఁగా.
                                                                                                                [TOP]
                                                                                                            3. చంపకమాల పద్య లక్షణములు

                                                                                                              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే సరసీ అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                                                                                                              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                              3. ప్రకృతి ఛందమునకు చెందిన 711600 వ వృత్తము.
                                                                                                              4. 21 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                              5. 28 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                              6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I U I - U I I - I U I - I U I - I U I - U I U
                                                                                                              7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                              8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                              9. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                              10. ప్రతి పాదమునందు న , జ , భ , జ , జ , జ , ర గణములుండును.
                                                                                                              11. ఉదాహరణలు:
                                                                                                                1. ముల బట్టినం దలకుబా టొకయింతయు లేక శూరతన్
                                                                                                                  గజవల్లభుండు మతిమంతుడు దంతయుగాంతఘట్టనం
                                                                                                                  జెరగ జిమ్మె నమ్మకరిచిప్పలు పాదులు దప్పనొప్పఱన్
                                                                                                                  లి జలగ్రహంబు కరివాలముమూలము జీరె గోఱలన్
                                                                                                                2. జనికాంచెభూమిసురుడంబరచుంభిశిరస్సరజ్ఝరీ
                                                                                                                  లముహుర్ముహుర్ లుఠదభంగతరంగమృదంగనిశ్వన
                                                                                                                  స్ఫునటనానుకూల పరిపుల్ల కలాపకలాపిజాలమున్
                                                                                                                  కచరత్కరేణుకరకంపితసారముశీతసైలమున్
                                                                                                                3. సులు మందబుద్ధియుతు ల్పతరాయువు లుగ్రరోగసం
                                                                                                                  లితులు మందభాగ్యులు సుర్మము లెవ్వియుఁ జేయఁజాల రీ
                                                                                                                  లియుగమందు మానవులు గావున నెయ్యది సర్వసౌఖ్యమై
                                                                                                                  వడు? నేమిటం బొడము నాత్మకు? శాంతి మునీంద్ర! చెప్పవే.
                                                                                                                4. నము లేక కర్మముల జాడలఁ బోక సమస్త చిత్త వ
                                                                                                                  ర్తనుఁడగు చక్రికిం గవు లుదార పదంబుల జన్మకర్మముల్
                                                                                                                  వినుతులు సేయుచుండుదురు వేదరహస్యములందు నెందుఁ జూ
                                                                                                                  చి మఱి లేవు జీవునికిఁ జెప్పిన కైవడి జన్మకర్మముల్.
                                                                                                                5. దధినాథుఁడైన హరిసంతతలీలలు నామరూపముల్
                                                                                                                  గిలి మనోవచోగతులఁ దార్కికచాతురి యెంత గల్గినన్
                                                                                                                  మిగిలి కుతర్కవాది తగ మేరలు సేసి యెఱుంగ నేర్చునే?
                                                                                                                  ణిత నర్తనక్రమము జ్ఞుఁ డెఱింగి నుతింప నోపునే?
                                                                                                                6. కులధర్మమున్ విడిచి దానవవైరి పదారవిందముల్
                                                                                                                  నిపడి సేవసేసి పరిపాకము వొందక యెవ్వఁడేనిఁ జ
                                                                                                                  చ్చి మఱు మేన నైన నది సిద్ధి వహించుఁ దదీయ సేవఁ బా
                                                                                                                  సినఁ గుల ధర్మగౌరవము సిద్ధి వహించునె యెన్ని మేనులన్.
                                                                                                                7. త్రిభువనవంద్య గోపయువతీజనసంచితభాగధేయ రుక్‌
                                                                                                                  ప్రవసముత్కరోజ్జ్వల శిస్స్థిత రత్న మరీచి మంజరీ
                                                                                                                  వివ సముజ్జ్వలత్పదరవింద ముకుంద యనంగ నొప్పునా
                                                                                                                  ములు జాజరేఫములుఁ జంపకమాల కగున్‌ దిశాయతిన్‌.
                                                                                                                [TOP]
                                                                                                            4. నరేంద్ర పద్య లక్షణములు

                                                                                                              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                              2. ప్రకృతి ఛందమునకు చెందిన 450519 వ వృత్తము.
                                                                                                              3. 21 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                              4. 28 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                              5. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I U - I I I - I I I - I U I - I U I - I U U
                                                                                                                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I I U - I U I I I - I I I I U - I I U I I - U U
                                                                                                              6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                              7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                              8. ప్రతి పాదమునందు 14 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                              9. ప్రతి పాదమునందు భ , ర , న , న , జ , జ , య గణములుండును.
                                                                                                              10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                                1. జాములై తరంగశిఖరములను న్ననిరేఖగ ధూమ
                                                                                                                  జ్వాలు లేచి యల్లుకొని నభమున ల్లులు వృక్షములయ్యెన్
                                                                                                                  నీతమాలకాననము నిలువున నింగికి లేచెడునట్టుల్
                                                                                                                  హాహలమ్ము క్రొత్తదిగ జలనిదియం దుదయించినయట్టుల్
                                                                                                                [TOP]
                                                                                                            5. మణిమాల-2 పద్య లక్షణములు

                                                                                                              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                              2. ప్రకృతి ఛందమునకు చెందిన 965356 వ వృత్తము.
                                                                                                              3. 21 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                              4. 28 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                              5. మాత్రా శ్రేణి: I I U - I U I - I I U - I U I - I I U - I U I - I I U
                                                                                                                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I U - I U I - I I U - I U I - I I U - I U I - I I U
                                                                                                                • పంచమాత్రా శ్రేణి: I I U I - U I I I - U I U - I I I U - I U I I - I U
                                                                                                                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I U I - U I - I I U I - U I - I I U I - U I - I I U
                                                                                                              6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                              7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                              8. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                              9. ప్రతి పాదమునందు స , జ , స , జ , స , జ , స గణములుండును.
                                                                                                              10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                                1. ణాగతార్తిహరణాంబుజాతదళసన్నిభాంబకయుగా
                                                                                                                  రుణాసముద్ర జగదాదికారుణ పురాణమూర్తి యనుచున్‌
                                                                                                                  రుసన్‌ సజత్రితయమున్‌ ద్రివారమొనరున్‌ సకారము తుదిన్‌
                                                                                                                  దిమొంద దిగ్యతిఁ గవుల్నుతింప మణిమాలవృత్త మమరున్‌.
                                                                                                                2. దియంగమూఁడుసజముల్ సకారయుతమై దిశాఖ్యయతిగా
                                                                                                                  దినానుకారి నిఖిలాగజ్ఞమణిమాలయండ్రుసుకవుల్
                                                                                                                  దియంగమూఁడుసజముల్ సకారయుతమై దిశాఖ్యయతిగా
                                                                                                                  దినానుకారి నిఖిలాగజ్ఞమణిమాలయండ్రుసుకవుల్
                                                                                                                [TOP]
                                                                                                            6. లాటీవిటము పద్య లక్షణములు

                                                                                                              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                              2. ప్రకృతి ఛందమునకు చెందిన 394972 వ వృత్తము.
                                                                                                              3. 21 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                              4. 32 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                              5. మాత్రా శ్రేణి: I I U - I I U - I I U - I I U - U U U - U U I - I U U
                                                                                                                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I U - I I U - I I U - I I U - U U - U U - U I I - U U
                                                                                                                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I U I I - U I I U - I I U U - U U U - U I I U - U
                                                                                                              6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                              7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                              8. ప్రతి పాదమునందు 13 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                              9. ప్రతి పాదమునందు స , స , స , స , మ , త , య గణములుండును.
                                                                                                              10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                                1. ణంబులునాల్గిటిపై మతయల్‌ మ్యగ్భావంబై యరుదేరన్‌
                                                                                                                  లింటికి నేలిక యెవ్వఁడు నా భావింపంగా భాసురభంగిన్‌
                                                                                                                  మిగులన్మధురంబగు శబ్దములన్‌ విశ్రాంతిన్‌ లాటీవిటవృత్తం
                                                                                                                  గు నిందుకళాధరసన్నుతనామాంకా శంకాంతంక విదారీ!
                                                                                                                2. వునిల్లలుకంగబె పండువుకాదంభోదోద్యద్రాక్షసరాజుల్
                                                                                                                  వివృతాననులుద్యతబాహులుపృధ్వీఘోషాపర్యాప్తభుజోగుల్
                                                                                                                  వులంజనుదెంతురుమీదగునీర్పావేశాధఃకృతిబధ్ధుల్
                                                                                                                  లాచెవులున్ మునినాసికయున్ ధ్ధంపెట్టంబండవు ప్రజ్ఞల్
                                                                                                                [TOP]
                                                                                                            7. వనమంజరి పద్య లక్షణములు

                                                                                                              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                              2. ప్రకృతి ఛందమునకు చెందిన 744304 వ వృత్తము.
                                                                                                              3. 21 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                              4. 28 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                              5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I U I - I U I - I U I - I U I - U I I - U I U
                                                                                                                • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : I I I I - U I - I U I - I U - I I U - I U - I I U - I U
                                                                                                              6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                              7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                              8. ప్రతి పాదమునందు 14 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                              9. ప్రతి పాదమునందు న , జ , జ , జ , జ , భ , ర గణములుండును.
                                                                                                              10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                                1. రి పురుషోత్తమ కృష్ణ కృపానిధి యాదిమూలమ యంచు నా
                                                                                                                  రిపతి పల్కఁగఁ గాచె నితం డని కౌతుకంబునఁ బల్మరున్‌
                                                                                                                  గుఁ ద్రయోదశవిశ్రమముల్‌ నజజాజభాంచితరేఫలన్‌
                                                                                                                  రుగురునిం బ్రణుతింతు రిలన్‌ వనమంజరిం గవిపుంగవుల్‌.
                                                                                                                2. యుత జకార చతుష్కభరేఫగత్రయేదశ విశ్రమా
                                                                                                                  శ్రమగు నవ్వనమంజరి రేచన ర్వశాస్త్ర విశారదా
                                                                                                                  యుత జకార చతుష్కభరేఫగత్రయేదశ విశ్రమా
                                                                                                                  శ్రమగు నవ్వనమంజరి రేచన ర్వశాస్త్ర విశారదా
                                                                                                                [TOP]
                                                                                                            8. సురభూజరాజ పద్య లక్షణములు

                                                                                                              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                              2. ప్రకృతి ఛందమునకు చెందిన 786104 వ వృత్తము.
                                                                                                              3. 21 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                              4. 26 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                              5. మాత్రా శ్రేణి: I I I - U I I - U I U - I I I - I I I - I I I - U I U
                                                                                                                • త్రిమాత్రా శ్రేణి: I I I - U I - I U - I U - I I I - I I I - I I I - U I - U
                                                                                                                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: I I I U I - I U I U - I I I I I I - I I I U I - U
                                                                                                                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - U I I - U I - U I I - I I I - I I I I - U I - U
                                                                                                                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-4) : I I I U - I I U - I U I I - I I I I - I I I U - I U
                                                                                                              6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                              7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                              8. ప్రతి పాదమునందు 12 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                              9. ప్రతి పాదమునందు న , భ , ర , న , న , న , ర గణములుండును.
                                                                                                              10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                                1. వియతిన్‌ సురభూజరాజము ప్రబలు నభరననారలన్
                                                                                                                  విలి రంగమహీతలాధిప ళితవిమతనృపాలకా
                                                                                                                  వియతిన్‌ సురభూజరాజము ప్రబలు నభరననారలన్
                                                                                                                  విలి రంగమహీతలాధిప ళితవిమతనృపాలకా
                                                                                                                [TOP]
                                                                                                            9. స్రగ్ధర పద్య లక్షణములు

                                                                                                              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                              2. ప్రకృతి ఛందమునకు చెందిన 302993 వ వృత్తము.
                                                                                                              3. 21 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                              4. 33 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                              5. మాత్రా శ్రేణి: U U U - U I U - U I I - I I I - I U U - I U U - I U U
                                                                                                              6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                              7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                              8. ప్రతి పాదమునందు 8,15 వ అక్షరములు యతి స్థానములు
                                                                                                              9. ప్రతి పాదమునందు మ , ర , భ , న , య , య , య గణములుండును.
                                                                                                              10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                                1. కూలున్ గుఱ్ఱంబులేనుంగులు ధరఁ గెడయుం గుప్పలై; నుగ్గునూచై
                                                                                                                  వ్రాలున్దేరుల్‌ హతంబై డిఁబడు సుభటవ్రాతముల్‌; శోణితంబుల్‌
                                                                                                                  గ్రోలున్, మాంసంబు నంజుంగొఱకు, నెముకలన్గుంపులై సోలుచున్ భే
                                                                                                                  తాక్రవ్యాదభూతోత్కరములు; జతలై తాళముల్‌ దట్టి యాడున్.
                                                                                                                2. సేవించెన్ రంగధామున్ శ్రితనివహపయస్సింధుసంపూర్ణసోముం
                                                                                                                  గావేరీ మధ్యసీమున్ నకలుష మహాకాలకూటోగ్ర భీమున్
                                                                                                                  దేవారిశ్రీవిరామున్ దివిజవినుత సందీపితానంత నామున్
                                                                                                                  ధీవిజ్ఞానాభిరాముం ద్రిభువన విలసద్దేవతా సార్వభౌమున్.
                                                                                                                3. దండిం గోదండ కాండోద్ధత రథ హయ వేదండ దండంబుతోడన్
                                                                                                                  దండెత్తెన్ మెండుగా నద్దనుజనికరముల్ దైవవర్గంబు మీఁదం
                                                                                                                  జంబ్రహ్మాండభే దోచ్ఛ్రయ జయరవముల్ ర్వదిక్ క్షోభగా ను
                                                                                                                  ద్దంప్రఖ్యాతలీలం లపడిరి సురల్ ర్పులై వారితోడన్.
                                                                                                                4. నా సామర్థ్యం బసామాన్యము త్రిజగములన్ గాంచె నెంతే ప్రశస్తిన్
                                                                                                                  నా సాటెవ్వారు హా హా రులును గపు లీనాడు నన్ గాంచుడంచున్
                                                                                                                  జేసెన్ నాదంబు దిక్కుల్ చెదరెడు నటులన్ జెట్టి యింద్రారి బల్మిన్
                                                                                                                  వేసెన్ బ్రహ్మాస్త్రమంతన్ వివిధ కపులపై భీకరంబైన రీతిన్
                                                                                                                5. శ్రీవాణీ! నిన్ను పూజించి మనెదను సదా సేవ నే జేతునమ్మా!
                                                                                                                  భామ్మందుంచి యర్చిం దలచెద రమా పార్వతీ తోడ, రమ్మా!
                                                                                                                  దేవీ! నీ నామమందే దృఢమయిన గతిన్ తీవ్ర విశ్వాసముంతున్.
                                                                                                                  నా విశ్వాసమ్ము లోనున్న పదములవి వీణాధరీ నీవె నమ్మా!
                                                                                                                6. వాణీ! బ్రహ్మాణి! విద్యా! నజభవ ముఖాబ్జాత దివ్యాసనస్థా!
                                                                                                                  వీణాపాణీ! సువేణీ! విమల గుణగణా! వేదమాతా! శుభాంగీ!
                                                                                                                  ణీనేత్రా! పవిత్రా! హిమకరవదనా! ప్సితార్థప్రదాత్రీ!
                                                                                                                  క్షోణిన్ నే వ్రాలి నీ యంఘ్రుల కివె నతులన్ గూర్తు నో కీరపాణీ!
                                                                                                                7. తెల్లంబై శైలవిశ్రాంతిని మునియతినిం దేజరిల్లున్‌ దృఢంబై
                                                                                                                  చెల్లెం బెల్లై మకారాంచిత రభనయయల్‌ చెంద మీఁదన్‌ యకారం
                                                                                                                  బుల్లం బారన్‌ బుధారాధ్యు నురగశయనున్‌ యోగివంద్యుం గడున్‌ రం
                                                                                                                  జిల్లం జేయం గవీంద్రుల్‌ జితదనుజగురం జెప్పుదుర్‌ స్రగ్ధరాఖ్యన్‌.
                                                                                                                [TOP]

                                                                                                            ఆకృతి (22)

                                                                                                            1. తురగవల్గిత పద్య లక్షణములు

                                                                                                              1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే తురగ అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
                                                                                                              2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                              3. ఆకృతి ఛందమునకు చెందిన 1490944 వ వృత్తము.
                                                                                                              4. 22 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                              5. 26 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                              6. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - I I I - I I I - I I U - I U I - I U I - U
                                                                                                                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: I I I I - I I I I - I I I I - I I U - I U I - I U I - U
                                                                                                                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-4) : I I I - I I I I - I I I - I I I I - U I - U I I - U I - U
                                                                                                                • మిశ్రగతి శ్రేణి (3-5) : I I I - I I I I I - I I I - I I I U - I U - I I U I - U
                                                                                                                • మిశ్రగతి శ్రేణి (5-3) : I I I I I - I I I - I I I I I - I U - I U I I - U I - U
                                                                                                              7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                              8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                              9. ప్రతి పాదమునందు 15 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                              10. ప్రతి పాదమునందు న , న , న , న , స , జ , జ , గ గణములుండును.
                                                                                                              11. ఉదాహరణలు:
                                                                                                                1. ననసజజగలు తిథివిరమణంబగున్ దురగంబునన్
                                                                                                                  లుచు నగరముపయి విడిసినఁ గాంచి తా నొకరుం డెదు
                                                                                                                  ర్కొని దవులకుఁ గొని చని గిరిగుహఁ గూర్కు నాముచికుందుచే
                                                                                                                  ను యవనునిఁ బొరిగొని తని వసున్గణింతురు భూసురుల్.
                                                                                                                2. రుణరవికరవికచసరసిజ ర్పమోచన లోచనా
                                                                                                                  ధినిరపధినిఖిలజలహృతి సాంద్రకంధరబంధురా
                                                                                                                  గిరిమధనమధువిధురకర శ్రితకీరవాహనమోహనా
                                                                                                                  స్ఫుద చిర రుచి రుచిరచిరరుచి పోషకాంబరడంబరా
                                                                                                                [TOP]
                                                                                                            2. నతి పద్య లక్షణములు

                                                                                                              1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                              2. ఆకృతి ఛందమునకు చెందిన 2023015 వ వృత్తము.
                                                                                                              3. 22 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                              4. 30 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                              5. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U U I - I U U - I I I - I U I - I U I - I I I - U
                                                                                                                • త్రిమాత్రా శ్రేణి: U I - I U - U I - I U - U I - I I I - U I - I U - I I I - I U
                                                                                                                • చతుర్మాత్రా శ్రేణి: U I I - U U - I I U - U I I - I I U - I I U - I I I I - U
                                                                                                                • షణ్మాత్రా శ్రేణి: U I I U - U I I U - U I I I I - U I I U - I I I I U
                                                                                                              6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                              7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                              8. ప్రతి పాదమునందు 9,15 వ అక్షరములు యతి స్థానములు
                                                                                                              9. ప్రతి పాదమునందు భ , త , య , న , జ , జ , న , గ గణములుండును.
                                                                                                              10. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                                                                                  [TOP]
                                                                                                              11. భద్రకము-3 పద్య లక్షణములు

                                                                                                                1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                                2. ఆకృతి ఛందమునకు చెందిన 1930711 వ వృత్తము.
                                                                                                                3. 22 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                                4. 30 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                                5. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I U - I I I - U I U - I I I - U I U - I I I - U
                                                                                                                6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                                7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                                8. ప్రతి పాదమునందు 12 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                                9. ప్రతి పాదమునందు భ , ర , న , ర , న , ర , న , గ గణములుండును.
                                                                                                                10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                                  1. ది భఁజేసియవ్వలరనద్వయంబు నొగి మూఁడు తానకములన్‌
                                                                                                                    బాదుకొనంగ నొక్కగురువొందఁ బై విరతి రుద్రసంఖ్య నిడినన్‌
                                                                                                                    గానరాదు భద్రకమునాఁగ గాఢమగు వృత్త మొప్పుఁ గృతులన్
                                                                                                                    శ్రీ నరార నాశ్రితవితానచించితఫలప్రదాన నృహరీ!
                                                                                                                  [TOP]
                                                                                                              12. భద్రిణీ పద్య లక్షణములు

                                                                                                                1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                                2. ఆకృతి ఛందమునకు చెందిన 1930711 వ వృత్తము.
                                                                                                                3. 22 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                                4. 30 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                                5. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I U - I I I - U I U - I I I - U I U - I I I - U
                                                                                                                6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                                7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                                8. ప్రతి పాదమునందు 12 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                                9. ప్రతి పాదమునందు భ , ర , న , ర , న , ర , న , గ గణములుండును.
                                                                                                                10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                                  1. భాదిరనత్రయంబు గురు యుక్తమై గిరిశవిశ్రమప్రకటమై
                                                                                                                    మేదిని నొప్పు భద్రిణికి నందు మేరునగధీర విశ్వనృపతీ
                                                                                                                    భాదిరనత్రయంబు గురు యుక్తమై గిరిశవిశ్రమప్రకటమై
                                                                                                                    మేదిని నొప్పు భద్రిణికి నందు మేరునగధీర విశ్వనృపతీ
                                                                                                                  [TOP]
                                                                                                              13. మత్తేభ పద్య లక్షణములు

                                                                                                                1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే అశ్వధాటి,సితస్తవకః అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                                                                                                                2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                                3. ఆకృతి ఛందమునకు చెందిన 1915509 వ వృత్తము.
                                                                                                                4. 22 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                                5. 32 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                                6. మాత్రా శ్రేణి: U U I - U I I - I U U - I U I - I I U - U I U - I I I - U
                                                                                                                  • పంచమాత్రా శ్రేణి: U U I - U I I I - U U I - U I I I - U U I - U I I I - U
                                                                                                                7. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                                8. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                                9. ప్రతి పాదమునందు 8,15 వ అక్షరములు యతి స్థానములు
                                                                                                                10. ప్రతి పాదమునందు త , భ , య , జ , స , ర , న , గ గణములుండును.
                                                                                                                11. ఉదాహరణలు: అందుబాటులో లేవు.
                                                                                                                    [TOP]
                                                                                                                12. మద్రక పద్య లక్షణములు

                                                                                                                  1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                                  2. ఆకృతి ఛందమునకు చెందిన 1947095 వ వృత్తము.
                                                                                                                  3. 22 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                                  4. 30 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                                  5. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I U - I I I - U I U - I I U - I I U - I I I - U
                                                                                                                    • మిశ్రగతి శ్రేణి (4-3) : U I I - U I - U I I - I U - I U I - I U - I I U - I I I - U
                                                                                                                  6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                                  7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                                  8. ప్రతి పాదమునందు 11 వ అక్షరము యతి స్థానము
                                                                                                                  9. ప్రతి పాదమునందు భ , ర , న , ర , స , స , న , గ గణములుండును.
                                                                                                                  10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                                    1. క్షిణదిక్కు పోయితిని చంనాగభుజంగవిషానలఝరీ
                                                                                                                      కుక్షి గిరీంద్రమెక్కితిని దిక్కుడుఁ గవితాననిరూషితమతిన్
                                                                                                                      దీక్ష నగస్త్యవాసము హసంతి దివ్యతపశ్ఛటఁ గాంచితి విరూ
                                                                                                                      పాక్షుని వాలి నందు గని దీర్యదాశభయానఁ బలాయితుఁడనై
                                                                                                                    [TOP]
                                                                                                                13. మహాస్రగ్ధర పద్య లక్షణములు

                                                                                                                  1. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                                  2. ఆకృతి ఛందమునకు చెందిన 605988 వ వృత్తము.
                                                                                                                  3. 22 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                                  4. 33 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                                  5. మాత్రా శ్రేణి: I I U - U U I - U U I - I I I - I I U - U I U - U I U - U
                                                                                                                  6. 4 పాదములు ఉండును.
                                                                                                                  7. ప్రాస నియమం కలదు
                                                                                                                  8. ప్రతి పాదమునందు 9,16 వ అక్షరములు యతి స్థానములు
                                                                                                                  9. ప్రతి పాదమునందు స , త , త , న , స , ర , ర , గ గణములుండును.
                                                                                                                  10. ఉదాహరణలు:
                                                                                                                    1. భూపా! కృష్ణరాయా! య సరసగుణా! త్రుగర్వాపహారీ!
                                                                                                                      ప్రాజ్ఞా! ఆంధ్రభోజా! లజహితరుచా! సాహితీ సార్వభౌమా!
                                                                                                                      శ్రీవిష్ణుస్వరూపా! య సుకవివరా! సాక్షరానందమూర్తీ!
                                                                                                                      దేవేంద్రాభరాజత్ కల విభవ! ధీసార తేజోనిధానా!
                                                                                                                    2. తిరౌద్రాకారకీలాతదవదహనోగ్రాగ్ర సేనానిపీడా
                                                                                                                      తు లై నానావిధోపానములు గొని సౌహార్దవాంఛన్ జయశ్రీ
                                                                                                                      శ్రిబాహుం గానఁగా వచ్చిరి సకలజగత్సేవ్యమానున్ మహేంద్ర
                                                                                                                      ప్రతిముం గౌరవ్యవంశప్రభు నఖిలమహీపాలు రాంబాలికేయున్.
                                                                                                                    3. నియెం దాలాంకుఁ డుద్యత్కటచటుల నటత్కాలదండాభశూలున్
                                                                                                                      రక్తాసిక్తతాలున్ మధిక సమరోత్సాహలోలుం గఠోరా
                                                                                                                      నితుల్యోదగ్ర దంష్ట్రా నిత శిఖకణాచ్ఛాదితాశాంతరాళున్
                                                                                                                      నవ్యాపారశీలున్నతి దృఢఘనమస్తాస్థిమాలుం గరాళున్
                                                                                                                    4. రిపై సర్వాత్ముపై నత్యగణితగుణుపై నంతరంగంబు పర్వన్
                                                                                                                      రిమే నుప్పొంగఁ జావుం యమును సరిగా సంతసంబందుచుం భీ
                                                                                                                      రుఁడై కాలాగ్ని పోలెం నులుచుఁ గవిసెన్ ర్వదుర్వారుఁడై దు
                                                                                                                      ర్భలీలన్ భూమి గంపింపఁగ దిశల ద్రువన్ భండనోద్దండవృత్తిన్.
                                                                                                                    5. తిశోకక్రోధవేగవ్యథితహృదయుఁడై శ్వసాదిత్వవీరో
                                                                                                                      ద్ధతిఁ బ్రౌఢస్ఫుర్తి సెల్వొందఁగ సబళముఁ దద్గాత్రముం జొప్పెఁ బూఁచె
                                                                                                                      న్శృసోముం డల్లఁ బట్టెన్గురుసుతుఁ డదియున్ స్రుక్క చెన్నారనల్క
                                                                                                                      న్ధృఖడ్గుం డైనఁ జేయున్సిరముఁ దురగమున్వ్రేల్మడిం ద్రుంచి వైచెన్.
                                                                                                                    6. శ్రుసేనుం డప్డు కోపస్ఫురదరుణమరీచుల్ దలిర్పంగఁ జక్షు
                                                                                                                      ర్ద్వియంబుం గెంపునం బొందినచెలువము సందీప్తఘోరంబుగా బె
                                                                                                                      ట్టనిం జంచద్గదన్ వ్రేయఁగ నుఱక తదాస్యచ్ఛిదాస్ఫారకేళీ
                                                                                                                      చుతురుండై యక్కుమారున్ ముకడ కనిచెం జండదోర్దర్ప మొప్పన్.
                                                                                                                    7. వితజ్యానాద మాశావితతి నినిచి దోర్వీర్య మేపార బాణ
                                                                                                                      ప్రతిం దన్ముంప వీఁకం లక జడియుచున్ ల్విడిం జేర్చి చంచ
                                                                                                                      ధ్గతిఁ గ్రీడం దంతిహేలాళనరతమృగేంద్రస్ఫురన్మూర్తి దోఁపన్
                                                                                                                      శ్రుకీర్తిం గిట్టి కంఠత్రుటనవిలసనారూఢి నవ్విప్రుఁ డొప్పెన్.
                                                                                                                    8. కొలిచెం బ్రోత్సాహవృత్తిం గుతలగగనముల్‌ గూడ రెండంఘ్రులం దా
                                                                                                                      లిఁ బాతాళంబు చేరం నిచెఁ గడమకై బాపురే వామనుండ
                                                                                                                      స్ఖలితాటోపాఢ్యుఁ డంచుం రిగిరివిరమాకార మారన్‌ నతానో
                                                                                                                      జ్జ్వసోద్యద్రేఫయుగ్మాశ్రయగురుల మహాస్రగ్ధరం జెప్ప నొప్పున్‌.
                                                                                                                    [TOP]
                                                                                                                14. మానిని పద్య లక్షణములు

                                                                                                                  1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే మదిరా , లతాకుసుమ , సంగతా అనే ఇతర నామములు కూడా కలవు.
                                                                                                                  2. వృత్తం రకానికి చెందినది
                                                                                                                  3. ఆకృతి ఛందమునకు చెందిన 1797559 వ వృత్తము.
                                                                                                                  4. 22 అక్షరములు ఉండును.
                                                                                                                  5. 30 మాత్రలు ఉండును.
                                                                                                                  6. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I I - U I I - U I I - U I I - U I I - U I I - U
                                                                                                                    • చతుర్మాత్ర